၃. ယုတ္တိဟာရဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ

၁၈. တတ္ထ ကတမော ယုတ္တိဟာရောတိအာဒိ ယုတ္တိဟာရဝိဘင်္ဂေါ. တတ္ထ ကိံ ယောဇယတီတိ ယုတ္တိဟာရဿ ဝိသယံ ပုစ္ဆတိ. ကော ပနေတဿ ဝိသယော? အတထာကာရေန ဂယှမာနာ သုတ္တတ္ထာ ဝိသယော၊ တေ ဟိ တေန သာတိသယံ ယာထာဝတော ယုတ္တိနိဒ္ဓါရဏေန ယောဇေတဗ္ဗာ. ဣတရေသုပိ အယံ ဟာရော ဣစ္ဆိတော ဧဝ. တံ ပန ဘူတကထနမတ္တံ ဟောတိ. ယသ္မာ ပနာယံ ယုတ္တိဂဝေသနာ နာမ န မဟာပဒေသေန ဝိနာ၊ တသ္မာ ယုတ္တိဟာရံ ဝိဘဇန္တော တဿ လက္ခဏံ တာဝ ဥပဒိသိတုံ ‘‘စတ္တာရော မဟာပဒေသာ’’တိအာဒိမာဟ.

တတ္ထ မဟာပဒေသာတိ မဟာအပဒေသာ၊ ဗုဒ္ဓါဒယော မဟန္တေ အပဒိသိတွာ ဝုတ္တာနိ မဟာကာရဏာနီတိ အတ္ထော. အထ ဝါ မဟာပဒေသာတိ မဟာဩကာသာ၊ မဟန္တာနိ ဓမ္မဿ ပတိဋ္ဌာနာနီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တတြာယံ ဝစနတ္ထော – အပဒိဿတီတိ အပဒေသော၊ ဗုဒ္ဓေါ အပဒေသော ဧတဿာတိ ဗုဒ္ဓါပဒေသော. ဧသ နယော သေသေသုပိ. ‘‘သမ္မုခါ မေတံ ဘဂဝတော သုတ’’န္တိအာဒိနာ ကေနစိ အာဘတဿ ဂန္ထဿ ဓမ္မောတိ ဝါ အဓမ္မောတိ ဝါ ဝိနိစ္ဆယနေ ကာရဏံ. ကိံ ပန တန္တိ? တဿ တထာ အာဘတဿ သုတ္တောတရဏာဒိ ဧဝ. ယဒိ ဧဝံ ကထံ စတ္တာရောတိ? အပဒိသိတပ္ပဘေဒတော. ဓမ္မဿ ဟိ ဒွေ သမ္ပဒါယော ဘဂဝါ သာဝကာ စ. တေသု သာဝကာ သံဃဂဏပုဂ္ဂလဝသေန တိဝိဓာ. ‘‘ဧဝမမုမှာ မယာယံ ဓမ္မော ပဋိဂ္ဂဟိတော’’တိ အပဒိသိတဗ္ဗာနံ ဘေဒေန စတ္တာရော. တေနာဟ – ‘‘ဗုဒ္ဓါပဒေသော။ပေ။ ဧကတ္ထေရာပဒေသော’’တိ. တာနိ ပဒဗျဉ္ဇနာနီတိ ကေနစိ အာဘတသုတ္တဿ ပဒါနိ ဗျဉ္ဇနာနိ စ၊ အတ္ထပဒါနိ စေဝ ဗျဉ္ဇနပဒါနိ စာတိ အတ္ထော. သံဝဏ္ဏကေန ဝါ သံဝဏ္ဏနာဝသေန အာဟရိယမာနာနိ ပဒဗျဉ္ဇနာနိ. သုတ္တေ ဩတာရယိတဗ္ဗာနီတိ သုတ္တေ အနုပ္ပဝေသိတဗ္ဗာနိ. သန္ဒဿယိတဗ္ဗာနီတိ သံသန္ဒေတဗ္ဗာနိ. ဥပနိက္ခိပိတဗ္ဗာနီတိ ပက္ခိပိတဗ္ဗာနိ.

သုတ္တာဒီနိ ဒဿေတုံ ‘‘ကတမသ္မိ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယသ္မာ ဘဂဝတော ဝစနံ ဧကဂါထာမတ္တမ္ပိ သစ္စဝိနိမုတ္တံ နတ္ထိ၊ တသ္မာ သုတ္တေတိ ပဒဿ အတ္ထံ ဒဿေတုံ ‘‘စတူသု အရိယသစ္စေသူ’’တိ ဝုတ္တံ. အဋ္ဌကထာယံ ပန တီဏိ ပိဋကာနိ သုတ္တန္တိ ဝုတ္တံ၊ တံ ဣမိနာ နေတ္တိဝစနေန အညဒတ္ထု သံသန္ဒတိ စေဝ သမေတိ စာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ယာဝဒေဝ အနုပါဒါပရိနိဗ္ဗာနတ္ထာ ဘဂဝတော ဒေသနာ၊ သာ ဧကန္တေန ရာဂါဒိကိလေသဝူပသမံ ဝဒတီတိ ဝိနယေတိပဒဿ အတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ရာဂဝိနယေ’’တိအာဒိမာဟ. ဝိနယောတိ ဟိ ကာရဏံ ရာဂါဒိဝူပသမနိမိတ္တံ ဣဓာဓိပ္ပေတံ. ယထာဟ –

