၅. ပဉ္စကနိဒ္ဒေသော

(၁) ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ

၉၄၀. တတ္ထ ကတမာနိ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ? သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသော၊ ကာမစ္ဆန္ဒော၊ ဗျာပါဒေါ – ဣမာနိ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ.

(၂) ပဉ္စုဒ္ဓမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ

တတ္ထ ကတမာနိ ပဉ္စုဒ္ဓမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ? ရူပရာဂေါ၊ အရူပရာဂေါ၊ မာနော၊ ဥဒ္ဓစ္စံ၊ အဝိဇ္ဇာ – ဣမာနိ ပဉ္စုဒ္ဓမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ.

(၃) ပဉ္စ မစ္ဆရိယာနိ

တတ္ထ ကတမာနိ ပဉ္စ မစ္ဆရိယာနိ? အာဝါသမစ္ဆရိယံ၊ ကုလမစ္ဆရိယံ၊ လာဘမစ္ဆရိယံ၊ ဝဏ္ဏမစ္ဆရိယံ၊ ဓမ္မမစ္ဆရိယံ – ဣမာနိ ပဉ္စ မစ္ဆရိယာနိ.

(၄) ပဉ္စ သင်္ဂါ

တတ္ထ ကတမေ ပဉ္စ သင်္ဂါ? ရာဂသင်္ဂေါ၊ ဒေါသသင်္ဂေါ၊ မောဟသင်္ဂေါ၊ မာနသင်္ဂေါ၊ ဒိဋ္ဌိသင်္ဂေါ – ဣမေ ပဉ္စ သင်္ဂါ.

(၅) ပဉ္စ သလ္လာ

တတ္ထ ကတမေ ပဉ္စ သလ္လာ? ရာဂသလ္လံ၊ ဒေါသသလ္လံ၊ မောဟသလ္လံ၊ မာနသလ္လံ၊ ဒိဋ္ဌိသလ္လံ – ဣမေ ပဉ္စ သလ္လာ.

(၆) ပဉ္စ စေတောခိလာ

၉၄၁. တတ္ထ ကတမေ ပဉ္စ စေတောခိလာ? သတ္ထရိ ကင်္ခတိ ဝိစိကိစ္ဆတိ နာဓိမုစ္စတိ န သမ္ပသီဒတိ၊ ဓမ္မေ ကင်္ခတိ ဝိစိကိစ္ဆတိ နာဓိမုစ္စတိ န သမ္ပသီဒတိ၊ သံဃေ ကင်္ခတိ ဝိစိကိစ္ဆတိ နာဓိမုစ္စတိ န သမ္ပသီဒတိ၊ သိက္ခာယ ကင်္ခတိ ဝိစိကိစ္ဆတိ နာဓိမုစ္စတိ န သမ္ပသီဒတိ၊ သဗြဟ္မစာရီသု ကုပိတော ဟောတိ အနတ္တမနော အာဟတစိတ္တော ခိလဇာတော – ဣမေ ပဉ္စ စေတောခိလာ.

(၇) ပဉ္စ စေတသော ဝိနိဗန္ဓာ

တတ္ထ ကတမေ ပဉ္စ စေတသော ဝိနိဗန္ဓာ? ကာမေ အဝီတရာဂေါ ဟောတိ အဝိဂတစ္ဆန္ဒော အဝိဂတပေမော အဝိဂတပိပါသော အဝိဂတပရိဠာဟော အဝိဂတတဏှော၊ ကာယေ အဝီတရာဂေါ ဟောတိ။ ရူပေ အဝီတရာဂေါ ဟောတိ။ ယာဝဒတ္ထံ ဥဒရာဝဒေဟကံ ဘုဉ္ဇိတွာ သေယျသုခံ ပဿသုခံ မိဒ္ဓသုခံ အနုယုတ္တော ဝိဟရတိ၊ အညတရံ ဒေဝနိကာယံ ပဏိဓာယ ဗြဟ္မစရိယံ စရတိ – ‘‘ဣမိနာဟံ သီလေန ဝါ ဝတေန ဝါ တပေန ဝါ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ ဒေဝေါ ဝါ ဘဝိဿာမိ ဒေဝညတရော ဝါ’’တိ – ဣမေ ပဉ္စ စေတသောဝိနိဗန္ဓာ.

(၈) ပဉ္စ နီဝရဏာနိ

တတ္ထ ကတမာနိ ပဉ္စ နီဝရဏာနိ? ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ၊ ဗျာပါဒနီဝရဏံ၊ ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏံ၊ ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနီဝရဏံ၊ ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏံ – ဣမာနိ ပဉ္စ နီဝရဏာနိ.

(၉) ပဉ္စ ကမ္မာနိ အာနန္တရိကာနိ

တတ္ထ ကတမာနိ ပဉ္စ ကမ္မာနိ အာနန္တရိကာနိ? မာတာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတာ ဟောတိ၊ ပိတာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတော ဟောတိ၊ အရဟန္တော ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတော ဟောတိ၊ ဒုဋ္ဌေန စိတ္တေန တထာဂတဿ လောဟိတံ ဥပ္ပါဒိတံ ဟောတိ၊ သံဃော ဘိန္နော ဟောတိ – ဣမာနိ ပဉ္စ ကမ္မာနိ အာနန္တရိကာနိ.

