ഇട്ഠകാചയാദിഅനുജാനനം

൩൦൦. തേന ഖോ പന സമയേന വിഹാരാ നീചവത്ഥുകാ ഹോന്തി, ഉദകേന ഓത്ഥരിയ്യന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഉച്ചവത്ഥുകം കാതു’’ന്തി. ചയോ പരിപതതി…പേ… ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ചിനിതും തയോ ചയേ – ഇട്ഠകാചയം, സിലാചയം, ദാരുചയ’’ന്തി. ആരോഹന്താ വിഹഞ്ഞന്തി…പേ… ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, തയോ സോപാനേ – ഇട്ഠകാസോപാനം, സിലാസോപാനം, ദാരുസോപാന’’ന്തി. ആരോഹന്താ പരിപതന്തി…പേ… ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ആലമ്ബനബാഹ’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന വിഹാരാ ആളകമന്ദാ ഹോന്തി. ഭിക്ഖൂ ഹിരിയന്തി നിപജ്ജിതും. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, തിരോകരണി’’ന്തി. തിരോകരണിം ഉക്ഖിപിത്വാ ഓലോകേന്തി…പേ… ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അഡ്ഢകുട്ടക’’ന്തി. അഡ്ഢകുട്ടകാ ഉപരിതോ ഓലോകേന്തി…പേ… ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, തയോ ഗബ്ഭേ – സിവികാഗബ്ഭം, നാളികാഗബ്ഭം, ഹമ്മിയഗബ്ഭ’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ ഖുദ്ദകേ വിഹാരേ മജ്ഝേ ഗബ്ഭം കരോന്തി. ഉപചാരോ ന ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഖുദ്ദകേ വിഹാരേ ഏകമന്തം ഗബ്ഭം കാതും, മഹല്ലകേ മജ്ഝേ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന വിഹാരസ്സ കുട്ടപാദോ ജീരതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, കുലങ്കപാദക’’ന്തി [കുളുങ്കപാദകന്തി (സീ.)]. വിഹാരസ്സ കുട്ടോ ഓവസ്സതി…പേ…‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പരിത്താണകിടികം ഉദ്ദസുധ’’ന്തി [ഉദ്ധാസുധന്തി (സ്യാ.)].

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരസ്സ ഭിക്ഖുനോ തിണച്ഛദനാ അഹി ഖന്ധേ പതതി. സോ ഭീതോ വിസ്സരമകാസി. ഭിക്ഖൂ ഉപധാവിത്വാ തം ഭിക്ഖും ഏതദവോചും – ‘‘കിസ്സ ത്വം, ആവുസോ, വിസ്സരമകാസീ’’തി? അഥ ഖോ സോ ഭിക്ഖൂനം ഏതമത്ഥം ആരോചേസി. ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, വിതാന’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ മഞ്ചപാദേപി പീഠപാദേപി ഥവികായോ ലഗ്ഗേന്തി. ഉന്ദൂരേഹിപി ഉപചികാഹിപി ഖജ്ജന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഭിത്തിഖിലം നാഗദന്തക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ മഞ്ചേപി പീഠേപി ചീവരം നിക്ഖിപന്തി. ചീവരം പരിഭിജ്ജിതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, വിഹാരേ ചീവരവംസം ചീവരരജ്ജു’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന വിഹാരാ അനാളിന്ദകാ ഹോന്തി അപ്പടിസ്സരണാ. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ആളിന്ദം പഘനം പകുട്ടം [പകുഡ്ഡം (സീ.)] ഓസാരക’’ന്തി. ആളിന്ദാ പാകടാ ഹോന്തി. ഭിക്ഖൂ ഹിരിയന്തി നിപജ്ജിതും…പേ… ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സംസരണകിടികം ഉഗ്ഘാടനകിടിക’’ന്തി.