‘‘ယေ ခေါ တွံ၊ ဂေါတမိ၊ ဓမ္မေ ဇာနေယျာသိ၊ ဣမေ ဓမ္မာ သရာဂါယ သံဝတ္တန္တိ နော ဝိရာဂါယ၊ သညောဂါယ သံဝတ္တန္တိ နော ဝိသညောဂါယ၊ အာစယာယ သံဝတ္တန္တိ နော အပစယာယ၊ မဟိစ္ဆတာယ သံဝတ္တန္တိ နော အပ္ပိစ္ဆတာယ၊ အသန္တုဋ္ဌိယာ သံဝတ္တန္တိ နော သန္တုဋ္ဌိယာ၊ သင်္ဂဏိကာယ သံဝတ္တန္တိ နော ပဝိဝေကာယ၊ ကောသဇ္ဇာယ သံဝတ္တန္တိ နော ဝီရိယာရမ္ဘာယ၊ ဒုဗ္ဘရတာယ သံဝတ္တန္တိ နော သုဘရတာယ၊ ဧကံသေန ဂေါတမိ ဓာရေယျာသိ ‘နေသော ဓမ္မော၊ နေသော ဝိနယော၊ နေတံ သတ္ထုသာသန’န္တိ. ယေ စ ခေါ တွံ၊ ဂေါတမိ၊ ဓမ္မေ ဇာနေယျာသိ ဣမေ ဓမ္မာ ဝိရာဂါယ သံဝတ္တန္တိ နော သရာဂါယ၊ ဝိသညောဂါယ သံဝတ္တန္တိ နော သညောဂါယ၊ အပစယာယ သံဝတ္တန္တိ နော အာစယာယ၊ အပ္ပိစ္ဆတာယ သံဝတ္တန္တိ နော မဟိစ္ဆတာယ၊ သန္တုဋ္ဌိယာ သံဝတ္တန္တိ နော အသန္တုဋ္ဌိယာ ပဝိဝေကာယ သံဝတ္တန္တိ နော သင်္ဂဏိကာယ၊ ဝီရိယာရမ္ဘာယ သံဝတ္တန္တိ နော ကောသဇ္ဇာယ၊ သုဘရတာယ သံဝတ္တန္တိ နော ဒုဗ္ဘရတာယ၊ ဧကံသေန ဂေါတမိ ဓာရေယျာသိ ‘ဧသော ဓမ္မော၊ ဧသော ဝိနယော၊ ဧတံ သတ္ထုသာသန’’’န္တိ (စူဠဝ. ၄၀၆).

ဓမ္မတာယန္တိပဒဿ အတ္ထံ ဒဿေတုံ ‘‘ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေ’’တိ ဝုတ္တံ. ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ ဟိ ဌိတာဝ သာ ဓာတု ဓမ္မဋ္ဌိတတာ ဓမ္မနိယာမတာတိ (အ. နိ. ၃.၁၃၇) ဝုတ္တော. ‘‘ဓမ္မတာယံ ဥပနိက္ခိပိတဗ္ဗာနီ’’တိ ဣဒံ ပါဠိယံ နတ္ထိ၊ အတ္ထဒဿနဝသေန ပန ဣဓ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဧတ္ထ စ ပဝတ္တိံ နိဝတ္တိံ တဒုပါယဉ္စ ဗာဓကာဒိဘာဝေ နိယတံ ပရိဒီပေန္တော သုတ္တေ ဩတရတိ နာမ. ဧကန္တေန ရာဂါဒိကိလေသဝိနယံ ဝဒန္တော ဝိနယေ သန္ဒိဿတိ နာမ. တထာ သဿတံ ဥစ္ဆေဒဉ္စ ဝဇ္ဇေတွာ ဧကတ္တနယာဒိပရိဒီပနေန သဘာဝဓမ္မာနံ ပစ္စယပစ္စယုပ္ပန္နဘာဝံ ဝိဘာဝေန္တော ဓမ္မတံ န ဝိလောမေတိ နာမ.

ဧဝံဝိဓော စ ကာမာသဝါဒိကံ အာသဝံ န ဥပ္ပါဒေတီတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ယဒိ စတူသု အရိယသစ္စေသူ’’တိအာဒိမာဟ. နနု စ အနုလောမတော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒေါ ပဝတ္တိ၊ ပဋိလောမတော နိဝတ္တီတိ သော စတ္တာရိ အရိယသစ္စာနိ အနုပဝိဋ္ဌော ကသ္မာ ဣဓ ဝိသုံ ဂဟိတောတိ? သစ္စမေတံ. ဣဓ ပန ဝိသုံ ဂဟဏံ ဓမ္မာနံ ပစ္စယာယတ္တဝုတ္တိဒဿနေန အနိစ္စပစ္စယလက္ခဏံ အသမတ္ထပစ္စယလက္ခဏံ နိရီဟပစ္စယလက္ခဏဉ္စ ဝိဘာဝေတွာ တေသံ ဥဒယဝန္တတာ တတော ဧဝ ဝယဝန္တတာ တဒုဘယေန အနိစ္စတာ ဥဒယဗ္ဗယပဋိပီဠနေန ဒုက္ခတာ အနတ္တတာတိ တိလက္ခဏသမာယောဂပရိဒီပနီ သဗ္ဗဒိဋ္ဌိဂတကုမတိဝိဒ္ဓံသနီ အနညသာဓာရဏာ သာသနသမ္ပတ္တိ ပကာသိတာ ဟောတီတိ ဒဿနတ္ထံ.

ဧတ္ထ စ သုတ္တံ သုတ္တာနုလောမံ အာစရိယဝါဒေါ အတ္တနောမတီတိ ဣဒံ စတုက္ကံ ဝေဒိတဗ္ဗံ – တတ္ထ သုတ္တံ နာမ တိဿော သင်္ဂီတိယော အာရုဠှာနိ တီဏိ ပိဋကာနိ. သုတ္တာနုလောမံ နာမ မဟာပဒေသာ၊ ယံ ‘‘အနုလောမကပ္ပိယ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. အာစရိယဝါဒေါ နာမ အဋ္ဌကထာ. အတ္တနောမတိ နာမ နယဂ္ဂါဟေန အနုဗုဒ္ဓိယာ အတ္တနော ပဋိဘာနံ. တတ္ထ သုတ္တံ အပ္ပဋိဗာဟိယံ၊ တံ ပဋိဗာဟန္တေန သတ္ထာဝ ပဋိဗာဟိတော ဟောတိ. အနုလောမကပ္ပိယံ ပန သုတ္တေန သမေန္တမေဝ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ န ဣတရံ. အာစရိယဝါဒေါပိ သုတ္တေန သမေန္တော ဧဝ ဂဟေတဗ္ဗော၊ န ဣတရော. တထာ အတ္တနောမတိ၊ သာ ပန သဗ္ဗဒုဗ္ဗလာတိ.

ဣဒါနိ ယဒတ္ထံ ဣဓ စတ္တာရော မဟာပဒေသာ အာဘတာ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘စတူဟိ မဟာပဒေသေဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယံ ယန္တိ ယံ ယံ အတ္ထဇာတဉ္စ ဓမ္မဇာတဉ္စ. ယုဇ္ဇတီတိ ယထာဝုတ္တေဟိ စတူဟိ မဟာပဒေသေဟိ ယုဇ္ဇတိ. ယေန ယေနာတိ ယေန ယေန ကာရဏေန. ယထာ ယထာတိ ယေန ယေန ပကာရေန. တံ တံ ဂဟေတဗ္ဗန္တိ သံဝဏ္ဏိယမာနေ သုတ္တေ အာဘတေန ကာရဏေန ပသင်္ဂေန ပကာရေန စ သုတ္တတော ဥဒ္ဓရိတွာ သံဝဏ္ဏနာဝသေန ဂဟေတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော. တေန စတုမဟာပဒေသာဝိရုဒ္ဓါယ ယုတ္တိယာ သုတ္တတော အတ္ထေ နိဒ္ဓါရေတွာ ယုတ္တိဟာရယောဇနာ ကာတဗ္ဗာတိ ဒဿေတိ.

