നമോ തസ്സ ഭഗവതോ അരഹതോ സമ്മാസമ്ബുദ്ധസ്സ

വിനയപിടകേ

ചൂളവഗ്ഗപാളി

൧. കമ്മക്ഖന്ധകം

൧. തജ്ജനീയകമ്മം

൧. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന പണ്ഡുകലോഹിതകാ ഭിക്ഖൂ അത്തനാ ഭണ്ഡനകാരകാ കലഹകാരകാ വിവാദകാരകാ ഭസ്സകാരകാ സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ, യേപി ചഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ഭണ്ഡനകാരകാ കലഹകാരകാ വിവാദകാരകാ ഭസ്സകാരകാ സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ തേ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദന്തി – ‘‘മാ ഖോ തുമ്ഹേ, ആയസ്മന്തോ, ഏസോ അജേസി. ബലവാബലവം പടിമന്തേഥ. തുമ്ഹേ തേന പണ്ഡിതതരാ ച ബ്യത്തതരാ ച ബഹുസ്സുതതരാ ച അലമത്തതരാ ച [അലമത്ഥതരാ ച (സ്യാ. ക.)]. മാ ചസ്സ ഭായിത്ഥ. മയമ്പി തുമ്ഹാകം പക്ഖാ ഭവിസ്സാമാ’’തി. തേന അനുപ്പന്നാനി ചേവ ഭണ്ഡനാനി ഉപ്പജ്ജന്തി ഉപ്പന്നാനി ച ഭണ്ഡനാനി ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തന്തി. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ പണ്ഡുകലോഹിതകാ ഭിക്ഖൂ അത്തനാ ഭണ്ഡനകാരകാ കലഹകാരകാ വിവാദകാരകാ ഭസ്സകാരകാ സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ, യേപി ചഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ഭണ്ഡനകാരകാ കലഹകാരകാ വിവാദകാരകാ ഭസ്സകാരകാ സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ തേ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വക്ഖന്തി – ‘മാ ഖോ തുമ്ഹേ, ആയസ്മന്തോ, ഏസോ അജേസി. ബലവാബലവം പടിമന്തേഥ. തുമ്ഹേ തേന പണ്ഡിതതരാ ച ബ്യത്തതരാ ച ബഹുസ്സുതതരാ ച അലമത്തതരാ ച. മാ ചസ്സ ഭായിത്ഥ. മയമ്പി തുമ്ഹാകം പക്ഖാ ഭവിസ്സാമാ’തി. തേന അനുപ്പന്നാനി ചേവ ഭണ്ഡനാനി ഉപ്പജ്ജന്തി ഉപ്പന്നാനി ച ഭണ്ഡനാനി ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തന്തീ’’തി.

൨. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ഭിക്ഖുസങ്ഘം സന്നിപാതാപേത്വാ ഭിക്ഖൂ പടിപുച്ഛി – ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, പണ്ഡുകലോഹിതകാ ഭിക്ഖൂ അത്തനാ ഭണ്ഡനകാരകാ കലഹകാരകാ വിവാദകാരകാ ഭസ്സകാരകാ സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ, യേപി ചഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ഭണ്ഡനകാരകാ കലഹകാരകാ വിവാദകാരകാ ഭസ്സകാരകാ സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ തേ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദന്തി – ‘മാ ഖോ തുമ്ഹേ, ആയസ്മന്തോ, ഏസോ അജേസി. ബലവാബലവം പടിമന്തേഥ. തുമ്ഹേ തേന പണ്ഡിതതരാ ച ബ്യത്തതരാ ച ബഹുസ്സുതതരാ ച അലമത്തതരാ ച. മാ ചസ്സ ഭായിത്ഥ. മയമ്പി തുമ്ഹാകം പക്ഖാ ഭവിസ്സാമാ’തി. തേന അനുപ്പന്നാനി ചേവ ഭണ്ഡനാനി ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പന്നാനി ച ഭണ്ഡനാനി ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തന്തീ’’തി? ‘‘സച്ചം ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ – ‘‘അനനുച്ഛവികം, ഭിക്ഖവേ, തേസം മോഘപുരിസാനം അനനുലോമികം അപ്പതിരൂപം അസ്സാമണകം അകപ്പിയം അകരണീയം. കഥഞ്ഹി നാമ തേ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസാ അത്തനാ ഭണ്ഡനകാരകാ…പേ… സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ, യേപി ചഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ഭണ്ഡനകാരകാ…പേ… സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ തേ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വക്ഖന്തി – ‘മാ ഖോ തുമ്ഹേ, ആയസ്മന്തോ, ഏസോ അജേസി. ബലവാബലവം പടിമന്തേഥ. തുമ്ഹേ തേന പണ്ഡിതതരാ ച ബ്യത്തതരാ ച ബഹുസ്സുതതരാ ച അലമത്തതരാ ച. മാ ചസ്സ ഭായിത്ഥ. മയമ്പി തുമ്ഹാകം പക്ഖാ ഭവിസ്സാമാ’തി? തേന അനുപ്പന്നാനി ചേവ ഭണ്ഡനാനി ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പന്നാനി ച ഭണ്ഡനാനി ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തന്തി. നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ പസന്നാനം വാ ഭിയ്യോഭാവായ. അഥ ഖ്വേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനഞ്ചേവ അപ്പസാദായ പസന്നാനഞ്ച ഏകച്ചാനം അഞ്ഞഥത്തായാ’’തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ തേ [പണ്ഡുകലോഹിതകേ (സ്യാ.)] ഭിക്ഖൂ അനേകപരിയായേന വിഗരഹിത്വാ ദുബ്ഭരതായ ദുപ്പോസതായ മഹിച്ഛതായ അസന്തുട്ഠിതായ [അസന്തുട്ഠതായ (സ്യാ.), അസന്തുട്ഠിയാ (സീ.)] സങ്ഗണികായ കോസജ്ജസ്സ അവണ്ണം ഭാസിത്വാ അനേകപരിയായേന സുഭരതായ സുപോസതായ അപ്പിച്ഛസ്സ സന്തുട്ഠസ്സ സല്ലേഖസ്സ ധുതസ്സ പാസാദികസ്സ അപചയസ്സ വീരിയാരമ്ഭസ്സ [വിരിയാരമ്ഭസ്സ (സീ.), വീരിയാരബ്ഭസ്സ (ക.)] വണ്ണം ഭാസിത്വാ ഭിക്ഖൂനം തദനുച്ഛവികം തദനുലോമികം ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘോ പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയകമ്മം കരോതു. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, കാതബ്ബം. പഠമം പണ്ഡുകലോഹിതകാ ഭിക്ഖൂ ചോദേതബ്ബാ, ചോദേത്വാ സാരേതബ്ബാ, സാരേത്വാ ആപത്തിം [ആപത്തി (സീ. സ്യാ.)] ആരോപേതബ്ബാ, ആപത്തിം ആരോപേത്വാ ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൩. ‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇമേ പണ്ഡുകലോഹിതകാ ഭിക്ഖൂ അത്തനാ ഭണ്ഡനകാരകാ കലഹകാരകാ വിവാദകാരകാ ഭസ്സകാരകാ സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ, യേപി ചഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ഭണ്ഡനകാരകാ കലഹകാരകാ വിവാദകാരകാ ഭസ്സകാരകാ സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ തേ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദന്തി – ‘മാ ഖോ തുമ്ഹേ, ആയസ്മന്തോ, ഏസോ അജേസി. ബലവാബലവം പടിമന്തേഥ. തുമ്ഹേ തേന പണ്ഡിതതരാ ച ബ്യത്തതരാ ച ബഹുസ്സുതതരാ ച അലമത്തതരാ ച. മാ ചസ്സ ഭായിത്ഥ. മയമ്പി തുമ്ഹാകം പക്ഖാ ഭവിസ്സാമാ’തി. തേന അനുപ്പന്നാനി ചേവ ഭണ്ഡനാനി ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പന്നാനി ച ഭണ്ഡനാനി ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തന്തി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയകമ്മം കരേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇമേ പണ്ഡുകലോഹിതകാ ഭിക്ഖൂ അത്തനാ ഭണ്ഡനകാരകാ…പേ… സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ, യേപി ചഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ഭണ്ഡനകാരകാ…പേ… സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ തേ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദന്തി – ‘മാ ഖോ തുമ്ഹേ, ആയസ്മന്തോ, ഏസോ അജേസി. ബലവാബലവം പടിമന്തേഥ. തുമ്ഹേ തേന പണ്ഡിതതരാ ച ബ്യത്തതരാ ച ബഹുസ്സുതതരാ ച അലമത്തതരാ ച. മാ ചസ്സ ഭായിത്ഥ. മയമ്പി തുമ്ഹാകം പക്ഖാ ഭവിസ്സാമാ’തി. തേന അനുപ്പന്നാനി ചേവ ഭണ്ഡനാനി ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പന്നാനി ച ഭണ്ഡനാനി ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തന്തി. സങ്ഘോ പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയകമ്മം കരോതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയസ്സ കമ്മസ്സ കരണം, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദുതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി – സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇമേ പണ്ഡുകലോഹിതകാ ഭിക്ഖൂ അത്തനാ ഭണ്ഡനകാരകാ…പേ… സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ, യേപി ചഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ഭണ്ഡനകാരകാ…പേ… സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ തേ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദന്തി – ‘മാ ഖോ തുമ്ഹേ, ആയസ്മന്തോ, ഏസോ അജേസി. ബലവാബലവം പടിമന്തേഥ. തുമ്ഹേ തേന പണ്ഡിതതരാ ച ബ്യത്തതരാ ച ബഹുസ്സുതതരാ ച അലമത്തതരാ ച. മാ ചസ്സ ഭായിത്ഥ. മയമ്പി തുമ്ഹാകം പക്ഖാ ഭവിസ്സാമാ’തി. തേന അനുപ്പന്നാനി ചേവ ഭണ്ഡനാനി ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പന്നാനി ച ഭണ്ഡനാനി ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തന്തി. സങ്ഘോ പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയകമ്മം കരോതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയസ്സ കമ്മസ്സ കരണം, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘തതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി – സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇമേ പണ്ഡുകലോഹിതകാ ഭിക്ഖൂ അത്തനാ ഭണ്ഡനകാരകാ…പേ… സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ, യേപി ചഞ്ഞേ ഭിക്ഖൂ ഭണ്ഡനകാരകാ…പേ… സങ്ഘേ അധികരണകാരകാ തേ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദന്തി – ‘മാ ഖോ തുമ്ഹേ, ആയസ്മന്തോ, ഏസോ അജേസി. ബലവാബലവം പടിമന്തേഥ. തുമ്ഹേ തേന പണ്ഡിതതരാ ച ബ്യത്തതരാ ച ബഹുസ്സുതതരാ ച അലമത്തതരാ ച. മാ ചസ്സ ഭായിത്ഥ. മയമ്പി തുമ്ഹാകം പക്ഖാ ഭവിസ്സാമാ’തി. തേന അനുപ്പന്നാനി ചേവ ഭണ്ഡനാനി ഉപ്പജ്ജന്തി, ഉപ്പന്നാനി ച ഭണ്ഡനാനി ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ സംവത്തന്തി. സങ്ഘോ പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയകമ്മം കരോതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയസ്സ കമ്മസ്സ കരണം, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘കതം സങ്ഘേന പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയകമ്മം. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

