၄. စတုက္ကနိဒ္ဒေသော

(၁) စတ္တာရော အာသဝါ

၉၃၇. တတ္ထ ကတမေ စတ္တာရော အာသဝါ? ကာမာသဝေါ၊ ဘဝါသဝေါ၊ ဒိဋ္ဌာသဝေါ၊ အဝိဇ္ဇာသဝေါ.

(က) ကာမာသဝေါ

တတ္ထ ကတမော ကာမာသဝေါ? ယော ကာမေသု ကာမစ္ဆန္ဒော ကာမရာဂေါ ကာမနန္ဒီ ကာမတဏှာ ကာမသိနေဟော ကာမပရိဠာဟော ကာမမုစ္ဆာ ကာမဇ္ဈောသာနံ – အယံ ဝုစ္စတိ ‘‘ကာမာသဝေါ’’.

(ခ) ဘဝါသဝေါ

တတ္ထ ကတမော ဘဝါသဝေါ? ယော ဘဝေသု ဘဝစ္ဆန္ဒော။ပေ။ ဘဝဇ္ဈောသာနံ – အယံ ဝုစ္စတိ ‘‘ဘဝါသဝေါ’’.

(ဂ) ဒိဋ္ဌာသဝေါ

တတ္ထ ကတမော ဒိဋ္ဌာသဝေါ? ‘‘သဿတော လောကော’’တိ ဝါ၊ ‘‘အသဿတော လောကော’’တိ ဝါ၊ ‘‘အန္တဝါ လောကော’’တိ ဝါ၊ ‘‘အနန္တဝါ လောကော’’တိ ဝါ၊ ‘‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’’န္တိ ဝါ၊ ‘‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’’န္တိ ဝါ၊ ‘‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ ဝါ၊ ‘‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ ဝါ၊ ‘‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ ဝါ၊ ‘‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ ဝါ. ယာ ဧဝရူပါ ဒိဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌိဂတံ။ပေ။ ဝိပရိယာသဂ္ဂါဟော – အယံ ဝုစ္စတိ ‘‘ဒိဋ္ဌာသဝေါ’’. သဗ္ဗာပိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌာသဝေါ.

(ဃ) အဝိဇ္ဇာသဝေါ

တတ္ထ ကတမော အဝိဇ္ဇာသဝေါ? ဒုက္ခေ အညာဏံ၊ ဒုက္ခသမုဒယေ အညာဏံ၊ ဒုက္ခနိရောဓေ အညာဏံ၊ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိယာ ပဋိပဒါယ အညာဏံ၊ ပုဗ္ဗန္တေ အညာဏံ၊ အပရန္တေ အညာဏံ၊ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တေ အညာဏံ၊ ဣဒပ္ပစ္စယတာ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု အညာဏံ. ယံ ဧဝရူပံ အညာဏံ အဒဿနံ။ပေ။ အဝိဇ္ဇာလင်္ဂီ မောဟော အကုသလမူလံ – အယံ ဝုစ္စတိ ‘‘အဝိဇ္ဇာသဝေါ’’. ဣမေ စတ္တာရော အာသဝါ.

(၂-၅) စတ္တာရော ဂန္ထာဒီ

၉၃၈. တတ္ထ ကတမေ စတ္တာရော ဂန္ထာ ။ပေ။ စတ္တာရော ဩဃာ။ပေ။ စတ္တာရော ယောဂါ။ပေ။ စတ္တာရိ ဥပါဒါနာနိ? ကာမုပါဒါနံ၊ ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ၊ သီလဗ္ဗတုပါဒါနံ၊ အတ္တဝါဒုပါဒါနံ.

(က) ကာမုပါဒါနံ

တတ္ထ ကတမံ ကာမုပါဒါနံ? ယော ကာမေသု ကာမစ္ဆန္ဒော။ပေ။ ကာမဇ္ဈောသာနံ – ဣဒံ ဝုစ္စတိ ‘‘ကာမုပါဒါနံ’’.