(၁၀) ပဉ္စ ဒိဋ္ဌိယော

တတ္ထ ကတမာ ပဉ္စ ဒိဋ္ဌိယော? ‘‘သညီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ ဣတ္ထေကေ အဘိဝဒန္တိ၊ ‘‘အသညီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ ဣတ္ထေကေ အဘိဝဒန္တိ၊ ‘‘နေဝသညီနာသညီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’တိ ဣတ္ထေကေ အဘိဝဒန္တိ၊ သတော ဝါ ပန သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညာပေန္တိ၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ဝါ ပနေကေ အဘိဝဒန္တိ – ဣမာ ပဉ္စ ဒိဋ္ဌိယော.

(၁၁) ပဉ္စ ဝေရာ

၉၄၂. တတ္ထ ကတမေ ပဉ္စ ဝေရာ? ပါဏာတိပါတော၊ အဒိန္နာဒါနံ၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရော၊ မုသာဝါဒေါ၊ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ – ဣမေ ပဉ္စ ဝေရာ.

(၁၂) ပဉ္စ ဗျသနာ

တတ္ထ ကတမေ ပဉ္စ ဗျသနာ? ဉာတိဗျသနံ၊ ဘောဂဗျသနံ၊ ရောဂဗျသနံ၊ သီလဗျသနံ၊ ဒိဋ္ဌိဗျသနံ – ဣမေ ပဉ္စ ဗျသနာ.

(၁၃) ပဉ္စ အက္ခန္တိယာ အာဒီနဝါ

တတ္ထ ကတမေ ပဉ္စ အက္ခန္တိယာ အာဒီနဝါ? ဗဟုနော ဇနဿ အပ္ပိယော ဟောတိ အမနာပေါ၊ ဝေရဗဟုလော စ ဟောတိ၊ ဝဇ္ဇဗဟုလော စ၊ သမ္မူဠှော ကာလင်္ကရောတိ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ – ဣမေ ပဉ္စ အက္ခန္တိယာ အာဒီနဝါ.

(၁၄) ပဉ္စ ဘယာနိ

တတ္ထ ကတမာနိ ပဉ္စ ဘယာနိ? အာဇီဝကဘယံ၊ အသိလောကဘယံ၊ ပရိသသာရဇ္ဇဘယံ၊ မရဏဘယံ၊ ဒုဂ္ဂတိဘယံ – ဣမာနိ ပဉ္စ ဘယာနိ.

(၁၅) ပဉ္စ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒါ

၉၄၃. တတ္ထ ကတမေ ပဉ္စ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒါ?

(က) ဣဓေကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဧဝံဝါဒီ ဟောတိ ဧဝံဒိဋ္ဌိ [ဧဝံဒိဋ္ဌိ (သျာ.)] – ‘‘ယတော ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော သမင်္ဂီဘူတော ပရိစာရေတိ၊ ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဟောတီ’’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ.

(ခ) တမညော ဧဝမာဟ – ‘‘အတ္ထိ ခေါ၊ ဘော၊ ဧသော အတ္တာ ယံ တွံ ဝဒေသိ နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. နော စ ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဟောတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ကာမာ ဟိ၊ ဘော၊ အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ. တေသံ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ယတော ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ။ပေ။ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဟောတီ’’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ.

(ဂ) တမညော ဧဝမာဟ – ‘‘အတ္ထိ ခေါ၊ ဘော၊ ဧသော အတ္တာ ယံ တွံ ဝဒေသိ. နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. နော စ ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဟောတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ယဒေဝ တတ္ထ ဝိတက္ကိတံ ဝိစာရိတံ ဧတေန ဧတံ ဩဠာရိကံ အက္ခာယတိ. ယတော ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ။ပေ။ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဟောတီ’’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ.

(ဃ) တမညော ဧဝမာဟ – ‘‘အတ္ထိ ခေါ၊ ဘော၊ ဧသော အတ္တာ ယံ တွံ ဝဒေသိ. နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. နော စ ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဟောတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ယဒေဝ တတ္ထ ပီတိဂတံ စေတသော ဥပ္ပိလာဝိတံ၊ ဧတေန ဧတံ ဩဠာရိကံ အက္ခာယတိ. ယတော ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ။ပေ။ တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဟောတီ’’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ.

(င) တမညော ဧဝမာဟ – ‘‘အတ္ထိ ခေါ၊ ဘော၊ ဧသော အတ္တာ ယံ တွံ ဝဒေသိ. နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ. နော စ ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဟောတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ယဒေဝ တတ္ထ သုခပီတိ စေတသော အာဘောဂေါ၊ ဧတေန ဧတံ ဩဠာရိကံ အက္ခာယတိ. ယတော ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ သုခဿ စ ပဟာနာ။ပေ။ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ၊ ဧတ္တာဝတာ ခေါ၊ ဘော၊ အယံ အတ္တာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဟောတီ’’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ. ဣမေ ပဉ္စ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒါ.

ပဉ္စကံ.