അധമ്മകമ്മദ്വാദസകം

൪. ‘‘തീഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച [അധമ്മകമ്മഞ്ചേവ (സ്യാ.)] ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അസമ്മുഖാ കതം ഹോതി, അപ്പടിപുച്ഛാ കതം ഹോതി, അപ്പടിഞ്ഞായ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അനാപത്തിയാ കതം ഹോതി, അദേസനാഗാമിനിയാ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ദേസിതായ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അചോദേത്വാ കതം ഹോതി, അസാരേത്വാ കതം ഹോതി, ആപത്തിം അനാരോപേത്വാ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അസമ്മുഖാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അപ്പടിപുച്ഛാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അപ്പടിഞ്ഞായ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അനാപത്തിയാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അദേസനാഗാമിനിയാ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. ദേസിതായ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അചോദേത്വാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അസാരേത്വാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. ആപത്തിം അനാരോപേത്വാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

അധമ്മകമ്മദ്വാദസകം നിട്ഠിതം.

ധമ്മകമ്മദ്വാദസകം

൫. ‘‘തീഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. സമ്മുഖാ കതം ഹോതി, പടിപുച്ഛാ കതം ഹോതി, പടിഞ്ഞായ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ദേസനാഗാമിനിയാ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, അദേസിതായ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. ചോദേത്വാ കതം ഹോതി, സാരേത്വാ കതം ഹോതി, ആപത്തിം ആരോപേത്വാ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. സമ്മുഖാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. പടിപുച്ഛാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. പടിഞ്ഞായ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. ദേസനാഗാമിനിയാ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. അദേസിതായ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. ചോദേത്വാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. സാരേത്വാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. ആപത്തിം ആരോപേത്വാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം തജ്ജനീയകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

ധമ്മകമ്മദ്വാദസകം നിട്ഠിതം.

ആകങ്ഖമാനഛക്കം

൬. [പരി. ൩൨൩] ‘‘തീഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, തജ്ജനീയകമ്മം കരേയ്യ. ഭണ്ഡനകാരകോ ഹോതി കലഹകാരകോ വിവാദകാരകോ ഭസ്സകാരകോ സങ്ഘേ അധികരണകാരകോ; ബാലോ ഹോതി അബ്യത്തോ ആപത്തിബഹുലോ അനപദാനോ; ഗിഹിസംസട്ഠോ വിഹരതി അനനുലോമികേഹി ഗിഹിസംസഗ്ഗേഹി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, തജ്ജനീയകമ്മം കരേയ്യ.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, തജ്ജനീയകമ്മം കരേയ്യ. അധിസീലേ സീലവിപന്നോ ഹോതി, അജ്ഝാചാരേ ആചാരവിപന്നോ ഹോതി, അതിദിട്ഠിയാ ദിട്ഠിവിപന്നോ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, തജ്ജനീയകമ്മം കരേയ്യ.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, തജ്ജനീയകമ്മം കരേയ്യ. ബുദ്ധസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, ധമ്മസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, സങ്ഘസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, തജ്ജനീയകമ്മം കരേയ്യ.

‘‘തിണ്ണം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, തജ്ജനീയകമ്മം കരേയ്യ. ഏകോ ഭണ്ഡനകാരകോ ഹോതി കലഹകാരകോ വിവാദകാരകോ ഭസ്സകാരകോ സങ്ഘേ അധികരണകാരകോ; ഏകോ ബാലോ ഹോതി അബ്യത്തോ ആപത്തിബഹുലോ അനപദാനോ; ഏകോ ഗിഹിസംസട്ഠോ വിഹരതി അനനുലോമികേഹി ഗിഹിസംസഗ്ഗേഹി – ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, തജ്ജനീയകമ്മം കരേയ്യ.

‘‘അപരേസമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, തജ്ജനീയകമ്മം കരേയ്യ. ഏകോ അധിസീലേ സീലവിപന്നോ ഹോതി, ഏകോ അജ്ഝാചാരേ ആചാരവിപന്നോ ഹോതി, ഏകോ അതിദിട്ഠിയാ ദിട്ഠിവിപന്നോ ഹോതി – ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, തജ്ജനീയകമ്മം കരേയ്യ.

‘‘അപരേസമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, തജ്ജനീയകമ്മം കരേയ്യ. ഏകോ ബുദ്ധസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, ഏകോ ധമ്മസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, ഏകോ സങ്ഘസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി – ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, തജ്ജനീയകമ്മം കരേയ്യ.

ആകങ്ഖമാനഛക്കം നിട്ഠിതം.

അട്ഠാരസവത്തം

൭. ‘‘തജ്ജനീയകമ്മകതേന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ സമ്മാ വത്തിതബ്ബം. തത്രായം സമ്മാവത്തനാ – ന ഉപസമ്പാദേതബ്ബം, ന നിസ്സയോ ദാതബ്ബോ, ന സാമണേരോ ഉപട്ഠാപേതബ്ബോ, ന ഭിക്ഖുനോവാദകസമ്മുതി [സമ്മതി (സ്യാ.)] സാദിതബ്ബാ, സമ്മതേനപി ഭിക്ഖുനിയോ ന ഓവദിതബ്ബാ. യായ ആപത്തിയാ സങ്ഘേന തജ്ജനീയകമ്മം കതം ഹോതി സാ ആപത്തി ന ആപജ്ജിതബ്ബാ, അഞ്ഞാ വാ താദിസികാ, തതോ വാ പാപിട്ഠതരാ; കമ്മം ന ഗരഹിതബ്ബം, കമ്മികാ ന ഗരഹിതബ്ബാ. ന പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉപോസഥോ ഠപേതബ്ബോ, ന പവാരണാ ഠപേതബ്ബാ, ന സവചനീയം കാതബ്ബം, ന അനുവാദോ പട്ഠപേതബ്ബോ, ന ഓകാസോ കാരേതബ്ബോ, ന ചോദേതബ്ബോ, ന സാരേതബ്ബോ, ന ഭിക്ഖൂഹി [ന ഭിക്ഖൂ ഭിക്ഖൂഹി (സ്യാ.)] സമ്പയോജേതബ്ബ’’ന്തി.

തജ്ജനീയകമ്മേ അട്ഠാരസവത്തം നിട്ഠിതം.

നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബഅട്ഠാരസകം

൮. അഥ ഖോ സങ്ഘോ പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയകമ്മം അകാസി. തേ സങ്ഘേന തജ്ജനീയകമ്മകതാ സമ്മാ വത്തന്തി, ലോമം പാതേന്തി, നേത്ഥാരം വത്തന്തി, ഭിക്ഖൂ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദന്തി – ‘‘മയം, ആവുസോ, സങ്ഘേന തജ്ജനീയകമ്മകതാ സമ്മാ വത്താമ, ലോമം പാതേമ, നേത്ഥാരം വത്താമ, കഥം നു ഖോ അമ്ഹേഹി പടിപജ്ജിതബ്ബ’’ന്തി? ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ…. ‘‘തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘോ പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതു.

പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ തജ്ജനീയകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. ഉപസമ്പാദേതി, നിസ്സയം ദേതി, സാമണേരം ഉപട്ഠാപേതി, ഭിക്ഖുനോവാദകസമ്മുതിം സാദിയതി, സമ്മതോപി ഭിക്ഖുനിയോ ഓവദതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ തജ്ജനീയകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

[പരി. ൪൨൦] ‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ തജ്ജനീയകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. യായ ആപത്തിയാ സങ്ഘേന തജ്ജനീയകമ്മം കതം ഹോതി തം ആപത്തിം ആപജ്ജതി, അഞ്ഞം വാ താദിസികം, തതോ വാ പാപിട്ഠതരം; കമ്മം ഗരഹതി, കമ്മികേ ഗരഹതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ തജ്ജനീയകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

‘‘അട്ഠഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ തജ്ജനീയകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉപോസഥം ഠപേതി, പവാരണം ഠപേതി, സവചനീയം കരോതി, അനുവാദം പട്ഠപേതി, ഓകാസം കാരേതി, ചോദേതി, സാരേതി, ഭിക്ഖൂഹി സമ്പയോജേതി [ഭിക്ഖൂ ഭിക്ഖൂഹി സമ്പയോജേതി (സ്യാ.)] – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ തജ്ജനീയകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബഅട്ഠാരസകം നിട്ഠിതം.

പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബഅട്ഠാരസകം

൯. ‘‘പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ തജ്ജനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. ന ഉപസമ്പാദേതി, ന നിസ്സയം ദേതി, ന സാമണേരം ഉപട്ഠാപേതി, ന ഭിക്ഖുനോവാദകസമ്മുതിം സാദിയതി, സമ്മതോപി ഭിക്ഖുനിയോ ന ഓവദതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ തജ്ജനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ തജ്ജനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. യായ ആപത്തിയാ സങ്ഘേന തജ്ജനീയകമ്മം കതം ഹോതി തം ആപത്തിം ന ആപജ്ജതി, അഞ്ഞം വാ താദിസികം, തതോ വാ പാപിട്ഠതരം; കമ്മം ന ഗരഹതി, കമ്മികേ ന ഗരഹതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ തജ്ജനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

‘‘അട്ഠഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ തജ്ജനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

ന പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉപോസഥം ഠപേതി, ന പവാരണം ഠപേതി, ന സവചനീയം കരോതി, ന അനുവാദം പട്ഠപേതി, ന ഓകാസം കാരേതി, ന ചോദേതി, ന സാരേതി, ന ഭിക്ഖൂഹി സമ്പയോജേതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, തജ്ജനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബഅട്ഠാരസകം നിട്ഠിതം.

൧൦. ‘‘ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. തേഹി, ഭിക്ഖവേ, പണ്ഡുകലോഹിതകേഹി ഭിക്ഖൂഹി സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ വുഡ്ഢാനം ഭിക്ഖൂനം പാദേ വന്ദിത്വാ ഉക്കുടികം നിസീദിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘മയം, ഭന്തേ, സങ്ഘേന തജ്ജനീയകമ്മകതാ സമ്മാ വത്താമ, ലോമം പാതേമ, നേത്ഥാരം വത്താമ, തജ്ജനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചാമാ’തി. ദുതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. തതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇമേ പണ്ഡുകലോഹിതകാ ഭിക്ഖൂ സങ്ഘേന തജ്ജനീയകമ്മകതാ സമ്മാ വത്തന്തി, ലോമം പാതേന്തി, നേത്ഥാരം വത്തന്തി, തജ്ജനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചന്തി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇമേ പണ്ഡുകലോഹിതകാ ഭിക്ഖൂ സങ്ഘേന തജ്ജനീയകമ്മകതാ സമ്മാ വത്തന്തി, ലോമം പാതേന്തി, നേത്ഥാരം വത്തന്തി, തജ്ജനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചന്തി. സങ്ഘോ പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദുതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി – സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇമേ പണ്ഡുകലോഹിതകാ ഭിക്ഖൂ സങ്ഘേന തജ്ജനീയകമ്മകതാ സമ്മാ വത്തന്തി, ലോമം പാതേന്തി, നേത്ഥാരം വത്തന്തി, തജ്ജനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചന്തി. സങ്ഘോ പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘തതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി – സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇമേ പണ്ഡുകലോഹിതകാ ഭിക്ഖൂ സങ്ഘേന തജ്ജനീയകമ്മകതാ സമ്മാ വത്തന്തി, ലോമം പാതേന്തി, നേത്ഥാരം വത്തന്തി, തജ്ജനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചന്തി. സങ്ഘോ പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘പടിപ്പസ്സദ്ധം സങ്ഘേന പണ്ഡുകലോഹിതകാനം ഭിക്ഖൂനം തജ്ജനീയകമ്മം. ഖമതി സങ്ഘസ്സ,

തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

തജ്ജനീയകമ്മം നിട്ഠിതം പഠമം.

൨. നിയസ്സകമ്മം

൧൧. തേന ഖോ പന സമയേന ആയസ്മാ സേയ്യസകോ ബാലോ ഹോതി അബ്യത്തോ ആപത്തിബഹുലോ അനപദാനോ; ഗിഹിസംസട്ഠോ വിഹരതി അനനുലോമികേഹി ഗിഹിസംസഗ്ഗേഹി; അപിസ്സു ഭിക്ഖൂ പകതാ [പകതത്താ (സീ. സ്യാ.)] പരിവാസം ദേന്താ മൂലായ പടികസ്സന്താ മാനത്തം ദേന്താ അബ്ഭേന്താ. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ആയസ്മാ സേയ്യസകോ ബാലോ ഭവിസ്സതി അബ്യത്തോ ആപത്തിബഹുലോ അനപദാനോ; ഗിഹിസംസട്ഠോ വിഹരിസ്സതി അനനുലോമികേഹി ഗിഹിസംസഗ്ഗേഹി; അപിസ്സു ഭിക്ഖൂ പകതാ പരിവാസം ദേന്താ മൂലായ പടികസ്സന്താ മാനത്തം ദേന്താ അബ്ഭേന്താ’’തി. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും.

അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ഭിക്ഖുസങ്ഘം സന്നിപാതാപേത്വാ ഭിക്ഖൂ പടിപുച്ഛി – ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, സേയ്യസകോ ഭിക്ഖു ബാലോ അബ്യത്തോ ആപത്തിബഹുലോ അനപദാനോ; ഗിഹിസംസട്ഠോ വിഹരതി അനനുലോമികേഹി ഗിഹിസംസഗ്ഗേഹി; അപിസ്സു ഭിക്ഖൂ പകതാ പരിവാസം ദേന്താ മൂലായ പടികസ്സന്താ മാനത്തം ദേന്താ അബ്ഭേന്താ’’തി? ‘‘സച്ചം ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ – ‘‘അനനുച്ഛവികം, ഭിക്ഖവേ, തസ്സ മോഘപുരിസസ്സ അനനുലോമികം അപ്പതിരൂപം അസ്സാമണകം അകപ്പിയം അകരണീയം. കഥഞ്ഹി നാമ സോ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസോ ബാലോ ഭവിസ്സതി അബ്യത്തോ ആപത്തിബഹുലോ അനപദാനോ; ഗിഹിസംസട്ഠോ വിഹരിസ്സതി അനനുലോമികേഹി ഗിഹിസംസഗ്ഗേഹി; അപിസ്സു ഭിക്ഖൂ പകതാ പരിവാസം ദേന്താ മൂലായ പടികസ്സന്താ മാനത്തം ദേന്താ അബ്ഭേന്താ. നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘോ സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം [നിയസകമ്മം (ക.)] കരോതു – നിസ്സായ തേ വത്ഥബ്ബന്തി. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, കാതബ്ബം. പഠമം സേയ്യസകോ ഭിക്ഖു ചോദേതബ്ബോ, ചോദേത്വാ സാരേതബ്ബോ, സാരേത്വാ ആപത്തിം ആരോപേതബ്ബോ [ആപത്തി ആരോപേതബ്ബാ (സീ. സ്യാ.)], ആപത്തിം ആരോപേത്വാ ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൧൨. ‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം സേയ്യസകോ ഭിക്ഖു ബാലോ അബ്യത്തോ ആപത്തിബഹുലോ അനപദാനോ; ഗിഹിസംസട്ഠോ വിഹരതി അനനുലോമികേഹി ഗിഹിസംസഗ്ഗേഹി; അപിസ്സു ഭിക്ഖൂ പകതാ പരിവാസം ദേന്താ മൂലായ പടികസ്സന്താ മാനത്തം ദേന്താ അബ്ഭേന്താ. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം കരേയ്യ – നിസ്സായ തേ വത്ഥബ്ബന്തി. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം സേയ്യസകോ ഭിക്ഖു ബാലോ അബ്യത്തോ ആപത്തിബഹുലോ അനപദാനോ; ഗിഹിസംസട്ഠോ വിഹരതി അനനുലോമികേഹി ഗിഹിസംസഗ്ഗേഹി; അപിസ്സു ഭിക്ഖൂ പകതാ പരിവാസം ദേന്താ മൂലായ പടികസ്സന്താ മാനത്തം ദേന്താ അബ്ഭേന്താ. സങ്ഘോ സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം കരോതി – നിസ്സായ തേ വത്ഥബ്ബന്തി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സസ്സ കമ്മസ്സ കരണം – നിസ്സായ തേ വത്ഥബ്ബന്തി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദുതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി…പേ… തതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി – സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം സേയ്യസകോ ഭിക്ഖു ബാലോ അബ്യത്തോ ആപത്തിബഹുലോ അനപദാനോ; ഗിഹിസംസട്ഠോ വിഹരതി അനനുലോമികേഹി ഗിഹിസംസഗ്ഗേഹി; അപിസ്സു ഭിക്ഖൂ പകതാ പരിവാസം ദേന്താ മൂലായ പടികസ്സന്താ മാനത്തം ദേന്താ അബ്ഭേന്താ. സങ്ഘോ സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം കരോതി – നിസ്സായ തേ വത്ഥബ്ബന്തി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സസ്സ കമ്മസ്സ കരണം – നിസ്സായ തേ വത്ഥബ്ബന്തി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘കതം സങ്ഘേന സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം – നിസ്സായ തേ വത്ഥബ്ബന്തി. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

