മഞ്ചപീഠാദിഅനുജാനനം

൨൯൭. തേന ഖോ പന സമയേന സങ്ഘസ്സ സോസാനികോ മസാരകോ മഞ്ചോ ഉപ്പന്നോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, മസാരകം മഞ്ച’’ന്തി. മസാരകം പീഠം ഉപ്പന്നം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, മസാരകം പീഠ’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന സങ്ഘസ്സ സോസാനികോ ബുന്ദികാബദ്ധോ മഞ്ചോ ഉപ്പന്നോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ബുന്ദികാബദ്ധം മഞ്ച’’ന്തി. ബുന്ദികാബദ്ധം പീഠം ഉപ്പന്നം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ബുന്ദികാബദ്ധം പീഠ’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന സങ്ഘസ്സ സോസാനികോ കുളീരപാദകോ മഞ്ചോ ഉപ്പന്നോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, കുളീരപാദകം മഞ്ച’’ന്തി. കുളീരപാദകം പീഠം ഉപ്പന്നം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, കുളീരപാദകം പീഠ’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന സങ്ഘസ്സ സോസാനികോ ആഹച്ചപാദകോ മഞ്ചോ ഉപ്പന്നോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ഓരാചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ആഹച്ചപാദകം മഞ്ച’’ന്തി. ആഹച്ചപാദകം പീഠം ഉപ്പന്നം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ആഹച്ചപാദകം പീഠ’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന സങ്ഘസ്സ ആസന്ദികോ ഉപ്പന്നോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ആസന്ദിക’’ന്തി. ഉച്ചകോ ആസന്ദികോ ഉപ്പന്നോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഉച്ചകമ്പി ആസന്ദിക’’ന്തി. സത്തങ്ഗോ ഉപ്പന്നോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സത്തങ്ഗ’’ന്തി. ഉച്ചകോ സത്തങ്ഗോ ഉപ്പന്നോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഉച്ചകമ്പി സത്തങ്ഗ’’ന്തി. ഭദ്ദപീഠം ഉപ്പന്നം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഭദ്ദപീഠ’’ന്തി. പീഠികാ ഉപ്പന്നാ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പീഠിക’’ന്തി. ഏളകപാദകം പീഠം ഉപ്പന്നം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഏളകപാദകം പീഠ’’ന്തി. ആമലകവട്ടികം [ആമലകവണ്ടികം (സ്യാ.)] പീഠം ഉപ്പന്നം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ആമലകവട്ടികം പീഠ’’ന്തി. ഫലകം ഉപ്പന്നം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഫലക’’ന്തി. കോച്ഛം ഉപ്പന്നം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, കോച്ഛ’’ന്തി. പലാലപീഠം ഉപ്പന്നം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പലാലപീഠ’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഉച്ചേ മഞ്ചേ സയന്തി. മനുസ്സാ വിഹാരചാരികം ആഹിണ്ഡന്താ പസ്സിത്വാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – സേയ്യഥാപി ഗിഹീ കാമഭോഗിനോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, ഉച്ചേ മഞ്ചേ സയിതബ്ബം. യോ സയേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സാ’’തി.