၁၉. ဣဒါနိ တံ ယုတ္တိနိဒ္ဓါရဏံ ဒဿေတုံ ‘‘ပဉှံ ပုစ္ဆိတေနာ’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တတ္ထ ကတိ ပဒါနီတိ ကိတ္တကာနိ ပဒါနိ. ပရိယောဂါဟိတဗ္ဗန္တိ ပဒဿ အတ္ထံ ဒဿေတုံ ‘‘ဝိစေတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ယတ္တကာနိ ပဒါနိ ယထာဓိပ္ပေတံ အတ္ထံ အဘိဝဒန္တိ၊ တတ္တကာနိ ပဒါနိ တဒတ္ထဿေကဿ ဉာတုံ ဣစ္ဆိတတ္တာ ‘‘ဧကော ပဉှော’’တိ ဝုစ္စတိ၊ တာနိ ပန ဧကဂါထာယံ ယဒိ ဝါ သဗ္ဗာနိ ပဒါနိ ယာဝ ယဒိ ဝါ ဧကံ ပဒံ ဧကံ အတ္ထံ အဘိဝဒတိ၊ ဧကောယေဝ သော ပဉှောတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေတိ ‘‘ယဒိ သဗ္ဗာနီ’’တိအာဒိနာ. တန္တိ တံ ပဉှံ. အညာတဗ္ဗန္တိ အာဇာနိတဗ္ဗံ. ကိံ ဣမေ ဓမ္မာတိအာဒိ အာဇာနနာကာရဒဿနံ. တတ္ထ ဓမ္မာတိ ပရိယတ္တိဓမ္မာ. နာနတ္ထာတိ နာနာ အတ္ထာ.

ပုစ္ဆာဂါထာယံ အယံ ပဒတ္ထော – ကေနဿုဗ္ဘာဟတော လောကောတိ အယံ သတ္တလောကော စောရော ဝိယ စောရဃာတကေန ကေန အဘိဟတော ဝဓီယတီတိ အတ္ထော. ကေနဿု ပရိဝါရိတောတိ မာလုဝလတာယ ဝိယ နိဿိတရုက္ခော ကေန လောကော အဇ္ဈောတ္ထဋော. ကေန သလ္လေန ဩတိဏ္ဏောတိ ကေန ဝိသပီတခုရပ္ပေန ဝိယ သရီရဗ္ဘန္တရနိမုဂ္ဂေန သလ္လေန အနုပဝိဋ္ဌော. ကိဿ ဓူပါယိတောတိ ကိဿ ကေန ကာရဏေန ဓူပါယိတော သန္တာပိတော လောကော. သဒါတိ ပဒံ သဗ္ဗတ္ထ ယောဇေတဗ္ဗံ. တေတိ စတ္တာရိ ပဒါနိ. ပဉှသဒ္ဒါပေက္ခာယ ပုလ္လိင်္ဂနိဒ္ဒေသော. ‘‘ဝိဿဇ္ဇေတီ’’တိ ဧတေန ဝိဿဇ္ဇနတော တယော ပဉှာတိ ဉာယတီတိ ဒဿေတိ.

၂၀. တတ္ထာတိ ဝိဿဇ္ဇနဂါထာယံ ဒုတိယပါဒေ ဝုတ္တာ ဇရာ စ ပဌမပါဒေ ဝုတ္တံ မရဏဉ္စာတိ ဣမာနိ ဒွေ သင်္ခတဿ ပဉ္စက္ခန္ဓဿ ‘‘သင်္ခတော’’တိ လက္ခီယတိ ဧတေဟီတိ သင်္ခတလက္ခဏာနိ. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ – ‘‘တီဏိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သင်္ခတဿ သင်္ခတလက္ခဏာနိ. ကတမာနိ တီဏိ? ဥပ္ပါဒေါ ပညာယတိ၊ ဝယော ပညာယတိ၊ ဌိတဿ အညထတ္တံ ပညာယတီ’’တိ (အ. နိ. ၃.၄၇၊ ကထာ. ၂၁၄). တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ဇရာယံ ဌိတဿ အညထတ္တံ၊ မရဏံ ဝယော’’တိ. ဧတ္ထ စ ‘‘ဌိတဿ အညထတ္တ’’န္တိ ဧတေန ခန္ဓပ္ပဗန္ဓဿ ပုဗ္ဗာပရဝိသေသော ဣဓ ဇရာ၊ န ခဏဋ္ဌိတီတိ ဒဿေတိ. ‘‘မရဏံ ဝယော’’တိ ဣမိနာ စ ‘‘တိဿော မတော၊ ဖုဿော မတော’’တိ ဧဝံ လောကေ ဝုတ္တံ သမ္မုတိမရဏံ ဒဿေတိ၊ န ခဏိကမရဏံ၊ သမုစ္ဆေဒမရဏံ ဝါ.

ဣဒါနိ ‘‘တေ တယော ပဉှာ’’တိ ဝုတ္တမတ္ထံ ယုတ္တိဝသေန ဒဿေတုံ ‘‘ဇရာယ စာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယေဘုယျေန ဇိဏ္ဏဿ မရဏဒဿနတော ဇရာမရဏာနံ နာနတ္တံ အသမ္ပဋိစ္ဆမာနံ ပတိ တေသံ နာနတ္တဒဿနတ္ထံ ‘‘ဂဗ္ဘဂတာပိ ဟိ မီယန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယထာဓိပ္ပေတဇရာဝိရဟိတဿ မရဏဿ ဒဿနတော အညာ ဇရာ အညံ မရဏန္တိ. တေနေဝါဟ – ‘‘န စ တေ ဇိဏ္ဏာ ဘဝန္တီ’’တိ. ကိဉ္စ ဘိယျော? ကေဝလဿ မရဏဿ ဒိဋ္ဌတ္တာ အညာဝ ဇရာ အညံ မရဏံ၊ ယထာ တံ ဒေဝါနန္တိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေတိ ‘‘အတ္ထိ စ ဒေဝါန’’န္တိအာဒိနာ. အနုတ္တရိမနုဿဓမ္မေန စ တိကိစ္ဆနေန သက္ကာ ဇရာယ ပဋိကာရံ ကာတုံ၊ န တထာ မရဏဿာတိ ဧဝမ္ပိ ဇရာမရဏာနံ အတ္ထတော နာနတ္တံ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ ဒဿေတုံ ‘‘သက္ကတေဝါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ သက္ကတေတိ သကျတေ၊ သက္ကာတိ အတ္ထော. ပဋိကမ္မန္တိ ပဋိကရဏံ. နနု စ မရဏဿာပိ ပဋိကာရံ ကာတုံ သက္ကာ ဣဒ္ဓိပါဒဘာဝနာယ ဝသိဘာဝေ သတီတိ စောဒနံ မနသိ ကတွာ အာဟ – ‘‘အညတြေဝ ဣဒ္ဓိမန္တာနံ ဣဒ္ဓိဝိသယာ’’တိ. ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ –

