တဏှာပစ္စယာဥပါဒါနပဒဝိတ္ထာရကထာဝဏ္ဏနာ

၆၄၅. အတ္ထဝိဘာဂေါ အတ္ထဿ ဝိဘဇနာ. ဝတ္ထုသင်္ခါတံ ကာမန္တိ ကာမဂုဏသညိတံ ရူပါဒိအာရမ္မဏမာဟ. ဥပါဒိယတီတိ ကာမဝသေန ဂဏှာတိ၊ ဒဠှံ အဿာဒေတီတိ အတ္ထော. ကာမံ ဥပါဒိယတီတိ ဧတ္ထ ကမ္မသာဓနော ကာမသဒ္ဒေါ၊ ကာမော စ သောတိ ဧတ္ထ ကတ္တုသာဓနော ကိလေသကာမဿ အဓိပ္ပေတတ္တာ. ဥပါဒါနသဒ္ဒေါ ပန ဥဘယတ္ထာပိ ကတ္တုသာဓနောဝ. ဒဠှတ္ထော ဘုသတ္ထော. ယထာ ဘုသော အာယာသော ဥပါယာသော၊ ဘုသံ ကုဋ္ဌံ ဥပကုဋ္ဌံ၊ ဧဝံ ဣဓာပီတိ အာဟ ‘‘ဥပါယာသဥပကုဋ္ဌာဒီသု ဝိယာ’’တိ. ပုရိမဒိဋ္ဌိံ ဥတ္တရဒိဋ္ဌိ ဥပါဒိယတီတိ ပုရိမဒိဋ္ဌိံ သဿတဘာဝေန ဂဏှန္တီ ဥပါဒိယတိ၊ ပုရိမဒိဋ္ဌိအာကာရေန ဝါ ဥတ္တရဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ တေနေဝ ပုရိမဒိဋ္ဌိံ ဒဠှံ ကရောန္တီ တံ ဥပါဒိယတီတိ ဝုတ္တာ. အထ ဝါ ပုရိမဒိဋ္ဌိံ ဥတ္တရဒိဋ္ဌိ ဥပါဒိယတီတိ ‘‘သဿတော အတ္တာ’’တိ (ဒီ. နိ. ၁.၃၁) ဣဒံ ပုရိမဒိဋ္ဌိံ ဥပါဒိယမာနံ ဥတ္တရဒိဋ္ဌိံ နိဒဿေတုံ ဝုတ္တံ. ယထာ ဟိ ဧသာ ဒဠှီကရဏဝသေန ပုရိမံ ဥတ္တရာ ဥပါဒိယတိ၊ ဧဝံ ‘‘နတ္ထိ ဒိန္န’’န္တိအာဒိကာပီတိ (မ. နိ. ၁.၄၄၅၊ ၂.၉၄၊ ၃.၉၁၊ ၁၁၆၊ ၁၃၆၊ ဓ. သ. ၁၂၂၁၊ ဝိဘ. ၉၃၈). အတ္တဂ္ဂဟဏံ ပန အတ္တဝါဒုပါဒါနန္တိ န ဣဒံ ဒိဋ္ဌုပါဒါနဒဿနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. လောကော စာတိ ဝါ အတ္တဂ္ဂဟဏဝိနိမုတ္တံ ဂဟဏံ ဒိဋ္ဌုပါဒါနဘူတံ ဣဓ ပုရိမဒိဋ္ဌိဥတ္တရဒိဋ္ဌိဝစနေဟိ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

