၇. ဒုတိယသေခသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၇. သတ္တမေ ဗာဟိရန္တိ အဇ္ဈတ္တသန္တာနတော ဗဟိ ဘဝံ. ကလျာဏမိတ္တတာတိ ယဿ သီလာဒိဂုဏသမ္ပန္နော အဃဿ ဃာတာ၊ ဟိတဿ ဝိဓာတာ သဗ္ဗာကာရေန ဥပကာရကော မိတ္တော ဟောတိ၊ သော ပုဂ္ဂလော ကလျာဏမိတ္တော၊ တဿ ဘာဝေါ ကလျာဏမိတ္တတာ. တတြာယံ ကလျာဏမိတ္တော ပကတိယာ သဒ္ဓါသမ္ပန္နော ဟောတိ သီလသမ္ပန္နော သုတသမ္ပန္နော စာဂသမ္ပန္နော ဝီရိယသမ္ပန္နော သတိသမ္ပန္နော သမာဓိသမ္ပန္နော ပညာသမ္ပန္နော. တတ္ထ သဒ္ဓါသမ္ပတ္တိယာ သဒ္ဒဟတိ တထာဂတဿ ဗောဓိံ၊ တေန သမ္မာသမ္ဗောဓိဟေတုဘူတံ သတ္တေသု ဟိတသုခေသိတံ န ပရိစ္စဇတိ၊ သီလသမ္ပတ္တိယာ သဗြဟ္မစာရီနံ ပိယော ဟောတိ ဂရု စ ဘာဝနီယော စောဒကော ပါပဂရဟီ ဝတ္တာ ဝစနက္ခမော၊ သုတသမ္ပတ္တိယာ ခန္ဓာယတနသစ္စပဋိစ္စသမုပ္ပါဒါဒိကာနံ ဂမ္ဘီရာနံ ကထာနံ ကတ္တာ ဟောတိ၊ စာဂသမ္ပတ္တိယာ အပ္ပိစ္ဆော ဟောတိ သန္တုဋ္ဌော ပဝိဝိတ္တော အသံသဋ္ဌော၊ ဝီရိယသမ္ပတ္တိယာ အတ္တနော ပရေသဉ္စ ဟိတပ္ပဋိပတ္တိယံ အာရဒ္ဓဝီရိယော ဟောတိ၊ သတိသမ္ပတ္တိယာ ဥပဋ္ဌိတဿတိ ဟောတိ ပရမေန သတိနေပက္ကေန သမန္နာဂတော စိရကတမ္ပိ စိရဘာသိတမ္ပိ သရိတာ အနုဿရိတာ၊ သမာဓိသမ္ပတ္တိယာ အဝိက္ခိတ္တော ဟောတိ သမာဟိတော ဧကဂ္ဂစိတ္တော၊ ပညာသမ္ပတ္တိယာ အဝိပရီတံ ပဇာနာတိ. သော သတိယာ ကုသလာကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဂတိယော သမနွေသန္တော ပညာယ သတ္တာနံ ဟိတသုခံ ယထာဘူတံ ဇာနိတွာ သမာဓိနာ တတ္ထ အဗျဂ္ဂစိတ္တော ဟုတွာ ဝီရိယေန သတ္တေ အဟိတတော နိသေဓေတွာ ဧကန္တဟိတေ နိယောဇေတိ. တေနေဝါဟ –
‘‘ပိယော ဂရု ဘာဝနီယော၊ ဝတ္တာ စ ဝစနက္ခမော၊
ဂမ္ဘီရဉ္စ ကထံ ကတ္တာ၊ နော စာဋ္ဌာနေ နိယောဇကော’’တိ. (နေတ္တိ. ၁၁၃)၊
ကလျာဏမိတ္တော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အကုသလံ ပဇဟတိ၊ ကုသလံ ဘာဝေတီတိ ကလျာဏမိတ္တော ပုဂ္ဂလော ကလျာဏမိတ္တံ နိဿာယ ကမ္မဿကတာဉာဏံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ ဥပ္ပန္နံ သဒ္ဓံ ဖာတိံ ကရောတိ၊ သဒ္ဓါဇာတော ဥပသင်္ကမတိ ဥပသင်္ကမိတွာ ဓမ္မံ သုဏာတိ. တံ ဓမ္မံ သုတွာ တထာဂတေ သဒ္ဓံ ပဋိလဘတိ၊ တေန သဒ္ဓါပဋိလာဘေန ဃရာဝါသံ ပဟာယ ပဗ္ဗဇ္ဇံ အနုတိဋ္ဌတိ၊ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလံ သမ္ပာဒေတိ၊ ယထာဗလံ ဓုတဓမ္မေ သမာဒါယ ဝတ္တတိ၊ ဒသကထာဝတ္ထုလာဘီ ဟောတိ၊ အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရတိ ဥပဋ္ဌိတဿတိ သမ္ပဇာနော ပုဗ္ဗရတ္တာပရရတ္တံ ဗောဓိပက္ခိယာနံ ဓမ္မာနံ ဘာဝနာနုယောဂမနုယုတ္တော၊ နစိရဿေဝ ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရိယမဂ္ဂါဓိဂမေန သဗ္ဗံ အကုသလံ သမုစ္ဆိန္ဒတိ၊ သဗ္ဗဉ္စ ကုသလံ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂမေန္တော ဝဍ္ဎေတိ. ဝုတ္တဉှေတံ –
‘‘ကလျာဏမိတ္တဿေတံ၊ မေဃိယ၊ ဘိက္ခုနော ပါဋိကင်္ခံ ကလျာဏသဟာယဿ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကဿ ‘ယံ သီလဝါ ဘဝိဿတိ၊ ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရိဿတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော၊ အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု၊ ဘယဒဿာဝီ သမာဒါယ သိက္ခိဿတိ၊ သိက္ခာပဒေသု’.
