൭. ആരഞ്ഞികവത്തകഥാ
൩൬൭. തേന ഖോ പന സമയേന സമ്ബഹുലാ ഭിക്ഖൂ അരഞ്ഞേ വിഹരന്തി. തേ നേവ പാനീയം ഉപട്ഠാപേന്തി, ന പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേന്തി, ന അഗ്ഗിം ഉപട്ഠാപേന്തി, ന അരണിസഹിതം ഉപട്ഠാപേന്തി, ന നക്ഖത്തപദാനി ജാനന്തി, ന ദിസാഭാഗം ജാനന്തി. ചോരാ തത്ഥ ഗന്ത്വാ തേ ഭിക്ഖൂ ഏതദവോചും – ‘‘അത്ഥി, ഭന്തേ, പാനീയ’’ന്തി? ‘‘നത്ഥാവുസോ’’തി. ‘‘അത്ഥി, ഭന്തേ, പരിഭോജനീയ’’ന്തി? ‘‘നത്ഥാവുസോ’’തി. ‘‘അത്ഥി, ഭന്തേ, അഗ്ഗീ’’തി? ‘‘നത്ഥാവുസോ’’തി. ‘‘അത്ഥി, ഭന്തേ, അരണിസഹിത’’ന്തി? ‘‘നത്ഥാവുസോ’’തി. ( ) [(അത്ഥി ഭന്തേ നക്ഖത്തപദാനീതി, ന ജാനാമ ആവുസോതി, അത്ഥി ഭന്തേ ദിസാഭാഗന്തി, ന ജാനാമ ആവുസോതി.) സീ. വിമതിടീകായ പന സമേതി] ‘‘കേനജ്ജ, ഭന്തേ, യുത്ത’’ന്തി? ‘‘ന ഖോ മയം, ആവുസോ, ജാനാമാ’’തി. ‘‘കതമായം, ഭന്തേ, ദിസാ’’തി? ‘‘ന ഖോ മയം, ആവുസോ, ജാനാമാ’’തി. അഥ ഖോ തേ ചോരാ – ‘നേവിമേസം പാനീയം അത്ഥി, ന പരിഭോജനീയം അത്ഥി, ന അഗ്ഗി അത്ഥി, ന അരണിസഹിതം അത്ഥി, ന നക്ഖത്തപദാനി ജാനന്തി, ന ദിസാഭാഗം ജാനന്തി; ചോരാ ഇമേ, നയിമേ ഭിക്ഖൂ’തി – ആകോടേത്വാ പക്കമിംസു. അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭിക്ഖൂനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. അഥ ഖോ ഭഗവാ ഏതസ്മിം നിദാനേ ഏതസ്മിം പകരണേ ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി –
൩൬൮. ‘‘തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, ആരഞ്ഞികാനം ഭിക്ഖൂനം വത്തം പഞ്ഞപേസ്സാമി യഥാ ആരഞ്ഞികേഹി ഭിക്ഖൂഹി സമ്മാ വത്തിതബ്ബം. ആരഞ്ഞികേന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ കാലസ്സേവ ഉട്ഠായ പത്തം ഥവികായ പക്ഖിപിത്വാ അംസേ ആലഗ്ഗേത്വാ ചീവരം ഖന്ധേ കരിത്വാ ഉപാഹനാ ആരോഹിത്വാ ദാരുഭണ്ഡം മത്തികാഭണ്ഡം പടിസാമേത്വാ ദ്വാരവാതപാനം ഥകേത്വാ സേനാസനാ ഓതരിതബ്ബം – ഇദാനി ഗാമം പവിസിസ്സാമീതി. ഉപാഹനാ ഓമുഞ്ചിത്വാ നീചം കത്വാ പപ്ഫോടേത്വാ ഥവികായ പക്ഖിപിത്വാ അംസേ ആലഗ്ഗേത്വാ തിമണ്ഡലം പടിച്ഛാദേന്തേന പരിമണ്ഡലം നിവാസേത്വാ കായബന്ധനം ബന്ധിത്വാ സഗുണം കത്വാ സങ്ഘാടിയോ പാരുപിത്വാ ഗണ്ഠികം പടിമുഞ്ചിത്വാ ധോവിത്വാ പത്തം ഗഹേത്വാ സാധുകം അതരമാനേന ഗാമോ പവിസിതബ്ബോ. സുപ്പടിച്ഛന്നേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം…പേ… ന ഖമ്ഭകതേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ഓഗുണ്ഠിതേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ഉക്കുടികായ അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം.
