൫. ഭത്തഗ്ഗവത്തകഥാ

൩൬൩. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ദുന്നിവത്ഥാ ദുപ്പാരുതാ അനാകപ്പസമ്പന്നാ ഭത്തഗ്ഗം ഗച്ഛന്തി, വോക്കമ്മപി ഥേരാനം ഭിക്ഖൂനം പുരതോ പുരതോ ഗച്ഛന്തി, ഥേരേപി ഭിക്ഖൂ അനുപഖജ്ജ നിസീദന്തി, നവേപി ഭിക്ഖൂ ആസനേന പടിബാഹന്തി, സങ്ഘാടിമ്പി ഓത്ഥരിത്വാ അന്തരഘരേ നിസീദന്തി. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ദുന്നിവത്ഥാ ദുപ്പാരുതാ അനാകപ്പസമ്പന്നാ ഭത്തഗ്ഗം ഗച്ഛിസ്സന്തി, വോക്കമ്മപി ഥേരാനം ഭിക്ഖൂനം പുരതോ പുരതോ ഗച്ഛിസ്സന്തി, ഥേരേപി ഭിക്ഖൂ അനുപഖജ്ജ നിസീദിസ്സന്തി, നവേപി ഭിക്ഖൂ ആസനേനപി പടിബാഹിസ്സന്തി, സങ്ഘാടിമ്പി ഓത്ഥരിത്വാ അന്തരഘരേ നിസീദിസ്സന്തീ’’തി! അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ദുന്നിവത്ഥാ ദുപ്പാരുതാ അനാകപ്പസമ്പന്നാ ഭത്തഗ്ഗം ഗച്ഛന്തി, വോക്കമ്മപി ഥേരാനം ഭിക്ഖൂനം പുരതോ പുരതോ ഗച്ഛന്തി, ഥേരേപി ഭിക്ഖൂ അനുപഖജ്ജ നിസീദന്തി, നവേപി ഭിക്ഖൂ ആസനേന പടിബാഹന്തി, സങ്ഘാടിമ്പി ഓത്ഥരിത്വാ അന്തരഘരേ നിസീദന്തീ’’തി? ‘‘സച്ചം ഭഗവാ’’തി…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി –

൩൬൪. ‘‘തേന ഹി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂനം ഭത്തഗ്ഗവത്തം പഞ്ഞപേസ്സാമി യഥാ ഭിക്ഖൂഹി ഭത്തഗ്ഗേ സമ്മാ വത്തിതബ്ബം. സചേ ആരാമേ കാലോ ആരോചിതോ ഹോതി, തിമണ്ഡലം പടിച്ഛാദേന്തേന പരിമണ്ഡലം നിവാസേത്വാ കായബന്ധനം ബന്ധിത്വാ സഗുണം കത്വാ സങ്ഘാടിയോ പാരുപിത്വാ ഗണ്ഠികം പടിമുഞ്ചിത്വാ ധോവിത്വാ പത്തം ഗഹേത്വാ സാധുകം അതരമാനേന ഗാമോ പവിസിതബ്ബോ.

‘‘ന വോക്കമ്മ ഥേരാനം ഭിക്ഖൂനം പുരതോ പുരതോ ഗന്തബ്ബം. സുപ്പടിച്ഛന്നേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. സുസംവുതേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ഓക്ഖിത്തചക്ഖുനാ അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ഉക്ഖിത്തകായ അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ഉജ്ജഗ്ഘികായ അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. അപ്പസദ്ദേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന കായപ്പചാലകം അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ബാഹുപ്പചാലകം അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന സീസപ്പചാലകം അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ഖമ്ഭകതേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ഓഗുണ്ഠിതേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ഉക്കുടികായ അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം.

