൧. സമ്മുഖാവിനയോ

൧൮൫. തേന സമയേന ബുദ്ധോ ഭഗവാ സാവത്ഥിയം വിഹരതി ജേതവനേ അനാഥപിണ്ഡികസ്സ ആരാമേ. തേന ഖോ പന സമയേന ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ അസമ്മുഖീഭൂതാനം ഭിക്ഖൂനം കമ്മാനി കരോന്തി – തജ്ജനീയമ്പി, നിയസ്സമ്പി, പബ്ബാജനീയമ്പി, പടിസാരണീയമ്പി, ഉക്ഖേപനീയമ്പി. യേ തേ ഭിക്ഖൂ അപ്പിച്ഛാ…പേ… തേ ഉജ്ഝായന്തി ഖിയ്യന്തി വിപാചേന്തി – ‘‘കഥഞ്ഹി നാമ ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ അസമ്മുഖീഭൂതാനം ഭിക്ഖൂനം കമ്മാനി കരിസ്സന്തി – തജ്ജനീയമ്പി, നിയസ്സമ്പി, പബ്ബാജനീയമ്പി, പടിസാരണീയമ്പി, ഉക്ഖേപനീയമ്പീ’’തി! അഥ ഖോ തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ ഏതമത്ഥം ആരോചേസും…പേ… ‘‘സച്ചം കിര, ഭിക്ഖവേ, ഛബ്ബഗ്ഗിയാ ഭിക്ഖൂ അസമ്മുഖീഭൂതാനം ഭിക്ഖൂനം കമ്മാനി കരോന്തി – തജ്ജനീയമ്പി, നിയസ്സമ്പി, പബ്ബാജനീയമ്പി, പടിസാരണീയമ്പി, ഉക്ഖേപനീയമ്പീ’’തി? ‘‘സച്ചം ഭഗവാ’’തി. വിഗരഹി ബുദ്ധോ ഭഗവാ – ‘‘അനനുച്ഛവികം, ഭിക്ഖവേ, തേസം മോഘപുരിസാനം അനനുലോമികം അപ്പതിരൂപം അസ്സാമണകം അകപ്പിയം അകരണീയം. കഥഞ്ഹി നാമ തേ, ഭിക്ഖവേ, മോഘപുരിസാ അസമ്മുഖീഭൂതാനം ഭിക്ഖൂനം കമ്മാനി കരിസ്സന്തി – തജ്ജനീയമ്പി, നിയസ്സമ്പി, പബ്ബാജനീയമ്പി, പടിസാരണീയമ്പി, ഉക്ഖേപനീയമ്പി! നേതം, ഭിക്ഖവേ, അപ്പസന്നാനം വാ പസാദായ…പേ… വിഗരഹിത്വാ…പേ… ധമ്മിം കഥം കത്വാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ന, ഭിക്ഖവേ, അസമ്മുഖീഭൂതാനം ഭിക്ഖൂനം കമ്മം കാതബ്ബം – തജ്ജനീയം വാ, നിയസ്സം വാ, പബ്ബാജനീയം വാ, പടിസാരണീയം വാ, ഉക്ഖേപനീയം വാ. യോ കരേയ്യ, ആപത്തി ദുക്കടസ്സ.

൧൮൬. ‘‘അധമ്മവാദീ പുഗ്ഗലോ അധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലാ അധമ്മവാദീ സങ്ഘോ. ധമ്മവാദീ പുഗ്ഗലോ ധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലാ ധമ്മവാദീ സങ്ഘോ.

കണ്ഹപക്ഖനവകം

൧൮൭. ‘‘അധമ്മവാദീ പുഗ്ഗലോ ധമ്മവാദിം പുഗ്ഗലം സഞ്ഞാപേതി നിജ്ഝാപേതി പേക്ഖേതി അനുപേക്ഖേതി ദസ്സേതി അനുദസ്സേതി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹാഹി, ഇമം രോചേഹീതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, അധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയപതിരൂപകേന.

‘‘അധമ്മവാദീ പുഗ്ഗലോ ധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലേ സഞ്ഞാപേതി നിജ്ഝാപേതി പേക്ഖേതി അനുപേക്ഖേതി ദസ്സേതി അനുദസ്സേതി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹഥ, ഇമം രോചേഥാതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, അധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയപതിരൂപകേന.

‘‘അധമ്മവാദീ പുഗ്ഗലോ ധമ്മവാദിം സങ്ഘം സഞ്ഞാപേതി നിജ്ഝാപേതി പേക്ഖേതി അനുപേക്ഖേതി ദസ്സേതി അനുദസ്സേതി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹാഹി, ഇമം രോചേഹീതി [ഇമം ഗണ്ഹഥ, ഇമം രോചേഥാതി (ക.)]. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, അധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയപതിരൂപകേന.

‘‘അധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലാ ധമ്മവാദിം പുഗ്ഗലം സഞ്ഞാപേന്തി നിജ്ഝാപേന്തി പേക്ഖേന്തി അനുപേക്ഖേന്തി ദസ്സേന്തി അനുദസ്സേന്തി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹാഹി, ഇമം രോചേഹീതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, അധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയപതിരൂപകേന.

‘‘അധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലാ ധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലേ സഞ്ഞാപേന്തി നിജ്ഝാപേന്തി പേക്ഖേന്തി അനുപേക്ഖേന്തി ദസ്സേന്തി അനുദസ്സേന്തി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹഥ, ഇമം രോചേഥാതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, അധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയപതിരൂപകേന.