‘‘ယဿ ကဿစိ၊ အာနန္ဒ၊ စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ၊ သော အာကင်္ခမာနော ကပ္ပံ ဝါ တိဋ္ဌေယျ ကပ္ပါဝသေသံ ဝါ’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၁၆၆၊ ၁၈၂၊ သံ. နိ. ၅.၈၂၂၊ ကထာ. ၆၂၃၊ ဥဒါ. ၅၁).

ကော ပနေတ္ထ ကပ္ပေါ၊ ကော ဝါ ကပ္ပါဝသေသောတိ? ကပ္ပေါတိ အာယုကပ္ပေါ၊ ယသ္မိံ တသ္မိဉှိ ကာလေ ယံ မနုဿာနံ အာယုပ္ပမာဏံ၊ တံ ပရိပုဏ္ဏံ ကရောန္တော ကပ္ပံ တိဋ္ဌတိ နာမ. ‘‘အပ္ပံ ဝါ ဘိယျော’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၇၊ အ. နိ. ၇.၇၄) ဝုတ္တံ ပန ဝဿသတာဒိတော အတိရေကံ တိဋ္ဌန္တော ကပ္ပါဝသေသံ တိဋ္ဌတိ နာမ. ယဒိ ဧဝံ ကသ္မာ ဣဒ္ဓိမန္တော စေတောဝသိပ္ပတ္တာ ခီဏာသဝါ လောကဟိတတ္ထံ တထာ န တိဋ္ဌန္တီတိ? ခန္ဓသင်္ခါတဿ ဒုက္ခဘာရဿ ပရိညာတတ္တာ အနုဿုက္ကတာယ စ. ပဋိပ္ပဿဒ္ဓသဗ္ဗုဿုက္ကာ ဟိ တေ ဥတ္တမပုရိသာတိ. ဝုတ္တဉှေတံ ဓမ္မသေနာပတိနာ –

‘‘နာဘိနန္ဒာမိ မရဏံ၊ နာဘိကင်္ခါမိ ဇီဝိတံ၊

ကာလဉ္စ ပဋိကင်္ခါမိ၊ ဝေတနံ ဘတကော ယထာ’’တိ. (ထေရဂါ. ၆၅၄၊ မိ. ပ. ၂.၂.၄)၊

ယထာ ဇရာမရဏာနံ အညမညံ အတ္ထတော နာနတ္တံ၊ ဧဝံ တေဟိ တဏှာယ စ နာနတ္တေ ဒဿိတေ ‘‘တယော ပဉှာ’’တိ ဣဒံ သိဇ္ဈတီတိ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ယံ ပနာ’’တိအာဒိမာဟ.

တတ္ထ ယသ္မာ တဏှာယ အဘာဝေပိ သတိ ဇရာမရဏံ လဗ္ဘတိ ခီဏာသဝသန္တာနေ၊ တသ္မာ အညံ ဇရာမရဏံ အညာ တဏှာတိ ဣမမတ္ထမာဟ ‘‘ဒိဿန္တိ ဝီတရာဂါ ဇီရန္တာပိ မီယန္တာပီ’’တိ. နနု စ တဏှာပိ ဇီရဏဘိဇ္ဇနသဘာဝါတိ? သစ္စံ၊ န ဣဒံ ဇရာမရဏံ ဣဓာဓိပ္ပေတန္တိ ဝုတ္တောဝါယမတ္ထော. ‘‘ယဒိ စာ’’တိအာဒိနာ ဇရာမရဏတော တဏှာယ အနညတ္တေ ဒေါသံ ဒဿေတိ. ယောဗ္ဗနဋ္ဌာပိ ဝိဂတတဏှာ သိယုံ၊ န ဣဒံ ယုတ္တန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဇရာမရဏမ္ပိ သိယာ ဒုက္ခဿ သမုဒယော တဏှာယ အနညတ္တေ သတီတိ အဓိပ္ပါယော. န စ သိယာ တဏှာ ဒုက္ခဿ သမုဒယော ဇရာမရဏတော အနညတ္တေ သတီတိ ဘာဝေါ. န ဟိ ဇရာမရဏံ ဒုက္ခဿ သမုဒယော၊ တဏှာ ဒုက္ခဿ သမုဒယော၊ တသ္မာ ဝေဒိတဗ္ဗံ ဧတေသမတ္ထတော နာနတ္တန္တိ အဓိပ္ပါယော. ယထာ စ တဏှာ မဂ္ဂဝဇ္ဈာ၊ ဧဝံ ဇရာမရဏမ္ပိ သိယာ မဂ္ဂဝဇ္ဈံ တဏှာယ အနညတ္တေ သတိ. ယထာ စ ဇရာမရဏံ န မဂ္ဂဝဇ္ဈံ၊ တထာ တဏှာပိ သိယာတိ အယမ္ပိ နယော ဝုတ္တော ဧဝါတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဣမာယ ယုတ္တိယာတိ ဣမာယ ယထာဝုတ္တာယ ဥပပတ္တိယာ. အညမညေဟီတိ အညာဟိ အညာဟိ ကာရဏူပပတ္တီဟိ အတ္ထတော စေ အညတ္တံ၊ တဒညမ္ပိ ဗျဉ္ဇနတော ဂဝေသိတဗ္ဗန္တိ အတ္ထော.

