൮. ഉപക്ഖടസിക്ഖാപദം

൫൨൭. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ പുരിസോ പജാപതിം ഏതദവോച – ‘‘അയ്യം ഉപനന്ദം ചീവരേന അച്ഛാദേസ്സാമീ’’തി. അസ്സോസി ഖോ അഞ്ഞതരോ പിണ്ഡചാരികോ ഭിക്ഖു തസ്സ പുരിസസ്സ ഇമം വാചം ഭാസമാനസ്സ. അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു യേനായസ്മാ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ആയസ്മന്തം ഉപനന്ദം സക്യപുത്തം ഏതദവോച – ‘‘മഹാപുഞ്ഞോസി ത്വം, ആവുസോ ഉപനന്ദ, അമുകസ്മിം ഓകാസേ അഞ്ഞതരോ പുരിസോ പജാപതിം ഏതദവോച – ‘‘അയ്യം ഉപനന്ദം ചീവരേന അച്ഛാദേസ്സാമീ’’’തി. ‘‘അത്ഥാവുസോ, മം സോ ഉപട്ഠാകോ’’തി. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ യേന സോ പുരിസോ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ തം പുരിസം ഏതദവോച – ‘‘സച്ചം കിര മം ത്വം, ആവുസോ, ചീവരേന അച്ഛാദേതുകാമോസീ’’തി? ‘‘അപി മേയ്യ, ഏവം ഹോതി – ‘അയ്യം ഉപനന്ദം ചീവരേന അച്ഛാദേസ്സാമീ’’’തി. ‘‘സചേ ഖോ മം ത്വം, ആവുസോ, ചീവരേന അച്ഛാദേതുകാമോസി, ഏവരൂപേന ചീവരേന അച്ഛാദേഹി. ക്യാഹം തേന അച്ഛന്നോപി കരിസ്സാമി യാഹം ന പരിഭുഞ്ജിസ്സാമീ’’തി.

അഥ ഖോ സോ പുരിസോ ഉജ്ഝായതി ഖിയ്യതി വിപാചേതി – ‘‘മഹിച്ഛാ ഇമേ സമണാ സക്യപുത്തിയാ അസന്തുട്ഠാ. നയിമേ സുകരാ ചീവരേന അച്ഛാദേതും. കഥഞ്ഹി നാമ അയ്യോ ഉപനന്ദോ മയാ പുബ്ബേ അപ്പവാരിതോ മം ഉപസങ്കമിത്വാ ചീവരേ വികപ്പം ആപജ്ജിസ്സതീ’’തി! അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തസ്സ പുരിസസ്സ ഉജ്ഝായന്തസ്സ ഖിയ്യന്തസ്സ വിപാചേന്തസ്സ. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായ്യന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ ഉപനന്ദോ സക്യപുത്തോ പുബ്ബേ അപ്പവാരിതോ ഗഹപതികം ഉപസങ്കമിത്വാ ചീവരേ വികപ്പം ആപജ്ജിസ്സതീ’’തി! അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ആയസ്മന്തം ഉപനന്ദം സക്യപുത്തം അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും …പേ… ‘‘സച്ചം കിര ത്വം, ഉപനന്ദ, പുബ്ബേ അപ്പവാരിതോ ഗഹപതികം ഉപസങ്കമിത്വാ ചീവരേ വികപ്പം ആപജ്ജസീ’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. ‘‘ഞാതകോ തേ, ഉപനന്ദ, അഞ്ഞാതകോ’’തി? ‘‘അഞ്ഞാതകോ, ഭഗവാ’’തി. ‘‘അഞ്ഞാതകോ, മോഘപുരിസ, അഞ്ഞാതകസ്സ ന ജാനാതി പതിരൂപം വാ അപ്പതിരൂപം വാ സന്തം വാ അസന്തം വാ. തത്ഥ നാമ ത്വം, മോഘപുരിസ, പുബ്ബേ അപ്പവാരിതോ അഞ്ഞാതകം ഗഹപതികം ഉപസങ്കമിത്വാ ചീവരേ വികപ്പം ആപജ്ജിസ്സസി! നേതം, മോഘപുരിസ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൫൨൮. ‘‘ഭിക്ഖും പനേവ ഉദ്ദിസ്സ അഞ്ഞാതകസ്സ ഗഹപതിസ്സ വാ ഗഹപതാനിയാ വാ ചീവരചേതാപന്നം [ചീവരചേതാപനം (സ്യാ.)] ഉപക്ഖടം ഹോതി – ‘ഇമിനാ ചീവരചേതാപന്നേന ചീവരം ചേതാപേത്വാ ഇത്ഥന്നാമം ഭിക്ഖും ചീവരേന അച്ഛാദേസ്സാമീ’തി; തത്ര ചേ സോ ഭിക്ഖു പുബ്ബേ അപ്പവാരിതോ ഉപസങ്കമിത്വാ ചീവരേ വികപ്പം ആപജ്ജേയ്യ – ‘സാധു വത മം ആയസ്മാ ഇമിനാ ചീവരചേതാപന്നേന ഏവരൂപം വാ ഏവരൂപം വാ ചീവരം ചേതാപേത്വാ അച്ഛാദേഹീ’തി, കല്യാണകമ്യതം ഉപാദായ, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൫൨൯. ഭിക്ഖും പനേവ ഉദ്ദിസ്സാതി ഭിക്ഖുസ്സത്ഥായ, ഭിക്ഖും ആരമ്മണം കരിത്വാ, ഭിക്ഖും അച്ഛാദേതുകാമോ.

