൧൬. സമാരോപനഹാരസമ്പാതവിഭാവനാ

൭൮. ‘‘തസ്മാ രക്ഖിതചിത്തസ്സാ’’തി പദേന യം രക്ഖിതചിത്തം വുത്തം, തം രക്ഖിതചിത്തം തിണ്ണം സുചരിതാനം കമ്മാനം പദട്ഠാനം. സമ്മാദിട്ഠിയാ ഭാവിതായ അരിയോ അട്ഠങ്ഗികോ മഗ്ഗോ ഭാവിതോ ഭവതി ഏകതോ ഭാവിതബ്ബത്താ, പദട്ഠാനകാരണത്താ ച. തേന വുത്തം – ‘‘സമ്മാദിട്ഠിതോ ഹീ’’തിആദി. യസ്സ അരഹതോ സമാധിവിമുത്തി ഭവതി, അയം അരഹാ അനുപാദിസേസോ പുഗ്ഗലോ, അയം സമാധിവിമുത്തി അനുപാദിസേസാ നിബ്ബാനധാതു.

‘‘ദേസനാഹാരസമ്പാതാദികോ ഹാരസമ്പാതോ യേന സോളസപ്പഭേദഭാവേന സുത്തപ്പദേസത്ഥേ നിദ്ധാരേത്വാ യുജ്ജിതോ, സോളസപ്പഭേദഭാവോ കേന അമ്ഹേഹി സദ്ദഹിതബ്ബോ’’തി വത്തബ്ബത്താ ‘‘തേനാഹാ’’തിആദി വുത്തം. തേന സോളസപ്പഭേദഭാവേന ആയസ്മാ മഹാകച്ചാനോ ‘‘സോളസ…പേ… സുത്ത’’ന്തി യം വചനം ആഹ, തേന വചനേന സോളസപ്പഭേദഭാവോ തുമ്ഹേഹി സദ്ദഹിതബ്ബോ.

‘‘ഏത്തകോവ ഹാരസമ്പാതോ പരിപുണ്ണോ’’തി വത്തബ്ബത്താ ‘‘നിയുത്തോ ഹാരസമ്പാതോ’’തി വുത്തം. യേന യേന സംവണ്ണനാവിസേസഭൂതേന ദേസനാഹാരസമ്പാതേന സുത്തപ്പദേസത്ഥാ നിദ്ധാരിതാ, സോ സോ സംവണ്ണനാവിസേസഭൂതോ ദേസനാഹാരസമ്പാതാദിഹാരസമ്പാതോ നിയുത്തോ യഥാരഹം നിദ്ധാരേത്വാ യുജ്ജിതബ്ബോതി അത്ഥോ ഗഹേതബ്ബോ, അട്ഠകഥായഞ്ച (നേത്തി. അട്ഠ. ൭൩, ൭൬) തഥാ നിദ്ധാരേത്വാ യുജ്ജിതോതി.

ഇതി ദേസനാഹാരസമ്പാതാദിഹാരസമ്പാതേ സത്തിബലാനുരൂപാ

രചിതാ വിഭാവനാ നിട്ഠിതാ.

പണ്ഡിതേഹി പന അട്ഠകഥാടീകാനുസാരേന ഗമ്ഭീരത്ഥോ വിത്ഥാരതോ വിഭജിത്വാ ഗഹേതബ്ബോതി.