തേന ഖോ പന സമയേന അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു നീചേ മഞ്ചേ സയന്തോ അഹിനാ ദട്ഠോ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, മഞ്ചപടിപാദക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ ഉച്ചേ മഞ്ചപടിപാദകേ ധാരേന്തി, സഹ മഞ്ചപടിപാദകേഹി പവേധേന്തി. മനുസ്സാ വിഹാരചാരികം ആഹിണ്ഡന്താ പസ്സിത്വാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – സേയ്യഥാപി ഗിഹീ കാമഭോഗിനോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, ഉച്ചാ മഞ്ചപടിപാദകാ ധാരേതബ്ബാ. യോ ധാരേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അട്ഠങ്ഗുലപരമം മഞ്ചപടിപാദക’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന സങ്ഘസ്സ സുത്തം ഉപ്പന്നം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സുത്തം മഞ്ചം വേഠേതു’’ന്തി [വേതുന്തി (സീ.)]. അങ്ഗാനി ബഹുസുത്തം പരിയാദിയന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, അങ്ഗേ വിജ്ഝിത്വാ അട്ഠപദകം വേഠേതു’’ന്തി. ചോളകം ഉപ്പന്നം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ചിമിലികം കാതു’’ന്തി. തൂലികാ ഉപ്പന്നാ ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, വിജടേത്വാ ബിബ്ബോഹനം [ബിമ്ബോഹനം (സീ. സ്യാ. ബിമ്ബ + ഓഹനം)] കാതും. തീണി തൂലാനി – രുക്ഖതൂലം, ലതാതൂലം, പോടകിതൂല’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ അദ്ധകായികാനി [അഡ്ഢകായികാനി (ക.)] ബിബ്ബോഹനാനി ധാരേന്തി. മനുസ്സാ വിഹാരചാരികം ആഹിണ്ഡന്താ പസ്സിത്വാ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – സേയ്യഥാപി ഗിഹീ കാമഭോഗിനോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘ന, ഭിക്ഖവേ, അഡ്ഢകായികാനി ബിബ്ബോഹനാനി ധാരേതബ്ബാനി. യോ ധാരേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ. അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സീസപ്പമാണം ബിബ്ബോഹനം കാതു’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന രാജഗഹേ ഗിരഗ്ഗസമജ്ജോ ഹോതി. മനുസ്സാ മഹാമത്താനം അത്ഥായ ഭിസിയോ പടിയാദേന്തി – ഉണ്ണഭിസിം, ചോളഭിസിം, വാകഭിസിം, തിണഭിസിം, പണ്ണഭിസിം. തേ വീതിവത്തേ സമജ്ജേ ഛവിം ഉപ്പാടേത്വാ ഹരന്തി. അദ്ദസാസും ഖോ ഭിക്ഖൂ സമജ്ജട്ഠാനേ ബഹും ഉണ്ണമ്പി ചോളകമ്പി വാകമ്പി തിണമ്പി പണ്ണമ്പി ഛട്ടിതം. ദിസ്വാന ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, പഞ്ച ഭിസിയോ – ഉണ്ണഭിസിം, ചോളഭിസിം, വാകഭിസിം, തിണഭിസിം, പണ്ണഭിസി’’ന്തി.

തേന ഖോ പന സമയേന സങ്ഘസ്സ സേനാസനപരിക്ഖാരികം ദുസ്സം ഉപ്പന്നം ഹോതി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഭിസിം ഓനന്ധിതു’’ന്തി [ഓനദ്ധിതും (സ്യാ.)].

തേന ഖോ പന സമയേന ഭിക്ഖൂ മഞ്ചഭിസിം പീഠേ സന്ഥരന്തി, പീഠഭിസിം മഞ്ചേ സന്ഥരന്തി. ഭിസിയോ പരിഭിജ്ജന്തി. ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഓനദ്ധമഞ്ചം [ഓനദ്ധമഞ്ചം (ക.) ഏവമുപരിപി] ഓനദ്ധപീഠ’’ന്തി. ഉല്ലോകം അകരിത്വാ സന്ഥരന്തി, ഹേട്ഠതോ നിപതന്തി [നിപടന്തി (ക.), നിപ്ഫടന്തി (സീ.), നിപ്പാടേന്തി (സ്യാ.)] …പേ… ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഉല്ലോകം കരിത്വാ സന്ഥരിത്വാ ഭിസിം ഓനന്ധിതു’’ന്തി. ഛവിം ഉപ്പാടേത്വാ ഹരന്തി…പേ… ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഫോസിതു’’ന്തി. ഹരന്തിയേവ…പേ… ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഭത്തികമ്മ’’ന്തി. ഹരന്തിയേവ…പേ… ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഹത്ഥഭത്തികമ്മ’’ന്തി. ഹരന്തിയേവ…പേ… ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ഹത്ഥഭത്തി’’ന്തി.