‘‘സുപ്പടിച്ഛന്നേന അന്തരഘരേ നിസീദിതബ്ബം. സുസംവുതേന അന്തരഘരേ നിസീദിതബ്ബം. ഓക്ഖിത്തചക്ഖുനാ അന്തരഘരേ നിസീദിതബ്ബം. ന ഉക്ഖിത്തകായ അന്തരഘരേ നിസീദിതബ്ബം ന ഉജ്ജഗ്ഘികായ അന്തരഘരേ നിസീദിതബ്ബം, അപ്പസദ്ദേന അന്തരഘരേ നിസീദിതബ്ബ. ന കായപ്പചാലകം അന്തരഘരേ നിസീദിതബ്ബം. ന ബാഹുപ്പചാലകം അന്തരഘരേ നിസീദിതബ്ബം. ന സീസപ്പചാലകം അന്തരഘരേ നിസീദിതബ്ബം. ന ഖമ്ഭകതേന അന്തരഘരേ നിസീദിതബ്ബം. ന ഓഗുണ്ഠിതേന അന്തരഘരേ നിസീദിതബ്ബം. ന പല്ലത്ഥികായ അന്തരഘരേ നിസീദിതബ്ബം. ന ഥേരേ ഭിക്ഖൂ അനുപഖജ്ജ നിസീദിതബ്ബം. ന നവാ ഭിക്ഖൂ ആസനേന പടിബാഹിതബ്ബാ. ന സങ്ഘാടിം ഓത്ഥരിത്വാ അന്തരഘരേ നിസീദിതബ്ബം.

‘‘ഉദകേ ദിയ്യമാനേ ഉഭോഹി ഹത്ഥേഹി പത്തം പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഉദകം പടിഗ്ഗഹേതബ്ബം. നീചം കത്വാ സാധുകം അപ്പടിഘംസന്തേന പത്തോ ധോവിതബ്ബോ. സചേ ഉദകപ്പടിഗ്ഗാഹകോ ഹോതി, നീചം കത്വാ ഉദകപ്പടിഗ്ഗഹേ ഉദകം ആസിഞ്ചിതബ്ബം – മാ ഉദകപ്പടിഗ്ഗാഹകോ ഉദകേന ഓസിഞ്ചി [ഓസിഞ്ചിയ്യീ (ക.)], മാ സാമന്താ ഭിക്ഖൂ ഉദകേന ഓസിഞ്ചിംസു [ഓസിഞ്ചിയ്യിംസു (ക.)], മാ സങ്ഘാടി ഉദകേന ഓസിഞ്ചീതി. സചേ ഉദകപ്പടിഗ്ഗാഹകോ ന ഹോതി, നീചം കത്വാ ഛമായ ഉദകം ആസിഞ്ചിതബ്ബം – മാ സാമന്താ ഭിക്ഖൂ ഉദകേന ഓസിഞ്ചിംസു, മാ സങ്ഘാടി ഉദകേന ഓസിഞ്ചീതി.

‘‘ഓദനേ ദിയ്യമാനേ ഉഭോഹി ഹത്ഥേഹി പത്തം പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഓദനോ പടിഗ്ഗഹേതബ്ബോ, സൂപസ്സ ഓകാസോ കാതബ്ബോ. സചേ ഹോതി സപ്പി വാ തേലം വാ ഉത്തരിഭങ്ഗം വാ, ഥേരേന വത്തബ്ബോ – ‘സബ്ബേസം സമകം സമ്പാദേഹീ’തി. സക്കച്ചം പിണ്ഡപാതോ പടിഗ്ഗഹേതബ്ബോ. പത്തസഞ്ഞിനാ പിണ്ഡപാതോ പടിഗ്ഗഹേതബ്ബോ. സമസൂപകോ പിണ്ഡപാതോ പടിഗ്ഗഹേതബ്ബോ. സമതിത്തികോ പിണ്ഡപാതോ പടിഗ്ഗഹേതബ്ബോ.