അധമ്മകമ്മദ്വാദസകം

൧൩. ‘‘തീഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അസമ്മുഖാ കതം ഹോതി, അപ്പടിപുച്ഛാ കതം ഹോതി, അപ്പടിഞ്ഞായ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അനാപത്തിയാ കതം ഹോതി, അദേസനാഗാമിനിയാ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ദേസിതായ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അചോദേത്വാ കതം ഹോതി, അസാരേത്വാ കതം ഹോതി, ആപത്തിം അനാരോപേത്വാ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… അസമ്മുഖാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… അപ്പടിപുച്ഛാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… അപ്പടിഞ്ഞായ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… അനാപത്തിയാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… അദേസനാഗാമിനിയാ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… ദേസിതായ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… അചോദേത്വാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… അസാരേത്വാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. ആപത്തിം അനാരോപേത്വാ കതം ഹോതി, അധമ്മേന കതം ഹോതി, വഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.

അധമ്മകമ്മദ്വാദസകം നിട്ഠിതം.

ധമ്മകമ്മദ്വാദസകം

൧൪. ‘‘തീഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. സമ്മുഖാ കതം ഹോതി, പടിപുച്ഛാ കതം ഹോതി, പടിഞ്ഞായ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ദേസനാഗാമിനിയാ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, അദേസിതായ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. ചോദേത്വാ കതം ഹോതി, സാരേത്വാ കതം ഹോതി, ആപത്തിം ആരോപേത്വാ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… സമ്മുഖാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… പടിപുച്ഛാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… പടിഞ്ഞായ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… ദേസനാഗാമിനിയാ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… അദേസിതായ ആപത്തിയാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… ചോദേത്വാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ…പേ… സാരേത്വാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ…പേ….

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച. ആപത്തിം ആരോപേത്വാ കതം ഹോതി, ധമ്മേന കതം ഹോതി, സമഗ്ഗേന കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം നിയസ്സകമ്മം ധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, വിനയകമ്മഞ്ച, സുവൂപസന്തഞ്ച.

ധമ്മകമ്മദ്വാദസകം നിട്ഠിതം.

ആകങ്ഖമാനഛക്കം

൧൫. [പരി. ൩൨൩] ‘‘തീഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, നിയസ്സകമ്മം കരേയ്യ. ഭണ്ഡനകാരകോ ഹോതി കലഹകാരകോ വിവാദകാരകോ ഭസ്സകാരകോ സങ്ഘേ അധികരണകാരകോ; ബാലോ ഹോതി അബ്യത്തോ ആപത്തിബഹുലോ അനപദാനോ; ഗിഹിസംസട്ഠോ വിഹരതി അനനുലോമികേഹി ഗിഹിസംസഗ്ഗേഹി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, നിയസ്സകമ്മം കരേയ്യ.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, നിയസ്സകമ്മം കരേയ്യ. അധിസീലേ സീലവിപന്നോ ഹോതി, അജ്ഝാചാരേ ആചാരവിപന്നോ ഹോതി, അതിദിട്ഠിയാ ദിട്ഠിവിപന്നോ ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, നിയസ്സകമ്മം കരേയ്യ.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, നിയസ്സകമ്മം കരേയ്യ. ബുദ്ധസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, ധമ്മസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, സങ്ഘസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, നിയസ്സകമ്മം കരേയ്യ.

‘‘തിണ്ണം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, നിയസ്സകമ്മം കരേയ്യ. ഏകോ ഭണ്ഡനകാരകോ ഹോതി കലഹകാരകോ വിവാദകാരകോ ഭസ്സകാരകോ സങ്ഘേ അധികരണകാരകോ; ഏകോ ബാലോ ഹോതി, അബ്യത്തോ ആപത്തിബഹുലോ അനപദാനോ; ഏകോ ഗിഹിസംസട്ഠോ വിഹരതി അനനുലോമികേഹി ഗിഹിസംസഗ്ഗേഹി – ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, നിയസ്സകമ്മം കരേയ്യ.

‘‘അപരേസമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, നിയസ്സകമ്മം കരേയ്യ. ഏകോ അധിസീലേ സീലവിപന്നോ ഹോതി, ഏകോ അജ്ഝാചാരേ ആചാരവിപന്നോ ഹോതി, ഏകോ അതിദിട്ഠിയാ ദിട്ഠിവിപന്നോ ഹോതി – ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, നിയസ്സകമ്മം കരേയ്യ.

‘‘അപരേസമ്പി, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, നിയസ്സകമ്മം കരേയ്യ. ഏകോ ബുദ്ധസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, ഏകോ ധമ്മസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി, ഏകോ സങ്ഘസ്സ അവണ്ണം ഭാസതി – ഇമേസം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിണ്ണം ഭിക്ഖൂനം, ആകങ്ഖമാനോ സങ്ഘോ, നിയസ്സകമ്മം കരേയ്യ.

ആകങ്ഖമാനഛക്കം നിട്ഠിതം.

അട്ഠാരസവത്തം

൧൬. ‘‘നിയസ്സകമ്മകതേന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ സമ്മാ വത്തിതബ്ബം. തത്രായം സമ്മാവത്തനാ – ന ഉപസമ്പാദേതബ്ബം, ന നിസ്സയോ ദാതബ്ബോ, ന സാമണേരോ ഉപട്ഠാപേതബ്ബോ, ന ഭിക്ഖുനോവാദകസമ്മുതി സാദിതബ്ബാ, സമ്മതേനപി ഭിക്ഖുനിയോ ന ഓവദിതബ്ബാ. യായ ആപത്തിയാ സങ്ഘേന നിയസ്സകമ്മം കതം ഹോതി സാ ആപത്തി ന ആപജ്ജിതബ്ബാ, അഞ്ഞാ വാ താദിസികാ, തതോ വാ പാപിട്ഠതരാ; കമ്മം ന ഗരഹിതബ്ബം, കമ്മികാ ന ഗരഹിതബ്ബാ. ന പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉപോസഥോ ഠപേതബ്ബോ, ന പവാരണാ ഠപേതബ്ബാ, ന സവചനീയം കാതബ്ബം, ന അനുവാദോ പട്ഠപേതബ്ബോ, ന ഓകാസോ കാരാപേതബ്ബോ, ന ചോദേതബ്ബോ, ന സാരേതബ്ബോ, ന ഭിക്ഖൂഹി സമ്പയോജേതബ്ബ’’ന്തി.

നിയസ്സകമ്മേ അട്ഠാരസവത്തം നിട്ഠിതം.

൧൭. അഥ ഖോ സങ്ഘോ സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം അകാസി – നിസ്സായ തേ വത്ഥബ്ബന്തി. സോ സങ്ഘേന നിയസ്സകമ്മകതോ കല്യാണമിത്തേ സേവമാനോ ഭജമാനോ പയിരുപാസമാനോ ഉദ്ദിസാപേന്തോ പരിപുച്ഛന്തോ ബഹുസ്സുതോ ഹോതി, ആഗതാഗമോ ധമ്മധരോ വിനയധരോ മാതികാധരോ പണ്ഡിതോ വിയത്തോ മേധാവീ ലജ്ജീ കുക്കുച്ചകോ സിക്ഖാകാമോ. സമ്മാ വത്തതി, ലോമം പാതേതി, നേത്ഥാരം വത്തതി, ഭിക്ഖൂ ഉപസങ്കമിത്വാ ഏവം വദേതി – ‘‘അഹം, ആവുസോ, സങ്ഘേന നിയസ്സകമ്മകതോ സമ്മാ വത്താമി, ലോമം പാതേമി, നേത്ഥാരം വത്താമി. കഥം നു ഖോ മയാ പടിപജ്ജിതബ്ബ’’ന്തി? ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ…. ‘‘തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, സങ്ഘോ സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതു.

നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബഅട്ഠാരസകം

൧൮. ‘‘പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. ഉപസമ്പാദേതി, നിസ്സയം ദേതി, സാമണേരം ഉപട്ഠാപേതി, ഭിക്ഖുനോവാദകസമ്മുതിം സാദിയതി, സമ്മതോപി ഭിക്ഖുനിയോ ഓവദതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

[പരി. ൪൨൦] ‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. യായ ആപത്തിയാ സങ്ഘേന നിയസ്സകമ്മം കതം ഹോതി തം ആപത്തിം ആപജ്ജതി, അഞ്ഞം വാ താദിസികം, തതോ വാ പാപിട്ഠതരം; കമ്മം ഗരഹതി, കമ്മികേ ഗരഹതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

‘‘അട്ഠഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉപോസഥം ഠപേതി, പവാരണം ഠപേതി, സവചനീയം കരോതി, അനുവാദം പട്ഠപേതി, ഓകാസം കാരേതി, ചോദേതി, സാരേതി, ഭിക്ഖൂഹി സമ്പയോജേതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

നപ്പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബഅട്ഠാരസകം നിട്ഠിതം.

പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബഅട്ഠാരസകം

൧൯. ‘‘പഞ്ചഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. ന ഉപസമ്പാദേതി, ന നിസ്സയം ദേതി, ന സാമണേരം ഉപട്ഠാപേതി, ന ഭിക്ഖുനോവാദകസമ്മുതിം സാദിയതി, സമ്മതോപി ഭിക്ഖുനിയോ ന ഓവദതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

‘‘അപരേഹിപി, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. യായ ആപത്തിയാ സങ്ഘേന നിയസ്സകമ്മം കതം ഹോതി തം ആപത്തിം ന ആപജ്ജതി, അഞ്ഞം വാ താദിസികം, തതോ വാ പാപിട്ഠതരം; കമ്മം ന ഗരഹതി, കമ്മികേ ന ഗരഹതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ചഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

‘‘അട്ഠഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

ന പകതത്തസ്സ ഭിക്ഖുനോ ഉപോസഥം ഠപേതി, ന പവാരണം ഠപേതി, ന സവചനീയം കരോതി, ന അനുവാദം പട്ഠപേതി, ന ഓകാസം കാരേതി, ന ചോദേതി, ന സാരേതി, ന ഭിക്ഖൂഹി സമ്പയോജേതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം.

പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബഅട്ഠാരസകം നിട്ഠിതം.

൨൦. ‘‘ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, പടിപ്പസ്സമ്ഭേതബ്ബം. തേന, ഭിക്ഖവേ, സേയ്യസകേന ഭിക്ഖുനാ സങ്ഘം ഉപസങ്കമിത്വാ ഏകംസം ഉത്തരാസങ്ഗം കരിത്വാ വുഡ്ഢാനം ഭിക്ഖൂനം പാദേ വന്ദിത്വാ ഉക്കുടികം നിസീദിത്വാ അഞ്ജലിം പഗ്ഗഹേത്വാ ഏവമസ്സ വചനീയോ – ‘അഹം, ഭന്തേ, സങ്ഘേന നിയസ്സകമ്മകതോ സമ്മാ വത്താമി, ലോമം പാതേമി, നേത്ഥാരം വത്താമി, നിയസ്സസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചാമീ’തി. ദുതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. തതിയമ്പി യാചിതബ്ബാ. ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം സേയ്യസകോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേന നിയസ്സകമ്മകതോ സമ്മാ വത്തതി, ലോമം പാതേതി, നേത്ഥാരം വത്തതി, നിയസ്സസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചതി. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേയ്യ. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം സേയ്യസകോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേന നിയസ്സകമ്മകതോ സമ്മാ വത്തതി, ലോമം പാതേതി, നേത്ഥാരം വത്തതി, നിയസ്സസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചതി. സങ്ഘോ സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദുതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി – സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം സേയ്യസകോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേന നിയസ്സകമ്മകതോ സമ്മാ വത്തതി, ലോമം പാതേതി, നേത്ഥാരം വത്തതി, നിയസ്സസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചതി. സങ്ഘോ സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘തതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി – സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. അയം സേയ്യസകോ ഭിക്ഖു സങ്ഘേന നിയസ്സകമ്മകതോ സമ്മാ വത്തതി, ലോമം പാതേതി, നേത്ഥാരം വത്തതി, നിയസ്സസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധിം യാചതി. സങ്ഘോ സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം പടിപ്പസ്സമ്ഭേതി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സസ്സ കമ്മസ്സ പടിപ്പസ്സദ്ധി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘പടിപ്പസ്സദ്ധം സങ്ഘേന സേയ്യസകസ്സ ഭിക്ഖുനോ നിയസ്സകമ്മം. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

നിയസ്സകമ്മം നിട്ഠിതം ദുതിയം.

൩. പബ്ബാജനീയകമ്മം

൨൧. [ഇദം വത്ഥു പാരാ. ൪൩൧ ആദയോ] തേന ഖോ പന സമയേന അസ്സജിപുനബ്ബസുകാ നാമ [നാമ ഭിക്ഖൂ (ക.)] കീടാഗിരിസ്മിം ആവാസികാ ഹോന്തി അലജ്ജിനോ പാപഭിക്ഖൂ. തേ [ചൂളവ. ൨൯൨ ആദയോ] ഏവരൂപം അനാചാരം ആചരന്തി – മാലാവച്ഛം രോപേന്തിപി രോപാപേന്തിപി, സിഞ്ചന്തിപി സിഞ്ചാപേന്തിപി, ഓചിനന്തിപി ഓചിനാപേന്തിപി, ഗന്ഥേന്തിപി ഗന്ഥാപേന്തിപി, ഏകതോവണ്ടികമാലം കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി, ഉഭതോവണ്ടികമാലം കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി, മഞ്ജരികം കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി, വിധൂതികം [വിധുതികം (സ്യാ.)] കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി, വടംസകം കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി, ആവേളം കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി, ഉരച്ഛദം കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി. തേ കുലിത്ഥീനം കുലധീതാനം കുലകുമാരീനം കുലസുണ്ഹാനം കുലദാസീനം ഏകതോവണ്ടികമാലം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി, ഉഭതോവണ്ടികമാലം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി, മഞ്ജരികം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി, വിധൂതികം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി, വടംസകം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി, ആവേളം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി, ഉരച്ഛദം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി. തേ കുലിത്ഥീഹി കുലധീതാഹി കുലകുമാരീഹി കുലസുണ്ഹാഹി കുലദാസീഹി സദ്ധിം ഏകഭാജനേപി ഭുഞ്ജന്തി, ഏകഥാലകേപി പിവന്തി, ഏകാസനേപി നിസീദന്തി, ഏകമഞ്ചേപി തുവട്ടേന്തി, ഏകത്ഥരണാപി തുവട്ടേന്തി, ഏകപാവുരണാപി തുവട്ടേന്തി, ഏകത്ഥരണപാവുരണാപി തുവട്ടേന്തി, വികാലേപി ഭുഞ്ജന്തി, മജ്ജമ്പി പിവന്തി, മാലാഗന്ധവിലേപനമ്പി ധാരേന്തി, നച്ചന്തിപി, ഗായന്തിപി, വാദേന്തിപി, ലാസേന്തിപി; നച്ചന്തിയാപി നച്ചന്തി, നച്ചന്തിയാപി ഗായന്തി, നച്ചന്തിയാപി വാദേന്തി, നച്ചന്തിയാപി ലാസേന്തി; ഗായന്തിയാപി നച്ചന്തി, ഗായന്തിയാപി ഗായന്തി, ഗായന്തിയാപി വാദേന്തി, ഗായന്തിയാപി ലാസേന്തി; വാദേന്തിയാപി നച്ചന്തി, വാദേന്തിയാപി ഗായന്തി, വാദേന്തിയാപി വാദേന്തി, വാദേന്തിയാപി ലാസേന്തി; ലാസേന്തിയാപി നച്ചന്തി, ലാസേന്തിയാപി ഗായന്തി, ലാസേന്തിയാപി വാദേന്തി, ലാസേന്തിയാപി ലാസേന്തി; അട്ഠപദേപി കീളന്തി, ദസപദേപി കീളന്തി, ആകാസേപി കീളന്തി, പരിഹാരപഥേപി കീളന്തി, സന്തികായപി കീളന്തി, ഖലികായപി കീളന്തി, ഘടികായപി കീളന്തി, സലാകഹത്ഥേനപി കീളന്തി, അക്ഖേനപി കീളന്തി, പങ്ഗചീരേനപി കീളന്തി, വങ്കകേനപി കീളന്തി, മോക്ഖചികായപി കീളന്തി, ചിങ്ഗുലകേനപി കീളന്തി, പത്താള്ഹകേനപി കീളന്തി, രഥകേനപി കീളന്തി, ധനുകേനപി കീളന്തി, അക്ഖരികായപി കീളന്തി, മനേസികായപി കീളന്തി, യഥാവജ്ജേനപി കീളന്തി; ഹത്ഥിസ്മിമ്പി സിക്ഖന്തി, അസ്സസ്മിമ്പി സിക്ഖന്തി, രഥസ്മിമ്പി സിക്ഖന്തി, ധനുസ്മിമ്പി സിക്ഖന്തി, ഥരുസ്മിമ്പി സിക്ഖന്തി; ഹത്ഥിസ്സപി പുരതോ ധാവന്തി, അസ്സസ്സപി പുരതോ ധാവന്തി, രഥസ്സപി പുരതോ [പുരതോ ധാവന്തി (സ്യാ.)] ധാവന്തിപി ആധാവന്തിപി; ഉസ്സേളേന്തിപി, അപ്ഫോടേന്തിപി, നിബ്ബുജ്ഝന്തിപി, മുട്ഠീഹിപി യുജ്ഝന്തി; രങ്ഗമജ്ഝേപി സങ്ഘാടിം പത്ഥരിത്വാ നച്ചകിം [നച്ചന്തിം (സീ. സ്യാ.)] ഏവം വദന്തി – ‘‘ഇധ, ഭഗിനി, നച്ചസ്സൂ’’തി; നലാടികമ്പി ദേന്തി; വിവിധമ്പി അനാചാരം ആചരന്തി.