ဣမေသံ ဓမ္မာနံ အတ္ထတော ဧကတ္တန္တိ ဣမမေဝတ္ထံ ‘‘န ဟိ ယုဇ္ဇတီ’’တိအာဒိနာ ဝိဝရတိ. တဏှာယ အဓိပ္ပါယေ အပရိပူရမာနေတိ ဣစ္ဆိတာလာဘမာဟ. တေန ဣစ္ဆာတဏှာနံ အတ္ထတော ဧကတ္တံ ဝုတ္တံ ဟောတီတိ. ဧတေန န ဟိ ယုဇ္ဇတိ ဣစ္ဆာယ စ တဏှာယ စ အတ္ထတော အညတ္တန္တိ. ယထာ ဣဒံ ဝစနံ သမတ္ထနံ ဟောတိ၊ ဧဝံ ဣစ္ဆာဝိပရိယာယေ အာဃာတဝတ္ထူသု ကောဓော စ ဥပနာဟော စ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဣဒမ္ပိ သမတ္ထနံ ဟောတိ၊ န တထာ ဇရာမရဏဝိပရိယာယေတိ ဇရာမရဏတဏှာနံ အတ္ထတော အညတ္တမ္ပိ သမတ္ထိတံ ဟောတီတိ ဧတမတ္ထံ ဒဿေတိ ‘‘ဣမာယ ယုတ္တိယာ’’တိအာဒိနာ.

ယဒိ ဣစ္ဆာတဏှာနံ အတ္ထတော အနညတ္တံ၊ အထ ကသ္မာ ဘဂဝတာ ဣမိဿာ ဂါထာယ ဒွိဓာ ဝုတ္တာတိ? တတ္ထ ပရိဟာရမာဟ ‘‘ယံ ပနိဒ’’န္တိအာဒိနာ. တတ္ထ ယန္တိ ကိရိယာပရာမသနံ. အဘိလပိတန္တိ ဝုတ္တံ ယံ ဣဒံ အဘိလပနံ၊ ဣဒံ ဗာဟိရာနံ ရူပါဒီနံ ဝတ္ထူနံ အာရမ္မဏဝသေန၊ အာရမ္မဏကရဏဝသေန ဝါ ယောဇေတဗ္ဗံ. ဒွီဟိ ဓမ္မေဟီတိ ဒွီဟိ ပကတီဟိ. ကာ ပန တာ ပကတိယောတိ? အပ္ပတ္တဿ ဝိသယဿ ဧသနဝသေန ဣစ္ဆာ၊ ပတ္တဿ အပ္ပတ္တဿ ဝါ ပါတုကာမတာဝသေန တဏှာ၊ အယမေတာသံ ဝိသေသော. ယဒိပိ ဧဝံ၊ တထာပိ သဗ္ဗာ တဏှာ ရူပါဒိဝိသယံ ဂိလိတွာ ပရိနိဋ္ဌပေတွာ ဂဟဏေန ဧကသဘာဝါ ဧဝါတိ ဒဿေန္တော ‘‘သဗ္ဗာ ဟိ တဏှာ အဇ္ဈောသာနလက္ခဏေန ဧကလက္ခဏာ’’တိ အာဟ. ဣဒါနိ တမတ္ထံ ဥပမာယ ပကာသေန္တော ‘‘သဗ္ဗော အဂ္ဂီ’’တိအာဒိမာဟ၊ တံ သုဝိညေယျမေဝ.

အယံ ပန န ကေဝလံ တဏှာ အာရမ္မဏေ ပဝတ္တိဝိသေသေန ဒွီဟိ ဧဝ နာမေဟိ ဝုတ္တာ၊ အထ ခေါ အနေကေဟိပိ ပရိယာယေဟီတိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘ဣစ္ဆာဣတိပီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

တတ္ထ ဣစ္ဆန္တိ တာယ အာရမ္မဏာနီတိ ဣစ္ဆာ. တဏှာယနဋ္ဌေန တဏှာ. ပီဠာဇနနတော ဒုရုဒ္ဓါရဏတော စ ဝိသပီတံ သလ္လံ ဝိယာတိ သလ္လံ. သန္တာပနဋ္ဌေန ဓူပါယနာ. အာကဍ္ဎနဋ္ဌေန သီဃသောတာ သရိတာ ဝိယာတိ သရိတာ၊ အလ္လဋ္ဌေန ဝါ သရိတာ၊ ‘‘သရိတာနိ သိနေဟိတာနိ စ၊ သောမနဿာနိ ဘဝန္တိ ဇန္တုနော’’တိ (ဓ. ပ. ၃၄၁) ဟိ ဝုတ္တံ. အလ္လာနိ စေဝ သိနိဒ္ဓါနိ စာတိ အယမေတ္ထ အတ္ထော. ဝိသတ္တိကာတိ ဝိသတာတိ ဝိသတ္တိကာ. ဝိသဋာတိ ဝိသတ္တိကာ. ဝိသမာတိ ဝိသတ္တိကာ. ဝိသာလာတိ ဝိသတ္တိကာ. ဝိသက္ကတီတိ ဝိသတ္တိကာ. ဝိသံဝါဒိကာတိ ဝိသတ္တိကာ. ဝိသံဟရတီတိ ဝိသတ္တိကာ. ဝိသမူလာတိ ဝိသတ္တိကာ. ဝိသဖလာတိ ဝိသတ္တိကာ. ဝိသပရိဘောဂါတိ ဝိသတ္တိကာ. ဝိသတာ ဝါ ပန သာ တဏှာ ရူပေ သဒ္ဒေ ဂန္ဓေ ရသေ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေ ဓမ္မေ ကုလေ ဂဏေ ဝိသတာ ဝိတ္ထတာတိ ဝိသတ္တိကာ.

သိနေဟနဝသေန သိနေဟော. နာနာဂတီသု ကိလမထုပ္ပါဒနေန ကိလမထော. ပလိဝေဌနဋ္ဌေန လတာ ဝိယာတိ လတာ. ‘‘လတာ ဥပ္ပဇ္ဇ တိဋ္ဌတီ’’တိ (ဓ. ပ. ၃၄၀) ဟိ ဝုတ္တံ. မမန္တိ မညနဝသေန မညနာ. ဒူရဂတမ္ပိ အာကဍ္ဎိတွာ ဗန္ဓနဋ္ဌေန ဗန္ဓော. အာသီသနဋ္ဌေန အာသာ. အာရမ္မဏရသံ ပါတုကာမတာဝသေန ပိပါသာ. အဘိနန္ဒနဋ္ဌေန အဘိနန္ဒနာ. ဣတီတိ ဧဝံ အာရမ္မဏေ ပဝတ္တိဝိသေသေန အနေကေဟိ နာမေဟိ ဂယှမာနာပိ သဗ္ဗာ တဏှာ အဇ္ဈောသာနလက္ခဏေန ဧကလက္ခဏာတိ ယထာဝုတ္တမတ္ထံ နိဂမေတိ.