‘‘അധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലാ ധമ്മവാദിം സങ്ഘം സഞ്ഞാപേന്തി നിജ്ഝാപേന്തി പേക്ഖേന്തി അനുപേക്ഖേന്തി ദസ്സേന്തി അനുദസ്സേന്തി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹാഹി, ഇമം രോചേഹീതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, അധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയപതിരൂപകേന.

‘‘അധമ്മവാദീ സങ്ഘോ ധമ്മവാദിം പുഗ്ഗലം സഞ്ഞാപേതി നിജ്ഝാപേതി പേക്ഖേതി അനുപേക്ഖേതി ദസ്സേതി അനുദസ്സേതി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹാഹി, ഇമം രോചേഹീതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, അധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയപതിരൂപകേന.

‘‘അധമ്മവാദീ സങ്ഘോ ധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലേ സഞ്ഞാപേതി നിജ്ഝാപേതി പേക്ഖേതി അനുപേക്ഖേതി ദസ്സേതി അനുദസ്സേതി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹഥ, ഇമം രോചേഥാതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, അധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയപതിരൂപകേന.

‘‘അധമ്മവാദീ സങ്ഘോ ധമ്മവാദിം സങ്ഘം സഞ്ഞാപേതി നിജ്ഝാപേതി പേക്ഖേതി അനുപേക്ഖേതി ദസ്സേതി അനുദസ്സേതി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹാഹി, ഇമം രോചേഹീതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, അധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയപതിരൂപകേന.

കണ്ഹപക്ഖനവകം നിട്ഠിതം.

സുക്കപക്ഖനവകം

൧൮൮. ‘‘ധമ്മവാദീ പുഗ്ഗലോ അധമ്മവാദിം പുഗ്ഗലം സഞ്ഞാപേതി നിജ്ഝാപേതി പേക്ഖേതി അനുപേക്ഖേതി ദസ്സേതി അനുദസ്സേതി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹാഹി, ഇമം രോചേഹീതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, ധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയേന.

‘‘ധമ്മവാദീ പുഗ്ഗലോ അധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലേ സഞ്ഞാപേതി നിജ്ഝാപേതി പേക്ഖേതി അനുപേക്ഖേതി ദസ്സേതി അനുദസ്സേതി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹഥ, ഇമം രോചേഥാതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, ധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയേന.

‘‘ധമ്മവാദീ പുഗ്ഗലോ അധമ്മവാദിം സങ്ഘം സഞ്ഞാപേതി നിജ്ഝാപേതി പേക്ഖേതി അനുപേക്ഖേതി ദസ്സേതി അനുദസ്സേതി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹാഹി, ഇമം രോചേഹീതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, ധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയേന.

‘‘ധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലാ അധമ്മവാദിം പുഗ്ഗലം സഞ്ഞാപേന്തി നിജ്ഝാപേന്തി പേക്ഖേന്തി അനുപേക്ഖേന്തി ദസ്സേന്തി അനുദസ്സേന്തി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹാഹി, ഇമം രോചേഹീതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, ധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയേന.

‘‘ധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലാ അധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലേ സഞ്ഞാപേന്തി നിജ്ഝാപേന്തി പേക്ഖേന്തി അനുപേക്ഖേന്തി ദസ്സേന്തി അനുദസ്സേന്തി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹഥ, ഇമം രോചേഥാതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, ധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയേന.

‘‘ധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലാ അധമ്മവാദിം സങ്ഘം സഞ്ഞാപേന്തി നിജ്ഝാപേന്തി പേക്ഖേന്തി അനുപേക്ഖേന്തി ദസ്സേന്തി അനുദസ്സേന്തി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹാഹി, ഇമം രോചേഹീതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, ധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയേന.

‘‘ധമ്മവാദീ സങ്ഘോ അധമ്മവാദിം പുഗ്ഗലം സഞ്ഞാപേതി നിജ്ഝാപേതി പേക്ഖേതി അനുപേക്ഖേതി ദസ്സേതി അനുദസ്സേതി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹാഹി, ഇമം രോചേഹീതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, ധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയേന.

‘‘ധമ്മവാദീ സങ്ഘോ അധമ്മവാദീ സമ്ബഹുലേ സഞ്ഞാപേതി നിജ്ഝാപേതി പേക്ഖേതി അനുപേക്ഖേതി ദസ്സേതി അനുദസ്സേതി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹഥ, ഇമം രോചേഥാതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, ധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയേന.

‘‘ധമ്മവാദീ സങ്ഘോ അധമ്മവാദിം സങ്ഘം സഞ്ഞാപേതി നിജ്ഝാപേതി പേക്ഖേതി അനുപേക്ഖേതി ദസ്സേതി അനുദസ്സേതി – അയം ധമ്മോ, അയം വിനയോ, ഇദം സത്ഥുസാസനം, ഇമം ഗണ്ഹാഹി, ഇമം രോചേഹീതി. ഏവഞ്ചേതം അധികരണം വൂപസമ്മതി, ധമ്മേന വൂപസമ്മതി സമ്മുഖാവിനയേനാ’’തി.

സുക്കപക്ഖനവകം നിട്ഠിതം.