သီလဗ္ဗတံ ဥပါဒိယတီတိ ဧတ္ထ အသုဒ္ဓိမဂ္ဂဂေါသီလာဒိသမာဒါနဝသေန သီလံ၊ အဝီတိက္ကမနဝသေန ဝတံ. ဥဘယထာပိ ဝါ သီလံ၊ တပေါကမ္မဘာဝေန ဂဟိတတာယ ဝတံ၊ ဂဝါဒိပကတိဘာဝနာ. အတ္တနော ဝါ ဂဝါဒိဘာဝါဓိဋ္ဌာနံ သီလံ၊ ‘‘ဂစ္ဆန္တော ဘက္ခေတိ၊ တိဋ္ဌန္တော မုတ္တေတီ’’တိအာဒိနာ ဂဝါဒိကိရိယာကရဏံ ဝတံ. တံတံအကိစ္စသမ္မတတော ဝါ နိဝတ္တိ သီလံ၊ တံသမာဒါနဝတောဝေသ ဘောဇနကိစ္စကရဏာဒိဝိသေသပဋိပတ္တိ ဝတံ၊ တံ သီလဗ္ဗတံ အသုဒ္ဓိမဂ္ဂံ ‘‘သုဒ္ဓိမဂ္ဂေါ’’တိ ပရာမသန္တော တထာ အဘိနိဝိသန္တော ဥပါဒိယတိ၊ တံ ဂါဟံ ဒဠှံ ဂဏှာတီတိ အတ္ထော. သီလဗ္ဗတသဟစရိတံ ပရာမာသံ သီလဗ္ဗတန္တိ ဂဟေတွာ အာဟ ‘‘သီလဗ္ဗတဉ္စ တံ ဥပါဒါနဉ္စာ’’တိ. ဂေါသီလဂေါဝတာဒီနီတိ စ တထာဘူတံ ဒိဋ္ဌိံ ဝဒတိ. တေနေဝါဟ ‘‘သယမေဝ ဥပါဒါနာနီ’’တိ. အဘိနိဝေသတောတိ အဘိနိဝေသဘာဝတော၊ အဘိနိဝိသနတော ဝါ. အတ္တဝါဒုပါဒါနန္တိ ‘‘အတ္တာ’’တိ ဝါဒဿ ပညာပနဿ၊ ဂဟဏဿ စ ကာရဏဘူတာ ဒိဋ္ဌီတိ အတ္ထော. အတ္တဝါဒမတ္တမေဝါတိ အတ္တဿ အဘာဝါ ‘‘အတ္တာ’’တိ ဣဒံ ဝစနမတ္တမေဝ. ဥပါဒိယန္တီတိ ဒဠှံ ဂဏှန္တိ. ကထံ? ‘‘အတ္တာ’’တိ. ‘‘အတ္တာ’’တိ ဟိ အဘိနိဝိသန္တာ ဝစနမတ္တမေဝ ဒဠှံ ကတွာ ဂဏှန္တီတိ အတ္ထောတိ. ဧဝံ ‘‘အတ္တဝါဒမတ္တမေဝ ဥပါဒိယန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ. အတ္တဝါဒမတ္တန္တိ ဝါ ဝါစာဝတ္ထုမတ္တမေဝါဟ. ဝါစာဝတ္ထုမတ္တမေဝ ဟိ ‘‘အတ္တာ’’တိ ဥပါဒိယန္တိ အတ္တဿ အဘာဝါတိ.

‘‘ဓမ္မသင်္ခေပဝိတ္ထာရေ ပန ကာမုပါဒါနံ သင်္ခေပတော တဏှာဒဠှတ္တံ၊ သေသုပါဒါနတ္တယံ ဒိဋ္ဌိမတ္တမေဝ၊ ဝိတ္ထာရတော ပနာ’’တိ ဧဝံ ဓမ္မသင်္ခေပဝိတ္ထာရသမုဒါယတော တဒဝယဝဘူတံ သင်္ခေပံ၊ ဝိတ္ထာရဉ္စ နိဒ္ဓါရေတီတိ. ဓမ္မသင်္ခေပဝိတ္ထာရေတိ နိဒ္ဓါရဏေ ဘုမ္မံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကာမေသူတိ ပဉ္စသု ကာမဂုဏေသု. ကာမစ္ဆန္ဒောတိ ကာမသင်္ခါတော ဆန္ဒော၊ န ကတ္တုကမျတာဆန္ဒော၊ န စ ဓမ္မစ္ဆန္ဒော. ကာမနဝသေန၊ ရဉ္ဇနဝသေန စ ကာမောယေဝ ရာဂေါ ကာမရာဂေါ၊ ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ ကာမတ္ထံ ဝိဒိတွာ ကာမော ဧဝ နန္ဒနဋ္ဌေန ကာမနန္ဒီ၊ တဏှာယနဋ္ဌေန ကာမောယေဝ ကာမတဏှာ၊ သိနေဟနဋ္ဌေန ကာမော ဧဝ ကာမသ္နေဟော၊ ပရိဒယှနဋ္ဌေန ကာမပရိဠာဟော၊ မုစ္ဆနဋ္ဌေန ကာမမုစ္ဆာ၊ ဂိလိတွာ ပရိနိဋ္ဌာပနဋ္ဌေန ကာမဇ္ဈောသာနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အပ္ပတ္တဝိသယပတ္ထနာ တဏှာ အာရမ္မဏေ ပရိတဿနဘာဝတော၊ သမ္ပတ္တဝိသယဂ္ဂဟဏံ ဥပါဒါနံ အာရမ္မဏေ ဒဠှဂ္ဂါဟဘာဝတော. အပ္ပိစ္ဆတာပဋိပက္ခာ တဏှာ ဝိသယာဘိမုခဘာဝတော၊ သန္တုဋ္ဌိပဋိပက္ခာ ဥပါဒါနံ တဏှာဒဠှတ္တံ ဟုတွာ အတြိစ္ဆတာဘာဝတော. ပရိယေသနဒုက္ခမူလာ တဏှာ အပ္ပတ္တဝိသယပတ္ထနာဘာဝတော၊ အာရက္ခဒုက္ခမူလံ ဥပါဒါနံ သမ္ပတ္တဝိသယဂ္ဂဟဏဘာဝတော.