൨൨. തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു കാസീസു വസ്സംവുട്ഠോ [വസ്സംവുത്ഥോ (സീ. സ്യാ.)] സാവത്ഥിം ഗച്ഛന്തോ ഭഗവന്തം ദസ്സനായ യേന കീടാഗിരി തദവസരി. അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖു പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ കീടാഗിരിം പിണ്ഡായ പാവിസി പാസാദികേന അഭിക്കന്തേന പടിക്കന്തേന ആലോകിതേന വിലോകിതേന സമിഞ്ജിതേന [സമ്മിഞ്ജിതേന (സീ. സ്യാ. കം.)] പസാരിതേന, ഓക്ഖിത്തചക്ഖു ഇരിയാപഥസമ്പന്നോ. മനുസ്സാ തം ഭിക്ഖും പസ്സിത്വാ ഏവമാഹംസു – ‘‘ക്വായം അബലബലോ വിയ മന്ദമന്ദോ വിയ ഭാകുടികഭാകുടികോ വിയ? കോ ഇമസ്സ ഉപഗതസ്സ പിണ്ഡകമ്പി ദസ്സതി? അമ്ഹാകം പന അയ്യാ അസ്സജിപുനബ്ബസുകാ സണ്ഹാ സഖിലാ സുഖസമ്ഭാസാ മിഹിതപുബ്ബങ്ഗമാ ഏഹിസ്വാഗതവാദിനോ അബ്ഭാകുടികാ ഉത്താനമുഖാ പുബ്ബഭാസിനോ. തേസം ഖോ നാമ പിണ്ഡോ ദാതബ്ബോ’’തി.

അദ്ദസാ ഖോ അഞ്ഞതരോ ഉപാസകോ തം ഭിക്ഖും കീടാഗിരിസ്മിം പിണ്ഡായ ചരന്തം; ദിസ്വാന യേന സോ ഭിക്ഖു തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ തം ഭിക്ഖും അഭിവാദേത്വാ ഏതദവോച – ‘‘അപി, ഭന്തേ, പിണ്ഡോ ലബ്ഭതീ’’തി? ‘‘ന ഖോ, ആവുസോ, പിണ്ഡോ ലബ്ഭതീ’’തി. ‘‘ഏഹി, ഭന്തേ, ഘരം ഗമിസ്സാമാ’’തി. അഥ ഖോ സോ ഉപാസകോ തം ഭിക്ഖും ഘരം നേത്വാ ഭോജേത്വാ ഏതദവോച – ‘‘കഹം, ഭന്തേ, അയ്യോ ഗമിസ്സതീ’’തി? ‘‘സാവത്ഥിം ഖോ അഹം, ആവുസോ, ഗമിസ്സാമി ഭഗവന്തം ദസ്സനായാ’’തി. ‘‘തേന ഹി, ഭന്തേ, മമ വചനേന ഭഗവതോ പാദേ സിരസാ വന്ദ, ഏവഞ്ച വദേഹി – ‘ദുട്ഠോ, ഭന്തേ, കീടാഗിരിസ്മിം ആവാസോ. അസ്സജിപുനബ്ബസുകാ നാമ കീടാഗിരിസ്മിം ആവാസികാ അലജ്ജിനോ പാപഭിക്ഖൂ. തേ ഏവരൂപം അനാചാരം ആചരന്തി – മാലാവച്ഛം രോപേന്തിപി രോപാപേന്തിപി, സിഞ്ചന്തിപി സിഞ്ചാപേന്തിപി, ഓചിനന്തിപി, ഓചിനാപേന്തിപി, ഗന്ഥേന്തിപി ഗന്ഥാപേന്തിപി, ഏകതോവണ്ടികമാലം കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി, ഉഭതോവണ്ടികമാലം കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി, മഞ്ജരികം കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി, വിധൂതികം കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി, വടംസകം കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി, ആവേളം കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി, ഉരച്ഛദം കരോന്തിപി കാരാപേന്തിപി. തേ കുലിത്ഥീനം കുലധീതാനം കുലകുമാരീനം കുലസുണ്ഹാനം കുലദാസീനം ഏകതോവണ്ടികമാലം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി, ഉഭതോവണ്ടികമാലം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി, മഞ്ജരികം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി, വിധൂതികം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി, വടംസകം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി, ആവേളം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി, ഉരച്ഛദം ഹരന്തിപി ഹരാപേന്തിപി. തേ കുലിത്ഥീഹി കുലധീതാഹി കുലകുമാരീഹി കുലസുണ്ഹാഹി കുലദാസീഹി സദ്ധിം ഏകഭാജനേപി ഭുഞ്ജന്തി, ഏകഥാലകേപി പിവന്തി, ഏകാസനേപി നിസീദന്തി, ഏകമഞ്ചേപി തുവട്ടേന്തി, ഏകത്ഥരണാപി തുവട്ടേന്തി, ഏകപാവുരണാപി തുവട്ടേന്തി, ഏകത്ഥരണപാവുരണാപി തുവട്ടേന്തി, വികാലേപി ഭുഞ്ജന്തി, മജ്ജമ്പി പിവന്തി, മാലാഗന്ധവിലേപനമ്പി ധാരേന്തി, നച്ചന്തിപി, ഗായന്തിപി, വാദേന്തിപി, ലാസേന്തിപി; നച്ചന്തിയാപി നച്ചന്തി, നച്ചന്തിയാപി ഗായന്തി, നച്ചന്തിയാപി വാദേന്തി, നച്ചന്തിയാപി ലാസേന്തി…പേ… (ചക്കം കാതബ്ബം). ലാസേന്തിയാപി നച്ചന്തി, ലാസേന്തിയാപി ഗായന്തി, ലാസേന്തിയാപി വാദേന്തി, ലാസേന്തിയാപി ലാസേന്തി; അട്ഠപദേപി കീളന്തി, ദസപദേപി കീളന്തി, ആകാസേപി കീളന്തി, പരിഹാരപഥേപി കീളന്തി, സന്തികായപി കീളന്തി, ഖലികായപി കീളന്തി, ഘടികായപി കീളന്തി, സലാകഹത്ഥേനപി കീളന്തി, അക്ഖേനപി കീളന്തി, പങ്ഗചീരേനപി കീളന്തി, വങ്കകേനപി കീളന്തി, മോക്ഖചികായപി കീളന്തി, ചിങ്ഗുലകേനപി കീളന്തി, പത്താള്ഹകേനപി കീളന്തി, രഥകേനപി കീളന്തി, ധനുകേനപി കീളന്തി, അക്ഖരികായപി കീളന്തി, മനേസികായപി കീളന്തി, യഥാവജ്ജേനപി കീളന്തി; ഹത്ഥിസ്മിമ്പി സിക്ഖന്തി, അസ്സസ്മിമ്പി സിക്ഖന്തി, രഥസ്മിമ്പി സിക്ഖന്തി, ധനുസ്മിമ്പി സിക്ഖന്തി, ഥരുസ്മിമ്പി സിക്ഖന്തി; ഹത്ഥിസ്സപി പുരതോ ധാവന്തി, അസ്സസ്സപി പുരതോ ധാവന്തി, രഥസ്സപി പുരതോ ധാവന്തിപി ആധാവന്തിപി; ഉസ്സേളേന്തിപി, അപ്ഫോടേന്തിപി, നിബ്ബുജ്ഝന്തിപി, മുട്ഠീഹിപി യുജ്ഝന്തി; രങ്ഗമജ്ഝേപി സങ്ഘാടിം പത്ഥരിത്വാ നച്ചകിം ഏവം വദന്തി – ‘ഇധ, ഭഗിനി, നച്ചസ്സൂ’തി; നലാടികമ്പി ദേന്തി; വിവിധമ്പി അനാചാരം ആചരന്തി. യേപി തേ, ഭന്തേ, മനുസ്സാ പുബ്ബേ സദ്ധാ അഹേസും പസന്നാ തേപി ഏതരഹി അസ്സദ്ധാ അപ്പസന്നാ. യാനിപി താനി സങ്ഘസ്സ പുബ്ബേ ദാനപഥാനി താനിപി ഏതരഹി ഉപച്ഛിന്നാനി. രിഞ്ചന്തി പേസലാ ഭിക്ഖൂ, നിവസന്തി പാപഭിക്ഖൂ. സാധു, ഭന്തേ, ഭഗവാ കീടാഗിരിം ഭിക്ഖൂ പഹിണേയ്യ, യഥായം കീടാഗിരിസ്മിം ആവാസോ സണ്ഠഹേയ്യാ’’തി.

