൬. സുത്തവിഞ്ഞത്തിസിക്ഖാപദം

൬൩൬. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ രാജഗഹേ വിഹരതി വേളുവനേ കലന്ദകനിവാപേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ചീവരകാരസമയേ ബഹും സുത്തം വിഞ്ഞാപേസും. കതേപി ചീവരേ ബഹും സുത്തം അവസിട്ഠം ഹോതി. അഥ ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാനം ഭിക്ഖൂനം ഏതദഹോസി – ‘‘ഹന്ദ മയം, ആവുസോ, അഞ്ഞമ്പി സുത്തം വിഞ്ഞാപേത്വാ തന്തവായേഹി ചീവരം വായാപേമാ’’തി. അഥ ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ അഞ്ഞമ്പി സുത്തം വിഞ്ഞാപേത്വാ തന്തവായേഹി ചീവരം വായാപേസും. വീതേപി ചീവരേ ബഹും സുത്തം അവസിട്ഠം ഹോതി. ദുതിയമ്പി ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ അഞ്ഞമ്പി സുത്തം വിഞ്ഞാപേത്വാ തന്തവായേഹി ചീവരം വായാപേസും. വീതേപി ചീവരേ ബഹും സുത്തം അവസിട്ഠം ഹോതി. തതിയമ്പി ഖോ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ അഞ്ഞമ്പി സുത്തം വിഞ്ഞാപേത്വാ തന്തവായേഹി ചീവരം വായാപേസും. മനുസ്സാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ സമണാ സക്യപുത്തിയാ സാമം സുത്തം വിഞ്ഞാപേത്വാ തന്തവായേഹി ചീവരം വായാപേസ്സന്തീ’’തി!

അസ്സോസും ഖോ ഭിക്ഖൂ തേസം മനുസ്സാനം ഉജ്ഝായന്താനം ഖിയ്യന്താനം വിപാചേന്താനം. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ സാമം സുത്തം വിഞ്ഞാപേത്വാ തന്തവായേഹി ചീവരം വായാപേസ്സന്തീ’’തി! അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഛബ്ബഗ്ഗിയേ ഭിക്ഖൂ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര തുമ്ഹേ, ഭിക്ഖവേ, സാമം സുത്തം വിഞ്ഞാപേത്വാ തന്തവായേഹി ചീവരം വായാപേഥാ’’തി? ‘‘സച്ചം, ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ തുമ്ഹേ, മോഘപുരിസാ, സാമം സുത്തം വിഞ്ഞാപേത്വാ തന്തവായേഹി ചീവരം വായാപേസ്സഥ! നേതം, മോഘപുരിസാ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥ –

൬൩൭. ‘‘യോ പന ഭിക്ഖു സാമം സുത്തം വിഞ്ഞാപേത്വാ തന്തവായേഹി ചീവരം വായാപേയ്യ, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയ’’ന്തി.

൬൩൮. യോ പനാതി യോ യാദിസോ…പേ… ഭിക്ഖൂതി…പേ… അയം ഇമസ്മിം അത്ഥേ അധിപ്പേതോ ഭിക്ഖൂതി.

സാമന്തി സയം വിഞ്ഞാപേത്വാ.

സുത്തം നാമ ഛ സുത്താനി – ഖോമം കപ്പാസികം കോസേയ്യം കമ്ബലം സാണം ഭങ്ഗം.

തന്തവായേഹീതി പേസകാരേഹി വായാപേതി, പയോഗേ പയോഗേ ദുക്കടം [വായാപേതി, പയോഗേ ദുക്കടം (സ്യാ.)]. പടിലാഭേന നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി. നിസ്സജ്ജിതബ്ബം സങ്ഘസ്സ വാ ഗണസ്സ വാ പുഗ്ഗലസ്സ വാ. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, നിസ്സജ്ജിതബ്ബം…പേ… ഇദം മേ, ഭന്തേ, ചീവരം സാമം സുത്തം വിഞ്ഞാപേത്വാ തന്തവായേഹി വായാപിതം നിസ്സഗ്ഗിയം. ഇമാഹം സങ്ഘസ്സ നിസ്സജ്ജാമീതി…പേ… ദദേയ്യാതി…പേ… ദദേയ്യുന്തി…പേ… ആയസ്മതോ ദമ്മീതി.

൬൩൯. വായാപിതേ വായാപിതസഞ്ഞീ, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. വായാപിതേ വേമതികോ, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം. വായാപിതേ അവായാപിതസഞ്ഞീ, നിസ്സഗ്ഗിയം പാചിത്തിയം.

അവായാപിതേ വായാപിതസഞ്ഞീ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അവായാപിതേ വേമതികോ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അവായാപിതേ അവായാപിതസഞ്ഞീ, അനാപത്തി.

൬൪൦. അനാപത്തി – ചീവരം സിബ്ബേതും, ആയോഗേ, കായബന്ധനേ, അംസബന്ധകേ [അംസവട്ടകേ (സീ.)], പത്തത്ഥവികായ, പരിസ്സാവനേ, ഞാതകാനം, പവാരിതാനം, അഞ്ഞസ്സത്ഥായ, അത്തനോ ധനേന, ഉമ്മത്തകസ്സ, ആദികമ്മികസ്സാതി.

സുത്തവിഞ്ഞത്തിസിക്ഖാപദം നിട്ഠിതം ഛട്ഠം.