ပုန တဏှာယ အနေကေဟိ နာမေဟိ ဂဟိတဘာဝမေဝ ‘‘ယထာ စာ’’တိအာဒိနာ ဥပစယေန ဒဿေတိ. တတ္ထ ဝေဝစနေတိ ဝေဝစနဟာရဝိဘင်္ဂေ. ‘‘အာသာ စ ပိဟာ’’တိ ဂါထာယ (နေတ္တိ. ၃၇၊ ပေဋကော. ၁၁) အတ္ထံ တတ္ထေဝ ဝဏ္ဏယိဿာမ. အဝိဂတရာဂဿာတိအာဒီသု ရဉ္ဇနဋ္ဌေန ရာဂေါ၊ ဆန္ဒနဋ္ဌေန ဆန္ဒော၊ ပိယာယနဋ္ဌေန ပေမံ၊ ပရိဒဟနဋ္ဌေန ပရိဒါဟောတိ တဏှာဝ ဝုတ္တာ. တေနေဝါဟ – ‘‘တဏှာယေတံ ဝေဝစန’’န္တိ. ဧဝံ ယုဇ္ဇတီတိ ဧဝံ ဣစ္ဆာတဏှာနံ အတ္ထတော အနညတ္တာ ‘‘တယော ပဉှာ’’တိ ယံ ဝုတ္တံ၊ တံ ယုဇ္ဇတိ ယုတ္တိယာ သင်္ဂစ္ဆတီတိ အတ္ထော.

၂၁. ဧဝံ ‘‘ကေနဿုဗ္ဘာဟတော လောကော’’တိ (သံ. နိ. ၁.၆၆) ဂါထာယ ‘‘တယော ပဉှာ’’တိ ပဉှတ္တယဘာဝေ ယုတ္တိံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ အညေဟိ ပကာရေဟိ ယုတ္တိဂဝေသနံ ဒဿေန္တော ‘‘သဗ္ဗော ဒုက္ခူပစာရော’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဒုက္ခူပစာရောတိ ဒုက္ခပ္ပဝတ္တိ. ကာမတဏှာသင်္ခါရမူလကောတိ ကာမတဏှာပစ္စယသင်္ခါရဟေတုကောတိ ယုဇ္ဇတီတိ အဓိပ္ပါယော. နိဗ္ဗိဒူပစာရောတိ နိဗ္ဗိဒါပဝတ္တိ ကာမာနံ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ အနဘိရတိ ဉာဏနိဗ္ဗိဒါ စ. ကာမတဏှာပရိက္ခာရမူလကောတိ ကာမတဏှာယ ပရိက္ခာရဘူတဝတ္ထုကာမဟေတုကော. တတ္ထ အနဘိရတိသင်္ခါတာ နိဗ္ဗိဒါ ကာမတဏှာပရိက္ခာရမူလိကာ၊ န ဉာဏနိဗ္ဗိဒါတိ သဗ္ဗော နိဗ္ဗိဒူပစာရော ကာမတဏှာပရိက္ခာရမူလကောတိ န ပန ယုဇ္ဇတီတိ ဝုတ္တံ. ဣမာယ ယုတ္တိယာတိ နယံ ဒဿေတိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယထာ ပဉှတ္တယဘာဝေ ယုတ္တိ ဝုတ္တာ၊ ယထာ စ ဒုက္ခူပစာရနိဗ္ဗိဒူပစာရေသု၊ ဧဝံ ဣမာယ ယုတ္တိယာ ဣမိနာ ယောဂေန နယေန အညမညေဟိ ကာရဏေဟိ တံတံပါဠိပ္ပဒေသေ အနုရူပေဟိ အညထာ အညေဟိ ဟေတူဟိ ယုတ္တိ ဂဝေသိတဗ္ဗာတိ.

ဣဒါနိ တံ နယဒဿနံ သံခိတ္တန္တိ ဝိတ္ထာရတော ဝိဘဇိတွာ ဒဿေတုံ ‘‘ယထာ ဟိ ဘဂဝါ’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တတ္ထာယံ သင်္ခေပတ္ထော – ရာဂဒေါသမောဟစရိတာနံ ယထာက္ကမံ အသုဘမေတ္တာပစ္စယာကာရကထာ ရာဂါဒိဝိနယနတော သပ္ပါယာတိ အယံ သာသနယုတ္တိ. ဧဝမဝဋ္ဌိတေ ယဒိ ရာဂစရိတဿ မေတ္တာစေတောဝိမုတ္တိံ ဒေသေယျ၊ သာ ဒေသနာ န ယုဇ္ဇတိ အသပ္ပါယဘာဝတော. တထာ သုခါပဋိပဒါဒယောတိ. နနု စ သုခါပဋိပဒါဒယော ပဋိပတ္တိယာ သမ္ဘဝန္တိ၊ န ဒေသနာယာတိ? သစ္စမေတံ၊ ဣဓ ပန ရာဂစရိတောတိ တိဗ္ဗကိလေသော ရာဂစရိတောတိ အဓိပ္ပေတော. တဿ ဒုက္ခာယ ပဋိပဒါယ ဘာဝနာ သမိဇ္ဈတိ. ယဿ စ ဒုက္ခာယ ပဋိပဒါယ ဘာဝနာ သမိဇ္ဈတိ၊ တဿ ဂရုတရာ အသုဘဒေသနာ သပ္ပါယာ၊ ယဿ ဂရုတရာ အသုဘဒေသနာ သပ္ပါယာ၊ န တဿ မန္ဒကိလေသဿ ဝိယ လဟုကတရာတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ – ‘‘သုခံ ဝါ ပဋိပဒံ။ပေ။ ဒေသေယျ န ယုဇ္ဇတိ ဒေသနာ’’တိ. ဣမိနာ နယေန သေသပဒေသုပိ ယထာသမ္ဘဝံ အတ္ထော ဝတ္တဗ္ဗော. ဧတ္ထ စ အယုတ္တပရိဟာရေန ယုတ္တိသမဓိဂမောတိ ယုတ္တိဝိစာရဏာယ အယုတ္တိပိ ဂဝေသိတဗ္ဗာတိ ဝုတ္တံ – ‘‘ယဒိ ဟိ။ပေ။ န ယုဇ္ဇတိ ဒေသနာ’’တိ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော. ဧဝံ ယံ ကိဉ္စီတိအာဒိ ယုတ္တိဟာရယောဇနာယ နယဒဿနမေဝ.

