൮. സേനാസനവത്തകഥാ

൩൬൯. തേന ഖോ പന സമയേന സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ അജ്ഝോകാസേ ചീവരകമ്മം കരോന്തി. ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ പടിവാതേ അങ്ഗണേ [പങ്ഗണേ (സീ. സ്യാ.)] സേനാസനം പപ്ഫോടേസും. ഭിക്ഖൂ രജേന ഓകിരിംസു. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ പടിവാതേ അങ്ഗണേ സേനാസനം പപ്ഫോടേസ്സന്തി! ഭിക്ഖൂ രജേന ഓകിരിംസൂ’’തി. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ പടിവാതേ അങ്ഗണേ സേനാസനം പപ്ഫോടേന്തി, ഭിക്ഖൂ രജേന ഓകിരിംസൂ’’തി? ‘‘സച്ചം ഭഗവാ’’തി…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി –

൩൭൦. ‘‘തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂനം സേനാസനവത്തം പഞ്ഞപേസ്സാമി യഥാ ഭിക്ഖൂഹി സേനാസനേ സമ്മാ വത്തിതബ്ബം. യസ്മിം വിഹാരേ വിഹരതി, സചേ സോ വിഹാരോ ഉക്ലാപോ ഹോതി, സചേ ഉസ്സഹതി, സോധേതബ്ബോ. [മഹാവ. ൬൬, ൬൭; ചൂളവ. ൩൫൭] വിഹാരം സോധേന്തേന പഠമം പത്തചീവരം നീഹരിത്വാ ഏകമന്തം നിക്ഖിപിതബ്ബം; നിസീദനപച്ചത്ഥരണം നീഹരിത്വാ ഏകമന്തം നിക്ഖിപിതബ്ബം; ഭിസിബിബ്ബോഹനം നീഹരിത്വാ ഏകമന്തം നിക്ഖിപിതബ്ബം; മഞ്ചോ നീചം കത്വാ സാധുകം അപ്പടിഘംസന്തേന, അസങ്ഘട്ടേന്തേന കവാടപിട്ഠം, നീഹരിത്വാ ഏകമന്തം നിക്ഖിപിതബ്ബോ; പീഠം നീചം കത്വാ സാധുകം അപ്പടിഘംസന്തേന, അസങ്ഘട്ടേന്തേന കവാടപിട്ഠം, നീഹരിത്വാ ഏകമന്തം നിക്ഖിപിതബ്ബം; മഞ്ചപടിപാദകാ നീഹരിത്വാ ഏകമന്തം നിക്ഖിപിതബ്ബാ; ഖേളമല്ലകോ നീഹരിത്വാ ഏകമന്തം നിക്ഖിപിതബ്ബോ; അപസ്സേനഫലകം നീഹരിത്വാ ഏകമന്തം നിക്ഖിപിതബ്ബം; ഭുമ്മത്ഥരണം യഥാപഞ്ഞത്തം സല്ലക്ഖേത്വാ നീഹരിത്വാ ഏകമന്തം നിക്ഖിപിതബ്ബം. സചേ വിഹാരേ സന്താനകം ഹോതി, ഉല്ലോകാ പഠമം ഓഹാരേതബ്ബം, ആലോകസന്ധികണ്ണഭാഗാ പമജ്ജിതബ്ബാ. സചേ ഗേരുകപരികമ്മകതാ ഭിത്തി കണ്ണകിതാ ഹോതി, ചോളകം തേമേത്വാ പീളേത്വാ പമജ്ജിതബ്ബാ. സചേ കാളവണ്ണകതാ ഭൂമി കണ്ണകിതാ ഹോതി, ചോളകം തേമേത്വാ പീളേത്വാ പമജ്ജിതബ്ബാ. സചേ അകതാ ഹോതി ഭൂമി, ഉദകേന പരിപ്ഫോസിത്വാ പരിഫോസിത്വാ സമ്മജ്ജിതബ്ബാ – മാ വിഹാരോ രജേന ഉഹഞ്ഞീതി. സങ്കാരം വിചിനിത്വാ ഏകമന്തം ഛഡ്ഡേതബ്ബം.

‘‘ന ഭിക്ഖുസാമന്താ സേനാസനം പപ്ഫോടേതബ്ബം. ന വിഹാരസാമന്താ സേനാസനം പപ്ഫോടേതബ്ബം. ന പാനീയസാമന്താ സേനാസനം പപ്ഫോടേതബ്ബം. ന പരിഭോജനീയസാമന്താ സേനാസനം പപ്ഫോടേതബ്ബം. ന പടിവാതേ അങ്ഗണേ സേനാസനം പപ്ഫോടേതബ്ബം. അധോവാതേ സേനാസനം പപ്ഫോടേതബ്ബം.