(ခ) ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ

တတ္ထ ကတမံ ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ? ‘‘နတ္ထိ ဒိန္နံ၊ နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ။ပေ။ ယေ ဣမဉ္စ လောကံ ပရဉ္စ လောကံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေန္တီ’’တိ. ယာ ဧဝရူပါ ဒိဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌိဂတံ။ပေ။ ဝိပရိယာသဂ္ဂါဟော – ဣဒံ ဝုစ္စတိ ‘‘ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ’’. ဌပေတွာ သီလဗ္ဗတုပါဒါနဉ္စ အတ္တဝါဒုပါဒါနဉ္စ သဗ္ဗာပိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ.

(ဂ) သီလဗ္ဗတုပါဒါနံ

တတ္ထ ကတမံ သီလဗ္ဗတုပါဒါနံ? ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ သီလေန သုဒ္ဓိ ဝတေန သုဒ္ဓိ သီလဗ္ဗတေန သုဒ္ဓီတိ. ယာ ဧဝရူပါ ဒိဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌိဂတံ။ပေ။ ဝိပရိယာသဂ္ဂါဟော – ဣဒံ ဝုစ္စတိ ‘‘သီလဗ္ဗတုပါဒါနံ’’.

(ဃ) အတ္တဝါဒုပါဒါနံ

တတ္ထ ကတမံ အတ္တဝါဒုပါဒါနံ? ဣဓ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော၊ သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော – ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ အတ္တနိ ဝါ ရူပံ ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ဝေဒနံ။ပေ။ သညံ။ပေ။ သင်္ခါရေ။ပေ။ ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ. ယာ ဧဝရူပါ ဒိဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌိဂတံ။ပေ။ ဝိပရိယာသဂ္ဂါဟော – ဣဒံ ဝုစ္စတိ ‘‘အတ္တဝါဒုပါဒါနံ’’. ဣမာနိ စတ္တာရိ ဥပါဒါနာနိ.

(၆) စတ္တာရော တဏှုပ္ပါဒါ

၉၃၉. တတ္ထ ကတမေ စတ္တာရော တဏှုပ္ပါဒါ? စီဝရဟေတု ဝါ ဘိက္ခုနော တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ပိဏ္ဍပါတဟေတု ဝါ ဘိက္ခုနော တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သေနာသနဟေတု ဝါ ဘိက္ခုနော တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဣတိဘဝါဘဝဟေတု ဝါ ဘိက္ခုနော တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဣမေ စတ္တာရော တဏှုပ္ပါဒါ.

(၇) စတ္တာရိ အဂတိဂမနာနိ

တတ္ထ ကတမာနိ စတ္တာရိ အဂတိဂမနာနိ? ဆန္ဒာဂတိံ ဂစ္ဆတိ၊ ဒေါသာဂတိံ ဂစ္ဆတိ၊ မောဟာဂတိံ ဂစ္ဆတိ၊ ဘယာဂတိံ ဂစ္ဆတိ. ယာ ဧဝရူပါ အဂတိ အဂတိဂမနံ ဆန္ဒဂမနံ ဝဂ္ဂဂမနံ ဝါရိဂမနံ – ဣမာနိ စတ္တာရိ အဂတိဂမနာနိ.

(၈) စတ္တာရော ဝိပရိယာသာ

တတ္ထ ကတမေ စတ္တာရော ဝိပရိယာသာ? အနိစ္စေ ‘‘နိစ္စ’’န္တိ သညာဝိပရိယာသော စိတ္တဝိပရိယာသော ဒိဋ္ဌိဝိပရိယာသော၊ ဒုက္ခေ ‘‘သုခ’’န္တိ သညာဝိပရိယာသော စိတ္တဝိပရိယာသော ဒိဋ္ဌိဝိပရိယာသော၊ အနတ္တနိ ‘‘အတ္တာ’’တိ သညာဝိပရိယာသော စိတ္တဝိပရိယာသော ဒိဋ္ဌိဝိပရိယာသော၊ အသုဘေ ‘‘သုဘ’’န္တိ သညာဝိပရိယာသော စိတ္တဝိပရိယာသော ဒိဋ္ဌိဝိပရိယာသော – ဣမေ စတ္တာရော ဝိပရိယာသာ.