တတ္ထ ဧဝန္တိ ဣမိနာ နယေန. ယံ ကိဉ္စီတိ အညမ္ပိ ယံ ကိဉ္စိ. အနုလောမပ္ပဟာနန္တိ ပဟာနဿ အနုရူပံ၊ ပဟာနသမတ္ထန္တိ အတ္ထော. သုတ္တေ အနဝသေသာနံ ပဒတ္ထာနံ အနုပဒဝိစာရဏာ ဝိစယော ဟာရော၊ ဝိစယဟာရသံဝဏ္ဏနာယ နိဒ္ဓါရိတေသု အတ္ထေသု ယုတ္တိဂဝေသနံ သုကရန္တိ အာဟ – ‘‘သဗ္ဗံ တံ ဝိစယေန ဟာရေန ဝိစိနိတွာ ယုတ္တိဟာရေန ယောဇေတဗ္ဗ’’န္တိ. ယာဝတိကာ ဉာဏဿ ဘူမီတိ သံဝဏ္ဏေန္တဿ အာစရိယဿ ယံ ဉာဏံ ယံ ပဋိဘာနံ၊ တဿ ယတ္တကော ဝိသယော၊ တတ္တကော ယုတ္တိဟာရဝိစာရောတိ အတ္ထော. တံ ကိဿ ဟေတု? အနန္တနယော သမန္တဘဒ္ဒကော ဝိမဒ္ဒက္ခမော ဝိစိတ္တဒေသနော စ သဒ္ဓမ္မောတိ.

ဧဝံ နယဒဿနဝသေနေဝ ယုတ္တိဟာရယောဇနာ ဒဿိတာတိ တံ ဗြဟ္မဝိဟာရဖလသမာပတ္တိနဝါနုပုဗ္ဗသမာပတ္တိဝသိဘာဝေဟိ ဝိဘဇိတွာ ဒဿေတုံ ‘‘မေတ္တာဝိဟာရိဿ သတော’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တတ္ထ မေတ္တာဝိဟာရိဿာတိ မေတ္တာဝိဟာရလာဘိနော. သတောတိ သမာနဿ၊ တထာဘူတဿာတိ အတ္ထော. ဗျာပါဒေါတိ ပဒေါသော. စိတ္တံ ပရိယာဒါယ ဌဿတီတိ စိတ္တံ အဘိဘဝိဿတိ. ယသ္မာ ပန ကုသလာကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အပုဗ္ဗံ အစရိမံ ပဝတ္တိ နာမ နတ္ထိ၊ တသ္မာ သမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာနဿ အပရဘာဂေတိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘ဌဿတီ’’တိ ဝုတ္တံ. န ယုဇ္ဇတိ ဒေသနာတိ ဗျာပါဒပဋိပက္ခတ္တာ မေတ္တာယ တာဒိသီ ကထာ န ယုတ္တာတိ အတ္ထော. ဗျာပါဒေါ ပဟာနံ အဗ္ဘတ္ထံ ဂစ္ဆတီတိ ယုဇ္ဇတိ ဒေသနာတိ ယထာဝုတ္တကာရဏတော ဧဝ အယံ ကထာ ယုတ္တာတိ. သေသဝါရေသုပိ ဣမိနာဝ နယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. အနုတ္တာနံ ဧဝ ဝဏ္ဏယိဿာမ.

အနိမိတ္တဝိဟာရိဿာတိ အနိစ္စာနုပဿနာမုခေန ပဋိလဒ္ဓဖလသမာပတ္တိဝိဟာရဿ. နိမိတ္တာနုသာရီတိ သင်္ခါရနိမိတ္တာနုသာရီ. တေန တေနေဝါတိ နိစ္စာဒီသု ယံ ယံ ပဟီနံ၊ တေန တေနေဝ နိမိတ္တေန. အသ္မီတိ ဝိဂတန္တိ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု ဒိဋ္ဌိမာနဝသေန ယံ အသ္မီတိ မညိတံ၊ တံ ဝိဂတံ. တမေဝတ္ထံ ဝိဝရတိ ‘‘အယမဟမသ္မီတိ န သမနုပဿာမီ’’တိ. ဝိစိကိစ္ဆာကထံကထာသလ္လန္တိ ဝိနယကုက္ကုစ္စဿာပိ ကထံ ကထန္တိ ပဝတ္တိသဗ္ဘာဝတော ဝိစိကိစ္ဆာပဒေန ဝိသေသိတံ. န ယုဇ္ဇတိ ဒေသနာတိ ဝိစိကိစ္ဆာယ ပဟာနေကဋ္ဌဘာဝတော န ယုတ္တာယံ ကထာ.

ပဌမံ ဈာနံ သမာပန္နဿာတိ ပဌမဇ္ဈာနသမင်္ဂိနော. ကာမရာဂဗျာပါဒါ ဝိသေသာယ သံဝတ္တန္တီတိ န ယုဇ္ဇတီတိ ယသ္မာ နီဝရဏေသု အပ္ပဟီနေသု ပဌမဇ္ဈာနဿ ဥပစာရမ္ပိ န သမ္ပဇ္ဇတိ၊ ပဂေဝ ဈာနံ၊ တသ္မာ ကာမရာဂဗျာပါဒါ ဝိသေသာယ ဒုတိယဇ္ဈာနာယ သံဝတ္တန္တီတိ န ယုတ္တာယံ ကထာ. ယထာလဒ္ဓဿ ပန ပဌမဇ္ဈာနဿ ကာမရာဂဗျာပါဒါ ပရိယုဋ္ဌာနပ္ပတ္တာ ဟာနာယ သံဝတ္တန္တီတိ ယုဇ္ဇတိ ဒေသနာ ယုတ္တာ ကထာတိ၊ ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ ယောဇေတဗ္ဗံ. အဝိတက္ကသဟဂတာ သညာမနသိကာရာ နာမ သဟ ဥပစာရေန ဒုတိယဇ္ဈာနဓမ္မာ၊ အာရမ္မဏကရဏတ္ထော ဟေတ္ထ သဟဂတ-သဒ္ဒေါ. ဟာနာယာတိ ပဌမဇ္ဈာနတော ပရိဟာနာယ. ဝိသေသာယာတိ ဒုတိယဇ္ဈာနာယ. ဣမိနာ နယေန တတ္ထ တတ္ထ ဟာနန္တိ၊ ဝိသေသောတိ စ ဝုတ္တဓမ္မာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဝိတက္ကဝိစာရသဟဂတာတိ ပဌမဇ္ဈာနဓမ္မာ၊ ကာမာဝစရဓမ္မာ ဧဝ ဝါ. ဥပေက္ခာသုခသဟဂတာတိ ဥပစာရေန သဒ္ဓိံ ဒုတိယဇ္ဈာနဓမ္မာ၊ တတြမဇ္ဈတ္တုပေက္ခာ ဟိ ဣဓ ဥပေက္ခာတိ အဓိပ္ပေတာ. ပီတိသုခသဟဂတာတိ သဟ ဥပစာရေန တတိယဇ္ဈာနဓမ္မာ. ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိသဟဂတာတိ စတုတ္ထဇ္ဈာနဓမ္မာ.