‘‘നിവേസനം പവിസന്തേന സല്ലക്ഖേതബ്ബം – ‘ഇമിനാ പവിസിസ്സാമി, ഇമിനാ നിക്ഖമിസ്സാമീ’തി. നാതിസഹസാ പവിസിതബ്ബം. നാതിസഹസാ നിക്ഖമിതബ്ബം. നാതിദൂരേ ഠാതബ്ബം. നാച്ചാസന്നേ ഠാതബ്ബം. നാതിചിരം ഠാതബ്ബം. നാതിലഹും നിവത്തിതബ്ബം. ഠിതകേന സല്ലക്ഖേതബ്ബം – ‘ഭിക്ഖം ദാതുകാമാ വാ അദാതുകാമാ വാ’തി. സചേ കമ്മം വാ നിക്ഖിപതി, ആസനാ വാ വുട്ഠാതി, കടച്ഛും വാ പരാമസതി, ഭാജനം വാ പരാമസതി, ഠപേതി വാ – ദാതുകാമസ്സാതി ഠാതബ്ബം. ഭിക്ഖായ ദിയ്യമാനായ വാമേന ഹത്ഥേന സങ്ഘാടിം ഉച്ചാരേത്വാ ദക്ഖിണേന ഹത്ഥേന പത്തം പണാമേത്വാ ഉഭോഹി ഹത്ഥേഹി പത്തം പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഭിക്ഖാ പടിഗ്ഗഹേതബ്ബാ. ന ച ഭിക്ഖാദായികായ മുഖം ഉല്ലോകേതബ്ബം. സല്ലക്ഖേതബ്ബം – ‘സൂപം ദാതുകാമാ വാ അദാതുകാമാ വാ’തി. സചേ കടച്ഛു വാ പരാമസതി, ഭാജനം വാ പരാമസതി, ഠപേതി വാ – ദാതുകാമസ്സാതി ഠാതബ്ബം. ഭിക്ഖായ ദിന്നായ സങ്ഘാടിയാ പത്തം പടിച്ഛാദേത്വാ സാധുകം അതരമാനേന നിവത്തിതബ്ബം.
‘‘സുപ്പടിച്ഛന്നേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം…പേ… ന ഉക്കുടികായ അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ഗാമതോ നിക്ഖമിത്വാ പത്തം ഥവികായ പക്ഖിപിത്വാ അംസേ ആലഗ്ഗേത്വാ ചീവരം സങ്ഘരിത്വാ സീസേ കരിത്വാ ഉപാഹനാ ആരോഹിത്വാ ഗന്തബ്ബം.
‘‘ആരഞ്ഞികേന, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനാ പാനീയം ഉപട്ഠാപേതബ്ബം, പരിഭോജനീയം ഉപട്ഠാപേതബ്ബം, അഗ്ഗി ഉപട്ഠാപേതബ്ബോ, അരണിസഹിതം ഉപട്ഠാപേതബ്ബം, കത്തരദണ്ഡോ ഉപട്ഠാപേതബ്ബോ, നക്ഖത്തപദാനി ഉഗ്ഗഹേതബ്ബാനി – സകലാനി വാ ഏകദേസാനി വാ, ദിസാകുസലേന ഭവിതബ്ബം. ഇദം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ആരഞ്ഞികാനം ഭിക്ഖൂനം വത്തം യഥാ ആരഞ്ഞികേഹി ഭിക്ഖൂഹി സമ്മാ വത്തിതബ്ബ’’ന്തി.