‘‘ഏവമാവുസോ’’തി ഖോ സോ ഭിക്ഖു തസ്സ ഉപാസകസ്സ പടിസ്സുണിത്വാ ഉട്ഠായാസനാ യേന സാവത്ഥി തേന പക്കാമി. അനുപുബ്ബേന യേന സാവത്ഥി ജേതവനം അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ആചിണ്ണം ഖോ പനേതം ബുദ്ധാനം ഭഗവന്താനം ആഗന്തുകേഹി ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം പടിസമ്മോദിതും. അഥ ഖോ ഭഗവാ തം ഭിക്ഖും ഏതദവോച – ‘‘കച്ചി, ഭിക്ഖു, ഖമനീയം, കച്ചി യാപനീയം, കച്ചിസി അപ്പകിലമഥേന അദ്ധാനം ആഗതോ, കുതോ ച ത്വം ഭിക്ഖു ആഗച്ഛസീ’’തി? ‘‘ഖമനീയം, ഭഗവാ, യാപനീയം ഭഗവാ; അപ്പകിലമഥേന ച അഹം, ഭന്തേ, അദ്ധാനം ആഗതോ. ഇധാഹം, ഭന്തേ, കാസീസു വസ്സംവുട്ഠോ സാവത്ഥിം ആഗച്ഛന്തോ ഭഗവന്തം ദസ്സനായ യേന കീടാഗിരി തദവസരിം. അഥ ഖ്വാഹം, ഭന്തേ, പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ കീടാഗിരിം പിണ്ഡായ പാവിസിം. അദ്ദസാ ഖോ മം, ഭന്തേ, അഞ്ഞതരോ ഉപാസകോ കീടാഗിരിസ്മിം പിണ്ഡായ ചരന്തം; ദിസ്വാന യേനാഹം തേനുപസങ്കമി, ഉപസങ്കമിത്വാ മം അഭിവാദേത്വാ ഏതദവോച – ‘അപി, ഭന്തേ, പിണ്ഡോ ലബ്ഭതീ’തി. ‘ന ഖോ, ആവുസോ, പിണ്ഡോ ലബ്ഭതീ’തി. ‘ഏഹി, ഭന്തേ, ഘരം ഗമിസ്സാമാ’തി. അഥ ഖോ, ഭന്തേ, സോ ഉപാസകോ മം ഘരം നേത്വാ ഭോജേത്വാ ഏതദവോച – ‘കഹം, ഭന്തേ, അയ്യോ ഗമിസ്സതീ’തി? ‘സാവത്ഥിം ഖോ അഹം, ആവുസോ, ഗമിസ്സാമി ഭഗവന്തം ദസ്സനായാ’തി. ‘തേന ഹി, ഭന്തേ, മമ വചനേന ഭഗവതോ പാദേ സിരസാ വന്ദ, ഏവഞ്ച വദേഹി – ദുട്ഠോ, ഭന്തേ, കീടാഗിരിസ്മിം ആവാസോ. അസ്സജിപുനബ്ബസുകാ നാമ കീടാഗിരിസ്മിം ആവാസികാ അലജ്ജിനോ പാപഭിക്ഖൂ. തേ ഏവരൂപം അനാചാരം ആചരന്തി – മാലാവച്ഛം രോപേന്തിപി രോപാപേന്തിപി…പേ… വിവിധമ്പി അനാചാരം ആചരന്തി. യേപി തേ, ഭന്തേ, മനുസ്സാ പുബ്ബേ സദ്ധാ അഹേസും പസന്നാ തേപി ഏതരഹി അസ്സദ്ധാ അപ്പസന്നാ. യാനിപി താനി സങ്ഘസ്സ പുബ്ബേ ദാനപഥാനി താനിപി ഏതരഹി ഉപച്ഛിന്നാനി. രിഞ്ചന്തി പേസലാ ഭിക്ഖൂ, നിവസന്തി പാപഭിക്ഖൂ. സാധു, ഭന്തേ, ഭഗവാ കീടാഗിരിം ഭിക്ഖൂ പഹിണേയ്യ, യഥായം കീടാഗിരിസ്മിം ആവാസോ സണ്ഠഹേയ്യാ’തി. തതോ അഹം ഭഗവാ ആഗച്ഛാമീ’’തി.

൨൩. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ഭിക്ഖുസങ്ഘം സന്നിപാതാപേത്വാ ഭിക്ഖൂ പടിപുച്ഛി – ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, അസ്സജിപുനബ്ബസുകാ നാമ കീടാഗിരിസ്മിം ആവാസികാ അലജ്ജിനോ പാപഭിക്ഖൂ? തേ ഏവരൂപം അനാചാരം ആചരന്തി – മാലാവച്ഛം രോപേന്തിപി…പേ… വിവിധമ്പി അനാചാരം ആചരന്തി? യേപി തേ മനുസ്സാ പുബ്ബേ സദ്ധാ അഹേസും പസന്നാ തേപി ഏതരഹി അസ്സദ്ധാ അപ്പസന്നാ? യാനിപി താനി സങ്ഘസ്സ പുബ്ബേ ദാനപഥാനി താനിപി ഏതരഹി ഉപച്ഛിന്നാനി? രിഞ്ചന്തി പേസലാ ഭിക്ഖൂ നിവസന്തി പാപഭിക്ഖൂ’’തി? ‘‘സച്ചം ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ – ‘‘അനനുച്ഛവികം…പേ… കഥഞ്ഹി നാമ തേ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസാ ഏവരൂപം അനാചാരം ആചരിസ്സന്തി – മാലാവച്ഛം രോപേസ്സന്തിപി രോപാപേസ്സന്തിപി, സിഞ്ചിസ്സന്തിപി സിഞ്ചാപേസ്സന്തിപി, ഓചിനിസ്സന്തിപി ഓചിനാപേസ്സന്തിപി, ഗന്ഥേസ്സന്തിപി ഗന്ഥാപേസ്സന്തിപി, ഏകതോവണ്ടികമാലം കരിസ്സന്തിപി കാരാപേസ്സന്തിപി, ഉഭതോവണ്ടികമാലം കരിസ്സന്തിപി കാരാപേസ്സന്തിപി, മഞ്ജരികം കരിസ്സന്തിപി കാരാപേസ്സന്തിപി, വിധൂതികം കരിസ്സന്തിപി കാരാപേസ്സന്തിപി, വടംസകം കരിസ്സന്തിപി കാരാപേസ്സന്തിപി, ആവേളം കരിസ്സന്തിപി കാരാപേസ്സന്തിപി, ഉരച്ഛദം കരിസ്സന്തിപി കാരാപേസ്സന്തിപി. തേ കുലിത്ഥീനം കുലധീതാനം കുലകുമാരീനം കുലസുണ്ഹാനം കുലദാസീനം ഏകതോവണ്ടികമാലം ഹരിസ്സന്തിപി ഹരാപേസ്സന്തിപി, ഉഭതോവണ്ടികമാലം ഹരിസ്സന്തിപി ഹരാപേസ്സന്തിപി, മഞ്ജരികം ഹരിസ്സന്തിപി ഹരാപേസ്സന്തിപി, വിധൂതികം ഹരിസ്സന്തിപി ഹരാപേസ്സന്തിപി, വടംസകം ഹരിസ്സന്തിപി ഹരാപേസ്സന്തിപി, ആവേളം ഹരിസ്സന്തിപി ഹരാപേസ്സന്തിപി, ഉരച്ഛദം ഹരിസ്സന്തിപി ഹരാപേസ്സന്തിപി. തേ കുലിത്ഥീഹി കുലധീതാഹി കുലകുമാരീഹി കുലസുണ്ഹാഹി കുലദാസീഹി സദ്ധിം ഏകഭാജനേപി ഭുഞ്ജിസ്സന്തി, ഏകഥാലകേപി പിവിസ്സന്തി, ഏകാസനേപി നിസീദിസ്സന്തി, ഏകമഞ്ചേപി തുവട്ടിസ്സന്തി, ഏകത്ഥരണാപി തുവട്ടിസ്സന്തി, ഏകപാവുരണാപി തുവട്ടിസ്സന്തി, ഏകത്ഥരണപാവുരണാപി തുവട്ടിസ്സന്തി, വികാലേപി ഭുഞ്ജിസ്സന്തി, മജ്ജമ്പി പിവിസ്സന്തി, മാലാഗന്ധവിലേപനമ്പി ധാരേസ്സന്തി, നച്ചിസ്സന്തിപി, ഗായിസ്സന്തിപി, വാദേസ്സന്തിപി, ലാസേസ്സന്തിപി; നച്ചന്തിയാപി നച്ചിസ്സന്തി, നച്ചന്തിയാപി ഗായിസ്സന്തി, നച്ചന്തിയാപി വാദേസ്സന്തി, നച്ചന്തിയാപി ലാസേസ്സന്തി; ഗായന്തിയാപി നച്ചിസ്സന്തി, ഗായന്തിയാപി ഗായിസ്സന്തി, ഗായന്തിയാപി വാദേസ്സന്തി, ഗായന്തിയാപി ലാസേസ്സന്തി; വാദേന്തിയാപി നച്ചിസ്സന്തി, വാദേന്തിയാപി ഗായിസ്സന്തി, വാദേന്തിയാപി വാദേസ്സന്തി, വാദേന്തിയാപി ലാസേസ്സന്തി; ലാസേന്തിയാപി നച്ചിസ്സന്തി, ലാസേന്തിയാപി ഗായിസ്സന്തി, ലാസേന്തിയാപി വാദേസ്സന്തി; ലാസേന്തിയാപി ലാസേസ്സന്തി; അട്ഠപദേപി കീളിസ്സന്തി, ദസപദേപി കീളിസ്സന്തി, ആകാസേപി കീളിസ്സന്തി, പരിഹാരപഥേപി കീളിസ്സന്തി, സന്തികായപി കീളിസ്സന്തി, ഖലികായപി കീളിസ്സന്തി, ഘടികായപി കീളിസ്സന്തി, സലാകഹത്ഥേനപി കീളിസ്സന്തി, അക്ഖേനപി കീളിസ്സന്തി, പങ്ഗചീരേനപി കീളിസ്സന്തി, വങ്കകേനപി കീളിസ്സന്തി മോക്ഖചികായപി കീളിസ്സന്തി, ചിങ്ഗുലകേനപി കീളിസ്സന്തി, പത്താള്ഹകേനപി കീളിസ്സന്തി, രഥകേനപി കീളിസ്സന്തി, ധനുകേനപി കീളിസ്സന്തി, അക്ഖരികായപി കീളിസ്സന്തി, മനേസികായപി കീളിസ്സന്തി, യഥാവജ്ജേനപി കീളിസ്സന്തി; ഹത്ഥിസ്മിമ്പി സിക്ഖിസ്സന്തി, അസ്സസ്മിമ്പി സിക്ഖിസ്സന്തി, രഥസ്മിമ്പി സിക്ഖിസ്സന്തി, ധനുസ്മിമ്പി സിക്ഖിസ്സന്തി, ഥരുസ്മിമ്പി സിക്ഖിസ്സന്തി; ഹത്ഥിസ്സപി പുരതോ ധാവിസ്സന്തി, അസ്സസ്സപി പുരതോ ധാവിസ്സന്തി, രഥസ്സപി പുരതോ [പുരതോ ധാവിസ്സന്തി (സ്യാ.)] ധാവിസ്സന്തിപി ആധാവിസ്സന്തിപി; ഉസ്സേളേസ്സന്തിപി, അപ്ഫോടേസ്സന്തിപി, നിബ്ബുജ്ഝിസ്സന്തിപി, മുട്ഠീഹിപി യുജ്ഝിസ്സന്തി; രങ്ഗമജ്ഝേപി സങ്ഘാടിം പത്ഥരിത്വാ നച്ചകിം ഏവം വക്ഖന്തി [വദിസ്സന്തി (ക.)] – ‘ഇധ, ഭഗിനി, നച്ചസ്സൂ’തി; നലാടികമ്പി ദസ്സന്തി; വിവിധമ്പി അനാചാരം ആചരിസ്സന്തി. നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ സാരിപുത്തമോഗ്ഗല്ലാനേ ആമന്തേസി – ‘‘ഗച്ഛഥ തുമ്ഹേ, സാരിപുത്താ, കീടാഗിരിം ഗന്ത്വാ അസ്സജിപുനബ്ബസുകാനം ഭിക്ഖൂനം കീടാഗിരിസ്മാ പബ്ബാജനീയകമ്മം കരോഥ, തുമ്ഹാകം ഏതേ സദ്ധിവിഹാരിനോ’’തി.