နတ္ထိ ဒိန္နန္တိအာဒီသု ဒိန္နန္တိ ဒါနမာဟ၊ တံ အဖလတ္တာ ရူပံ ဝိယ ဒါနံ နာမ န ဟောတီတိ ပဋိက္ခိပတိ. ယိဋ္ဌံ ဝုစ္စတိ မဟာဝိဇိတယညသဒိသော မဟာယာဂေါ. ဟုတန္တိ အာဟုနပါဟုနမင်္ဂလကိရိယာ. တတ္ထ အာမန္တေတွာ ဟဝနံ ဒါနံ အာဟုနံ၊ ပါဟုနာနံ အတိထီနံ အတိထိကိရိယာ ပါဟုနံ၊ အာဝါဟာဒီသု မင်္ဂလတ္ထံ ဒါနံ မင်္ဂလကိရိယာ၊ ဒသ ကုသလကမ္မပထာ သုကတကမ္မာနိ နာမ၊ ဒသ အကုသလကမ္မပထာ ဒုက္ကဋကမ္မာနိ နာမ၊ ဖလံ ဝိပါကောတိ နိဿန္ဒာဒိဖလဉ္စေဝ နိပ္ပရိယာယဝိပါကော စ နတ္ထီတိ ယောဇနာ. ယထာ စေတ္ထ၊ ဧဝံ ‘‘နတ္ထိ ဒိန္န’’န္တိအာဒီသုပိ ဖလဝိပါကပဋိက္ခေပေါဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. နတ္ထိ အယံ လောကောတိ ပရလောကေ ဌိတော ဣမံ လောကံ ‘‘နတ္ထီ’’တိ ဂဏှာတိ. ဣမံ ဟိ လောကံ အဝေက္ခိတွာ ပရလောကော၊ ပရဉ္စ လောကံ အဝေက္ခိတွာ အယံ လောကော ဟောတိ ဂန္တဗ္ဗတော၊ အာဂန္တဗ္ဗတော စာတိ ပရလောကတော ဣဓာဂမနဿ အဘာဝါ တတ္ထေဝ ဥစ္ဆိဇ္ဇနတော စိတ္တေန ပရလောကေ ဌိတော ဣမံ လောကံ ‘‘နတ္ထီ’’တိ ဂဏှာတီတိ အတ္ထော. န ဟိ အယံ ဒိဋ္ဌိ ပရလောကေ ဌိတဿေဝ ဟောတီတိ. နတ္ထိ ပရလောကောတိ ဣဓလောကေ ဌိတော ပရလောကံ ‘‘နတ္ထီ’’တိ ဂဏှာတိ. ဣဓာပိ ဝုတ္တနယေနေဝ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. အယံ ဝါ ဧတ္ထ အတ္ထော – သံသရဏပ္ပဒေသော ဣဓလောကော၊ ပရလောကော စ နာမ ကောစိ နတ္ထိ သံသရဏဿ အဘာဝါ တတ္ထ တတ္ထေဝ ဥစ္ဆိဇ္ဇနတောတိ.