‘‘ഭുമ്മത്ഥരണം ഏകമന്തം ഓതാപേത്വാ സോധേത്വാ പപ്ഫോടേത്വാ അതിഹരിത്വാ യഥാപഞ്ഞത്തം പഞ്ഞപേതബ്ബം. മഞ്ചപടിപാദകാ ഏകമന്തം ഓതാപേത്വാ പമജ്ജിത്വാ അതിഹരിത്വാ യഥാഠാനേ ഠപേതബ്ബാ. മഞ്ചോ ഏകമന്തം ഓതാപേത്വാ സോധേത്വാ പപ്ഫോടേത്വാ നീചം കത്വാ സാധുകം അപ്പടിഘംസന്തേന, അസങ്ഘട്ടേന്തേന കവാടപിട്ഠം, അതിഹരിത്വാ യഥാപഞ്ഞത്തം പഞ്ഞപേതബ്ബോ. പീഠം ഏകമന്തം ഓതാപേത്വാ സോധേത്വാ പപ്ഫോടേത്വാ നീചം കത്വാ സാധുകം അപ്പടിഘംസന്തേന, അസങ്ഘട്ടേന്തേന കവാടപിട്ഠം, അതിഹരിത്വാ യഥാപഞ്ഞത്തം പഞ്ഞപേതബ്ബം. ഭിസിബിബ്ബോഹനം ഏകമന്തം ഓതാപേത്വാ സോധേത്വാ പപ്ഫോടേത്വാ അതിഹരിത്വാ യഥാപഞ്ഞത്തം പഞ്ഞപേതബ്ബം. നിസീദനപച്ചത്ഥരണം ഏകമന്തം ഓതാപേത്വാ സോധേത്വാ പപ്ഫോടേത്വാ അതിഹരിത്വാ യഥാപഞ്ഞത്തം പഞ്ഞപേതബ്ബം. ഖേളമല്ലകോ ഏകമന്തം ഓതാപേത്വാ പമജ്ജിത്വാ അതിഹരിത്വാ യഥാഠാനേ ഠപേതബ്ബോ. അപസ്സേനഫലകം ഏകമന്തം ഓതാപേത്വാ പമജ്ജിത്വാ അതിഹരിത്വാ യഥാഠാനേ ഠപേതബ്ബം. പത്തചീവരം നിക്ഖിപിതബ്ബം. പത്തം നിക്ഖിപന്തേന ഏകേന ഹത്ഥേന പത്തം ഗഹേത്വാ ഏകേന ഹത്ഥേന ഹേട്ഠാമഞ്ചം വാ ഹേട്ഠാപീഠം വാ പരാമസിത്വാ പത്തോ നിക്ഖിപിതബ്ബോ. ന ച അനന്തരഹിതായ ഭൂമിയാ പത്തോ നിക്ഖിപിതബ്ബോ. ചീവരം നിക്ഖിപന്തേന ഏകേന ഹത്ഥേന ചീവരം ഗഹേത്വാ ഏകേന ഹത്ഥേന ചീവരവംസം വാ ചീവരരജ്ജു വാ പമജ്ജിത്വാ പാരതോ അന്തം ഓരതോ ഭോഗം കത്വാ ചീവരം നിക്ഖിപിതബ്ബം.

‘‘സചേ പുരത്ഥിമാ സരജാ വാതാ വായന്തി, പുരത്ഥിമാ വാതപാനാ ഥകേതബ്ബാ. സചേ പച്ഛിമാ സരജാ വാതാ വായന്തി, പച്ഛിമാ വാതപാനാ ഥകേതബ്ബാ. സചേ ഉത്തരാ സരജാ വാതാ വായന്തി ഉത്തരാ വാതപാനാ ഥകേതബ്ബാ. സചേ ദക്ഖിണാ സരജാ വാതാ വായന്തി, ദക്ഖിണാ വാതപാനാ ഥകേതബ്ബാ. സചേ സീതകാലോ ഹോതി, ദിവാ വാതപാനാ വിവരിതബ്ബാ, രത്തിം ഥകേതബ്ബാ. സചേ ഉണ്ഹകാലോ ഹോതി, ദിവാ വാതപാനാ ഥകേതബ്ബാ, രത്തിം വിവരിതബ്ബാ.

‘‘സചേ പരിവേണം ഉക്ലാപം ഹോതി, പരിവേണം സമ്മജ്ജിതബ്ബം. സചേ കോട്ഠകോ ഉക്ലാപോ ഹോതി, കോട്ഠകോ സമ്മജ്ജിതബ്ബോ. സചേ ഉപട്ഠാനസാലാ ഉക്ലാപാ ഹോതി, ഉപട്ഠാനസാലാ സമ്മജ്ജിതബ്ബാ. സചേ അഗ്ഗിസാലാ ഉക്ലാപാ ഹോതി, അഗ്ഗിസാലാ സമ്മജ്ജിതബ്ബാ. സചേ വച്ചകുടി ഉക്ലാപാ ഹോതി, വച്ചകുടി സമ്മജ്ജിതബ്ബാ. സചേ പാനീയം ന ഹോതി, പാനീയം ഉപട്ഠാപേതബ്ബം. സചേ പരിഭോജനീയം ന ഹോതി, പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതബ്ബം. സചേ ആചമനകുമ്ഭിയാ ഉദകം ന ഹോതി, ആചമനകുമ്ഭിയാ ഉദകം ആസിഞ്ചിതബ്ബം.

‘‘സചേ വുഡ്ഢേന സദ്ധിം ഏകവിഹാരേ വിഹരതി, ന വുഡ്ഢം അനാപുച്ഛാ ഉദ്ദേസോ ദാതബ്ബോ, ന പരിപുച്ഛാ ദാതബ്ബാ, ന സജ്ഝായോ കാതബ്ബോ, ന ധമ്മോ ഭാസിതബ്ബോ, ന പദീപോ കാതബ്ബോ, ന പദീപോ വിജ്ഝാപേതബ്ബോ, ന വാതപാനാ വിവരിതബ്ബാ, ന വാതപാനാ ഥകേതബ്ബാ. സചേ വുഡ്ഢേന സദ്ധിം ഏകചങ്കമേ ചങ്കമതി, യേന വുഡ്ഢോ തേന പരിവത്തിതബ്ബം, ന ച വുഡ്ഢോ സങ്ഘാടികണ്ണേന ഘട്ടേതബ്ബോ. ഇദം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂനം സേനാസനവത്തം യഥാ ഭിക്ഖൂഹി സേനാസനേ സമ്മാ വത്തിതബ്ബ’’ന്തി.