သညူပစာရာတိ ပဋုသညာကိစ္စံ ကရောန္တာ ဧဝ ယေ ကေစိ စိတ္တုပ္ပါဒါ၊ ‘‘အာကိဉ္စညာယတနဓမ္မာ’’တိပိ ဝဒန္တိ. သညာဝေဒယိတနိရောဓသဟဂတာတိ ‘‘သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿာမီ’’တိ တဿ ပရိကမ္မဝသေန ပဝတ္တဓမ္မာ. တေ ပန ယသ္မာ နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တိယံ ဌိတေနေဝ သက္ကာ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိတုံ၊ န တတော ပရိဟီနေန၊ တသ္မာ နေဝသညာနာသညာယတနသမာပတ္တိယာ ဟာနာယ သံဝတ္တန္တီတိ န ယုတ္တာ ကထာ. ဝိသေသာယ သံဝတ္တန္တီတိ ပန ယုတ္တာ ကထာတိ အာဟ – ‘‘ဟာနာယ။ပေ။ ဒေသနာ’’တိ. ကလ္လတာပရိစိတန္တိ သမတ္ထဘာဝေန ပရိစိတံ၊ ယထာဝုတ္တသမာပတ္တီသု ဝသိဘာဝေန ပရိစိတန္တိ အတ္ထော. တေနေဝါဟ – ‘‘အဘိနီဟာရံ ခမတီ’’တိ. သေသံ သဗ္ဗံ ဥတ္တာနမေဝ.

အပိ စေတ္ထ အပ္ပဋိက္ကူလသညာမုခေန ကာမစ္ဆန္ဒော ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ပဋိက္ကူလသညာပတိရူပတာယ ဗျာပါဒေါ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. သမာဓိမုခေန ထိနမိဒ္ဓံ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ဝီရိယာရမ္ဘမုခေန ဥဒ္ဓစ္စံ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. သိက္ခာကာမတာမုခေန ကုက္ကုစ္စံ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ဥဘယပက္ခသန္တီရဏမုခေန ဝိစိကိစ္ဆာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌသမုပေက္ခနမုခေန သမ္မောဟော ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. အတ္တညုတာမုခေန အတ္တနိ အပရိဘဝနေ မာနော ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ဝီမံသာမုခေန ဟေတုပတိရူပကပရိဂ္ဂဟေန မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ဝိရတ္တတာပတိရူပကေန သတ္တေသု အဒယာပန္နတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. အနုညာတပဋိသေဝနပတိရူပတာယ ကာမသုခလ္လိကာနုယောဂေါ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိပတိရူပတာယ အသံဝိဘာဂသီလတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. သံဝိဘာဂသီလတာပတိရူပတာယ မိစ္ဆာဇီဝေါ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. အသံသဂ္ဂဝိဟာရိတာပတိရူပတာယ အသင်္ဂဟသီလတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. သင်္ဂဟသီလတာပတိရူပတာယ အနနုလောမိကသံသဂ္ဂေါ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. သစ္စဝါဒိတာပတိရူပတာယ ပိသုဏဝါစာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. အပိသုဏဝါဒိတာပတိရူပတာယ အနတ္ထကာမတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ပိယဝါဒိတာပတိရူပတာယ စာဋုကမျတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. မိတဘာဏိတာပတိရူပတာယ အသမ္မောဒနသီလတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. သမ္မောဒနသီလတာပတိရူပတာယ မာယာ သာဌေယျဉ္စ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. နိဂ္ဂယှဝါဒိတာပတိရူပတာယ ဖရုသဝါစတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ပါပဂရဟိတာပတိရူပတာယ ပရဝဇ္ဇာနုပဿိတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ကုလာနုဒ္ဓယတာပတိရူပတာယ ကုလမစ္ဆရိယံ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. အာဝါသစိရဋ္ဌိတိကာမတာမုခေန အာဝါသမစ္ဆရိယံ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ဓမ္မပရိဗန္ဓပရိဟရဏမုခေန ဓမ္မမစ္ဆရိယံ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ဓမ္မဒေသနာဘိရတိမုခေန ဘဿာရာမတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. အဖရုသဝါစတာဂဏာနုဂ္ဂဟကရဏမုခေန သင်္ဂဏိကာရာမတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ပုညကာမတာပတိရူပတာယ ကမ္မာရာမတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. သံဝေဂပတိရူပေန စိတ္တသန္တာပေါ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. သဒ္ဓါလုတာပတိရူပတာယ အပရိက္ခတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ဝီမံသနာပတိရူပေန အဿဒ္ဓိယံ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. အတ္တာဓိပတေယျပတိရူပေန ဂရူနံ အနုသာသနိယာ အပ္ပဒက္ခိဏဂ္ဂါဟိတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ဓမ္မာဓိပတေယျပတိရူပေန သဗြဟ္မစာရီသု အဂါရဝံ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. လောကာဓိပတေယျပတိရူပေန အတ္တနိ ဓမ္မေ စ ပရိဘဝေါ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. မေတ္တာယနာမုခေန ရာဂေါ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ကရုဏာယနာပတိရူပေန သောကော ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. မုဒိတာဝိဟာရပတိရူပေန ပဟာသော ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ဥပေက္ခာဝိဟာရပတိရူပေန ကုသလေသု ဓမ္မေသု နိက္ခိတ္တဆန္ဒတာ ဝဉ္စေတီတိ ယုဇ္ဇတိ. ဧဝံ အာဂမပတိရူပကအဓိဂမပတိရူပကာဒီနမ္ပိ တထာ တထာ ဝဉ္စနသဘာဝေါ ယုတ္တိတော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧဝံ အာဂမာနုသာရေန ယုတ္တိဂဝေသနာ ကာတဗ္ဗာတိ.

ယုတ္တိဟာရဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.