(၉) စတ္တာရော အနရိယဝေါဟာရာ

တတ္ထ ကတမေ စတ္တာရော အနရိယဝေါဟာရာ? အဒိဋ္ဌေ ဒိဋ္ဌဝါဒိတာ၊ အဿုတေ သုတဝါဒိတာ၊ အမုတေ မုတဝါဒိတာ၊ အဝိညာတေ ဝိညာတဝါဒိတာ – ဣမေ စတ္တာရော အနရိယဝေါဟာရာ.

(၁၀) အပရေပိ စတ္တာရော အနရိယဝေါဟာရာ

တတ္ထ ကတမေ အပရေပိ စတ္တာရော အနရိယဝေါဟာရာ? ဒိဋ္ဌေ အဒိဋ္ဌဝါဒိတာ၊ သုတေ အဿုတဝါဒိတာ၊ မုတေ အမုတဝါဒိတာ၊ ဝိညာတေ အဝိညာတဝါဒိတာ – ဣမေ စတ္တာရော အနရိယဝေါဟာရာ.

(၁၁) စတ္တာရိ ဒုစ္စရိတာနိ

တတ္ထ ကတမာနိ စတ္တာရိ ဒုစ္စရိတာနိ? ပါဏာတိပါတော၊ အဒိန္နာဒါနံ၊ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရော၊ မုသာဝါဒေါ – ဣမာနိ စတ္တာရိ ဒုစ္စရိတာနိ.

(၁၂) အပရာနိပိ စတ္တာရိ ဒုစ္စရိတာနိ

တတ္ထ ကတမာနိ အပရာနိပိ စတ္တာရိ ဒုစ္စရိတာနိ? မုသာဝါဒေါ၊ ပိသုဏာ ဝါစာ၊ ဖရုသာ ဝါစာ၊ သမ္ဖပ္ပလာပေါ – ဣမာနိ စတ္တာရိ ဒုစ္စရိတာနိ.

(၁၃) စတ္တာရိ ဘယာနိ

တတ္ထ ကတမာနိ စတ္တာရိ ဘယာနိ? ဇာတိဘယံ၊ ဇရာဘယံ၊ ဗျာဓိဘယံ၊ မရဏဘယံ – ဣမာနိ စတ္တာရိ ဘယာနိ.

(၁၄) အပရာနိပိ စတ္တာရိ ဘယာနိ

တတ္ထ ကတမာနိ အပရာနိပိ စတ္တာရိ ဘယာနိ? ရာဇဘယံ၊ စောရဘယံ၊ အဂ္ဂိဘယံ၊ ဥဒကဘယံ – ဣမာနိ စတ္တာရိ ဘယာနိ.

တတ္ထ ကတမာနိ အပရာနိပိ စတ္တာရိ ဘယာနိ? ဦမိဘယံ၊ ကုမ္ဘီလဘယံ [ကုမ္ဘီရဘယံ၊ ကုမ္ဘီဠဘယံ (?) (ကုမ္ဘ + ဤရ + အ = ဘယ)]၊ အာဝဋ္ဋဘယံ၊ သုသုကာဘယံ – ဣမာနိ စတ္တာရိ ဘယာနိ.

တတ္ထ ကတမာနိ အပရာနိပိ စတ္တာရိ ဘယာနိ? အတ္တာနုဝါဒဘယံ၊ ပရာနုဝါဒဘယံ၊ ဒဏ္ဍဘယံ၊ ဒုဂ္ဂတိဘယံ – ဣမာနိ စတ္တာရိ ဘယာနိ.

(၁၅) စတဿော ဒိဋ္ဌိယော

တတ္ထ ကတမာ စတဿော ဒိဋ္ဌိယော? ‘‘သယင်္ကတံ သုခဒုက္ခ’’န္တိ သစ္စတော ထေတတော ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ‘‘ပရင်္ကတံ သုခဒုက္ခ’’န္တိ သစ္စတော ထေတတော ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ‘‘သယင်္ကတဉ္စ ပရင်္ကတဉ္စ သုခဒုက္ခ’’န္တိ သစ္စတော ထေတတော ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ‘‘အသယင်္ကာရံ အပရင်္ကာရံ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ သုခဒုက္ခ’’န္တိ သစ္စတော ထေတတော ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ – ဣမာ စတဿော ဒိဋ္ဌိယော.

စတုက္ကံ.