അഞ്ഞാതകോ നാമ മാതിതോ വാ പിതിതോ വാ യാവ സത്തമാ പിതാമഹയുഗാ അസമ്ബദ്ധോ.

ഗഹപതി നാമ യോ കോചി അഗാരം അജ്ഝാവസതി.

ഗഹപതാനീ നാമ യാ കാചി അഗാരം അജ്ഝാവസതി.

ചീവരചേതാപന്നം നാമ ഹിരഞ്ഞം വാ സുവണ്ണം വാ മുത്താ വാ മണി വാ പവാളോ വാ ഫലികോ വാ പടകോ വാ സുത്തം വാ കപ്പാസോ വാ.

ഇമിനാ ചീവരചേതാപന്നേനാതി പച്ചുപട്ഠിതേന.

ചേതാപേത്വാതി പരിവത്തേത്വാ.

അച്ഛാദേസ്സാമീതി ദസ്സാമി.

തത്ര ചേ സോ ഭിക്ഖൂതി യം ഭിക്ഖും ഉദ്ദിസ്സ ചീവരചേതാപന്നം ഉപക്ഖടം ഹോതി സോ ഭിക്ഖു.

പുബ്ബേ അപ്പവാരിതോതി പുബ്ബേ അവുത്തോ ഹോതി – ‘‘കീദിസേന തേ, ഭന്തേ, ചീവരേന അത്ഥോ, കീദിസം തേ ചീവരം ചേതാപേമീ’’തി?

ഉപസങ്കമിത്വാതി ഘരം ഗന്ത്വാ യത്ഥ കത്ഥചി ഉപസങ്കമിത്വാ .

ചീവരേ വികപ്പം ആപജ്ജേയ്യാതി ആയതം വാ ഹോതു വിത്ഥതം വാ അപ്പിതം വാ സണ്ഹം വാ.

ഇമിനാ ചീവരചേതാപന്നേനാതി പച്ചുപട്ഠിതേന.

ഏവരൂപം വാ ഏവരൂപം വാതി. ആയതം വാ വിത്ഥതം വാ അപ്പിതം വാ സണ്ഹം വാ.

ചേതാപേത്വാതി പരിവത്തേത്വാ.

അച്ഛാദേഹീതി ദജ്ജേഹി.

കല്യാണകമ്യതം ഉപാദായാതി സാധത്ഥികോ [സാധുത്ഥികോ (സ്യാ.)] മഹഗ്ഘത്ഥികോ. തസ്സ വചനേന ആയതം വാ വിത്ഥതം വാ അപ്പിതം വാ സണ്ഹം വാ ചേതാപേതി, പയോഗേ ദുക്കടം. പടിലാഭേന നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി. നിസ്സജ്ജിതബ്ബം സങ്ഘസ്സ വാ ഗണസ്സ വാ പുഗ്ഗലസ്സ വാ. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, നിസ്സജ്ജിതബ്ബം…പേ… ഇദം മേ, ഭന്തേ, ചീവരം പുബ്ബേ അപ്പവാരിതോ അഞ്ഞാതകം ഗഹപതികം ഉപസങ്കമിത്വാ ചീവരേ വികപ്പം ആപന്നം നിസ്സഗ്ഗിയം, ഇമാഹം സങ്ഘസ്സ നിസ്സജ്ജാമീതി…പേ… ദദേയ്യാതി…പേ… ദദേയ്യുന്തി…പേ… ആയസ്മതോ ദമ്മീതി.

൫൩൦. അഞ്ഞാതകേ അഞ്ഞാതകസഞ്ഞീ പുബ്ബേ അപ്പവാരിതോ ഗഹപതികം ഉപസങ്കമിത്വാ ചീവരേ വികപ്പം ആപജ്ജതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. അഞ്ഞാതകേ വേമതികോ പുബ്ബേ അപ്പവാരിതോ ഗഹപതികം ഉപസങ്കമിത്വാ ചീവരേ വികപ്പം ആപജ്ജതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. അഞ്ഞാതകേ ഞാതകസഞ്ഞീ പുബ്ബേ അപ്പവാരിതോ ഗഹപതികം ഉപസങ്കമിത്വാ ചീവരേ വികപ്പം ആപജ്ജതി, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

ഞാതകേ അഞ്ഞാതകസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞാതകേ വേമതികോ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. ഞാതകേ ഞാതകസഞ്ഞീ, അനാപത്തി.

൫൩൧. അനാപത്തി ഞാതകാനം, പവാരിതാനം, അഞ്ഞസ്സത്ഥായ, അത്തനോ ധനേന, മഹഗ്ഘം ചേതാപേതുകാമസ്സ അപ്പഗ്ഘം ചേതാപേതി, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

ഉപക്ഖടസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം അട്ഠമം.