‘‘കഥം മയം, ഭന്തേ, അസ്സജിപുനബ്ബസുകാനം ഭിക്ഖൂനം കീടാഗിരിസ്മാ പബ്ബാജനീയകമ്മം കരോമ, ചണ്ഡാ തേ ഭിക്ഖൂ ഫരുസാ’’തി? ‘‘തേന ഹി തുമ്ഹേ, സാരിപുത്താ, ബഹുകേഹി ഭിക്ഖൂഹി സദ്ധിം ഗച്ഛഥാ’’തി. ‘‘ഏവം, ഭന്തേ’’തി ഖോ സാരിപുത്തമോഗ്ഗല്ലാനാ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, കാതബ്ബം – പഠമം അസ്സജിപുനബ്ബസുകാ ഭിക്ഖൂ ചോദേതബ്ബാ, ചോദേത്വാ സാരേതബ്ബാ, സാരേത്വാ ആപത്തിം ആരോപേതബ്ബാ, ആപത്തിം ആരോപേത്വാ ബ്യത്തേന ഭിക്ഖുനാ പടിബലേന സങ്ഘോ ഞാപേതബ്ബോ –

൨൪. ‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇമേ അസ്സജിപുനബ്ബസുകാ ഭിക്ഖൂ കുലദൂസകാ പാപസമാചാരാ. ഇമേസം പാപകാ സമാചാരാ ദിസ്സന്തി ചേവ സുയ്യന്തി ച. കുലാനി ച ഇമേഹി ദുട്ഠാനി ദിസ്സന്തി ചേവ സുയ്യന്തി ച. യദി സങ്ഘസ്സ പത്തകല്ലം, സങ്ഘോ അസ്സജിപുനബ്ബസുകാനം ഭിക്ഖൂനം കീടാഗിരിസ്മാ പബ്ബാജനീയകമ്മം കരേയ്യ – ന അസ്സജിപുനബ്ബസുകേഹി ഭിക്ഖൂഹി കീടാഗിരിസ്മിം വത്ഥബ്ബന്തി. ഏസാ ഞത്തി.

‘‘സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇമേ അസ്സജിപുനബ്ബസുകാ ഭിക്ഖൂ കുലദൂസകാ പാപസമാചാരാ. ഇമേസം പാപകാ സമാചാരാ ദിസ്സന്തി ചേവ സുയ്യന്തി ച. കുലാനി ച ഇമേഹി ദുട്ഠാനി ദിസ്സന്തി ചേവ സുയ്യന്തി ച. സങ്ഘോ അസ്സജിപുനബ്ബസുകാനം ഭിക്ഖൂനം കീടാഗിരിസ്മാ പബ്ബാജനീയകമ്മം കരോതി – ന അസ്സജിപുനബ്ബസുകേഹി ഭിക്ഖൂഹി കീടാഗിരിസ്മിം വത്ഥബ്ബന്തി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി അസ്സജിപുനബ്ബസുകാനം ഭിക്ഖൂനം കീടാഗിരിസ്മാ പബ്ബാജനീയസ്സ കമ്മസ്സ കരണം – ന അസ്സജിപുനബ്ബസുകേഹി ഭിക്ഖൂഹി കീടാഗിരിസ്മിം വത്ഥബ്ബന്തി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘ദുതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി…പേ… തതിയമ്പി ഏതമത്ഥം വദാമി. സുണാതു മേ, ഭന്തേ, സങ്ഘോ. ഇമേ അസ്സജിപുനബ്ബസുകാ ഭിക്ഖൂ കുലദൂസകാ പാപസമാചാരാ. ഇമേസം പാപകാ സമാചാരാ ദിസ്സന്തി ചേവ സുയ്യന്തി ച. കുലാനി ച ഇമേഹി ദുട്ഠാനി ദിസ്സന്തി ചേവ സുയ്യന്തി ച. സങ്ഘോ അസ്സജിപുനബ്ബസുകാനം ഭിക്ഖൂനം കീടാഗിരിസ്മാ പബ്ബാജനീയകമ്മം കരോതി – ന അസ്സജിപുനബ്ബസുകേഹി ഭിക്ഖൂഹി കീടാഗിരിസ്മിം വത്ഥബ്ബന്തി. യസ്സായസ്മതോ ഖമതി അസ്സജിപുനബ്ബസുകാനം ഭിക്ഖൂനം കീടാഗിരിസ്മാ പബ്ബാജനീയസ്സ കമ്മസ്സ കരണം – ന അസ്സജിപുനബ്ബസുകേഹി ഭിക്ഖൂഹി കീടാഗിരിസ്മിം വത്ഥബ്ബന്തി, സോ തുണ്ഹസ്സ; യസ്സ നക്ഖമതി, സോ ഭാസേയ്യ.

‘‘കതം സങ്ഘേന അസ്സജിപുനബ്ബസുകാനം ഭിക്ഖൂനം കീടാഗിരിസ്മാ പബ്ബാജനീയകമ്മം – ന അസ്സജിപുനബ്ബസുകേഹി ഭിക്ഖൂഹി കീടാഗിരിസ്മിം വത്ഥബ്ബന്തി. ഖമതി സങ്ഘസ്സ, തസ്മാ തുണ്ഹീ, ഏവമേതം ധാരയാമീ’’തി.

അധമ്മകമ്മദ്വാദസകം

൨൫. ‘‘തീഹി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം പബ്ബാജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച. അസമ്മുഖാ കതം ഹോതി, അപ്പടിപുച്ഛാ കതം ഹോതി, അപ്പടിഞ്ഞായ കതം ഹോതി – ഇമേഹി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തീഹങ്ഗേഹി സമന്നാഗതം പബ്ബാജനീയകമ്മം അധമ്മകമ്മഞ്ച ഹോതി, അവിനയകമ്മഞ്ച, ദുവൂപസന്തഞ്ച.