‘‘ന താവ ഥേരേന ഭുഞ്ജിതബ്ബം യാവ ന സബ്ബേസം ഓദനോ സമ്പത്തോ ഹോതി. സക്കച്ചം പിണ്ഡപാതോ ഭുഞ്ജിതബ്ബോ. പത്തസഞ്ഞിനാ പിണ്ഡപാതോ ഭുഞ്ജിതബ്ബോ. സപദാനം പിണ്ഡപാതോ ഭുഞ്ജിതബ്ബോ. സമസൂപകോ പിണ്ഡപാതോ ഭുഞ്ജിതബ്ബോ. ന ഥൂപകതോ ഓമദ്ദിത്വാ പിണ്ഡിപാതോ ഭുഞ്ജിതബ്ബോ. ന സൂപം വാ ബ്യഞ്ജനം വാ ഓദനേന പടിച്ഛാദേതബ്ബം ഭിയ്യോകമ്യതം ഉപാദായ. ന സൂപം വാ ഓദനം വാ അഗിലാനേന അത്തനോ അത്ഥായ വിഞ്ഞാപേത്വാ ഭുഞ്ജിതബ്ബം. ന ഉജ്ഝാനസഞ്ഞിനാ പരേസം പത്തോ ഓലോകേതബ്ബോ. നാതിമഹന്തോ കബളോ കാതബ്ബോ. പരിമണ്ഡലോ ആലോപോ കാതബ്ബോ. ന അനാഹടേ കബളേ മുഖദ്വാരം വിവരിതബ്ബം. ന ഭുഞ്ജമാനേന സബ്ബോ ഹത്ഥോ മുഖേ പക്ഖിപിതബ്ബോ. ന സകബളേന മുഖേന ബ്യാഹരിതബ്ബം. ന പിണ്ഡുക്ഖേപകം ഭുഞ്ജിതബ്ബം. ന കബളാവച്ഛേദകം ഭുഞ്ജിതബ്ബം. ന അവഗണ്ഡകാരകം ഭുഞ്ജിതബ്ബം. ന ഹത്ഥനിദ്ധുനകം ഭുഞ്ജിതബ്ബം. ന സിത്ഥാവകാരകം ഭുഞ്ജിതബ്ബം. ന ജിവ്ഹാനിച്ഛാരകം ഭുഞ്ജിതബ്ബം. ന ചപുചപുകാരകം ഭുഞ്ജിതബ്ബം. ന സുരുസുരുകാരകം ഭുഞ്ജിതബ്ബം. ന ഹത്ഥനില്ലേഹകം ഭുഞ്ജിതബ്ബം. ന പത്തനില്ലേഹകം ഭുഞ്ജിതബ്ബം. ന ഓട്ഠനില്ലേഹകം ഭുഞ്ജിതബ്ബം.

‘‘ന സാമിസേന ഹത്ഥേന പാനീയഥാലകോ പടിഗ്ഗഹേതബ്ബോ. ന താവ ഥേരേന ഉദകം പടിഗ്ഗഹേതബ്ബം യാവ ന സബ്ബേവ ഭുത്താവിനോ ഹോന്തി. ഉദകേ ദിയ്യമാനേ ഉഭോഹി ഹത്ഥേഹി പത്തം പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഉദകം പടിഗ്ഗഹേതബ്ബം. നീചം കത്വാ സാധുകം അപ്പടിഘംസന്തേന പത്തോ ധോവിതബ്ബോ. സചേ ഉദകപ്പടിഗ്ഗാഹകോ ഹോതി, നീചം കത്വാ ഉദകപ്പടിഗ്ഗഹേ ഉദകം ആസിഞ്ചിതബ്ബം – മാ ഉദകപ്പടിഗ്ഗാഹകോ ഉദകേന ഓസിഞ്ചി, മാ സാമന്താ ഭിക്ഖൂ ഉദകേന ഓസിഞ്ചിംസു, മാ സങ്ഘാടി ഉദകേന ഓസിഞ്ചീതി. സചേ ഉദകപ്പടിഗ്ഗാഹകോ ന ഹോതി, നീചം കത്വാ ഛമായ ഉദകം ആസിഞ്ചിതബ്ബം – മാ സാമന്താ ഭിക്ഖൂ ഉദകേന ഓസിഞ്ചിംസു, മാ സങ്ഘാടി ഉദകേന ഓസിഞ്ചീതി. ന സസിത്ഥകം പത്തധോവനം അന്തരഘരേ ഛഡ്ഡേതബ്ബം.

‘‘നിവത്തന്തേന നവകേഹി ഭിക്ഖൂഹി പഠമതരം നിവത്തിതബ്ബം. പച്ഛാ ഥേരേഹി സുപ്പടിച്ഛന്നേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. സുസംവുതേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ഓക്ഖിത്തചക്ഖുനാ അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ഉക്ഖിത്തകായ അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ഉജ്ജഗ്ഘികായ അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. അപ്പസദ്ദേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന കായപ്പചാലകം അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ബാഹുപ്പചാലകം അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന സീസപ്പചാലകം അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ഖമ്ഭകതേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ഓഗുണ്ഠിതേന അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ന ഉക്കുടികായ അന്തരഘരേ ഗന്തബ്ബം. ഇദം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖൂനം ഭത്തഗ്ഗവത്തം യഥാ ഭിക്ഖൂഹി ഭത്തഗ്ഗേ സമ്മാ വത്തിതബ്ബ’’ന്തി.

പഠമഭാണവാരോ നിട്ഠിതോ.