‘‘ကလျာဏမိတ္တဿေတံ။ပေ။ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကဿ ‘ယံ ယာယံ ကထာ အဘိသလ္လေခိကာ စေတောဝိဝရဏသပ္ပါယာ ဧကန္တနိဗ္ဗိဒါယ။ပေ။ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. သေယျထိဒံ – အပ္ပိစ္ဆကထာ၊ သန္တုဋ္ဌိကထာ၊ ပဝိဝေကကထာ၊ အသံသဂ္ဂကထာ၊ ဝီရိယာရမ္ဘကထာ၊ သီလကထာ၊ သမာဓိကထာ။ပေ။ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနကထာ. ဧဝရူပါယ ကထာယ နိကာမလာဘီ ဘဝိဿတိ အကိစ္ဆလာဘီ အကသိရလာဘီ’.
‘‘ကလျာဏမိတ္တဿေတံ ။ပေ။ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကဿ ‘ယံ အာရဒ္ဓဝီရိယော ဝိဟရိဿတိ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနာယ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒါယ ထာမဝါ ဒဠှပရက္ကမော အနိက္ခိတ္တဓုရော ကုသလေသု ဓမ္မေသု’.
‘‘ကလျာဏမိတ္တဿေတံ။ပေ။ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကဿ ‘ယံ ပညဝါ ဘဝိဿတိ၊ ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ ပညာယ သမန္နာဂတော အရိယာယ နိဗ္ဗေဓိကာယ သမ္မာ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ’’’တိ (ဥဒါ. ၃၁).
ဧဝံ သကလဝဋ္ဋဒုက္ခပရိမုစ္စနနိမိတ္တံ ကလျာဏမိတ္တတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တေနေဝါဟ –
‘‘မမဉှိ၊ အာနန္ဒ၊ ကလျာဏမိတ္တံ အာဂမ္မ ဇာတိဓမ္မာ သတ္တာ ဇာတိယာ ပရိမုစ္စန္တိ၊ ဇရာဓမ္မာ သတ္တာ ဇရာယ ပရိမုစ္စန္တီ’’တိအာဒိ (သံ. နိ. ၁.၁၂၉).
တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ကလျာဏမိတ္တော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အကုသလံ ပဇဟတိ၊ ကုသလံ ဘာဝေတီ’’တိ.
ဂါထာယ သပ္ပတိဿောတိ ပတိဿဝသင်္ခါတေန သဟ ပတိဿေနာတိ သပ္ပတိဿော၊ ကလျာဏမိတ္တဿ ဩဝါဒံ သိရသာ သမ္ပဋိစ္ဆကော သုဗ္ဗစောတိ အတ္ထော. အထ ဝါ ဟိတသုခေ ပတိဋ္ဌာပနေန ပတိ ဣသေတီတိ ပတိဿော၊ ဩဝါဒဒါယကော. ဂရုအာဒရယောဂေန တေန ပတိဿေန သဟ ဝတ္တတီတိ သပ္ပတိဿော၊ ဂရူသု ဂရုစိတ္တီကာရဗဟုလော. သဂါရဝေါတိ ဆဗ္ဗိဓေနပိ ဂါရဝေန ယုတ္တော. ကရံ မိတ္တာနံ ဝစနန္တိ ကလျာဏမိတ္တာနံ ဩဝါဒံ ကရောန္တော ယထောဝါဒံ ပဋိပဇ္ဇန္တော. သမ္ပဇာနောတိ သတ္တဋ္ဌာနိယေန သမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော. ပတိဿတောတိ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဖာတိံ၊ ဂမေတုံ သမတ္ထာယ သတိယာ ပတိဿတော သတောကာရီ. အနုပုဗ္ဗေနာတိ သီလာဒိဝိသုဒ္ဓိပဋိပါဋိယာ၊ တတ္ထ စ ဝိပဿနာပဋိပါဋိယာ စေဝ မဂ္ဂပဋိပါဋိယာ စ. သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယန္တိ ကာမရာဂသံယောဇနာဒီနံ သဗ္ဗေသံ သံယောဇနာနံ ခေပနတော သဗ္ဗသံယောဇနက္ခယသင်္ခါတဿ အရိယမဂ္ဂဿ ပရိယောသာနဘူတံ အရဟတ္တံ၊ တဿ အာရမ္မဏဘူတံ နိဗ္ဗာနမေဝ ဝါ. ပါပုဏေ အဓိဂစ္ဆေယျာတိ အတ္ထော. ဣတိ ဣမေသု ဒွီသု သုတ္တေသု အရိယမဂ္ဂါဓိဂမဿ သတ္ထာရာ ပဓာနင်္ဂံ နာမ ဂဟိတန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
သတ္တမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.