ပုရိမဘဝတော ပစ္ဆိမဘဝေ ဥပပတနံ ဥပပါတော၊ သော ယေသံ သီလံ၊ တေ ဩပပါတိကာ. တေ ပန စဝနကဥပပဇ္ဇနကသတ္တာ နတ္ထီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘နတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ’’တိ. နတ္ထိ လောကေ သမဏ။ပေ။ ပဝေဒေန္တီတိ အနုလောမပဋိပဒံ ပဋိပန္နတ္တာ သမ္မဂ္ဂတာ သမ္မာပဋိပန္နာ ဓမ္မိကသမဏဗြာဟ္မဏာ လောကသ္မိံ နတ္ထိ၊ ယေ ဣမဉ္စ လောကံ၊ ပရဉ္စ လောကံ အတ္တနာ ဧဝ အဘိဝိသိဋ္ဌေန ဉာဏေန ပစ္စက္ခတော ဉတွာ ပဝေဒနသမတ္ထာ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓါ နာမ နတ္ထီတိ ဒဿေတိ. ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတီတိအာဒီသု ဝတ္တဗ္ဗံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တမေဝ.

ပကတိအဏုအာဒီနံ သဿတဂ္ဂါဟပုဗ္ဗင်္ဂမော၊ သရီရဿ ဥစ္ဆေဒဂ္ဂါဟပုဗ္ဗင်္ဂမော စ တေသံ ဂါဟာနံ သာမိဘူတော ကောစိ သဿတော၊ ဥစ္ဆိဇ္ဇမာနော ဝါ အတ္တာ အတ္ထီတိ အတ္တဂ္ဂါဟော ကဒါစိ ဟောတီတိ ‘‘ယေဘုယျေနာ’’တိ ဝုတ္တံ. သွာယံ အတ္တဂ္ဂါဟော အတ္ထတော ခန္ဓာရမ္မဏော ဧဝ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ယေဘုယျေန ပဌမံ အတ္တဝါဒုပါဒါနန္တိအာဒိနာဝ သမ္ဗန္ဓော. ယဒိပိ ဘဝရာဂဇဝနဝီထိ ပဌမံ ပဝတ္တတိ ဂဟိတပဋိသန္ဓိကဿ ဘဝနိကန္တိယာ ပဝတ္တိတဗ္ဗတ္တာ၊ သော ပန ဘဝရာဂေါ တဏှာဒဠှတ္တံ န ဟောတီတိ မညမာနော န ကာမုပါဒါနဿ ပဌမုပ္ပတ္တိမာဟ.

တဏှာ ကာမုပါဒါနန္တိ ပန ဝိဘာဂဿ အကရဏေ သဗ္ဗာပိ တဏှာ ကာမုပါဒါနံ၊ ကရဏေပိ ဝါ ကာမရာဂတော အညာပိ တဏှာ ဒဠှဘာဝံ ပတ္တာ ကာမုပါဒါနန္တိ တဿ အရဟတ္တမဂ္ဂဝဇ္ဈတာ ဝုတ္တာ.

ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနဘူတာ စိတ္တုပ္ပါဒါ ဝိသယော. ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ အာလယော. တတ္ထ ရမတီတိ အာလယရာမာ၊ ပဇာ. တေနေဝ သာ အာလယရာမတာ သသန္တာနေ၊ ပရသန္တာနေ စ ပါကဋာ ဟောတိ. ကာမာနန္တိ ဝတ္ထုကာမာနံ. ‘‘သုခဒုက္ခံ ကမ္မုနာ ဟောတီ’’တိ အဂ္ဂဟေတွာ ကောတူဟလမင်္ဂလာဒိဗဟုလော ဟောတိ. သာ ကောတူဟလမင်္ဂလာဒိဗဟုလတာ. အဿ ကာမုပါဒါနဝတော. တန္တိ ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ၊ အနတ္တနိ ဓမ္မမတ္တေ ‘‘အတ္တာ’’တိ မိစ္ဆာဘိနိဝေသဿ သုခုမတရဓမ္မုပါဒါနတာယ သုခုမတာ ဝုတ္တာ. ဥပနိဿယဝစနေန အာရမ္မဏာနန္တရပကတူပနိဿယာ ဝုတ္တာတိ အနန္တရပစ္စယာဒီနမ္ပိ သင်္ဂဟော ကတော ဟောတိ.