൩. പച്ചയവാരവണ്ണനാ

൨൪൩. പതി-സദ്ദോ പതിട്ഠത്ഥം ദീപേതി ‘‘സാരേ പതിട്ഠിതോ’’തിആദീസു, അയ-സദ്ദോ ഗതിം ദീപേതി ‘‘ഏതി ഏത്ഥാതി അയോ’’തി.

ഭൂതുപാദാരൂപാനി സഹ സങ്ഗണ്ഹിത്വാ വുത്തം ഉപാദാരൂപാനം വിയ ഭൂതരൂപാനി നിസ്സയോ ഹോതീതി കത്വാ. യദി ഏവം കസ്മാ അട്ഠകഥായം ‘‘മഹാഭൂതേ നിസ്സായ ചിത്തസമുട്ഠാനം ഉപാദാരൂപ’’ന്തി ഉപാദാരൂപംയേവ ദസ്സിതന്തി ആഹ ‘‘അട്ഠകഥായം പനാ’’തിആദി.

൨൫൫. പടിച്ചവാരേ സഹജാതേതി പടിച്ചവാരേ സഹജാതപച്ചയവണ്ണനായം, കമ്മഉതുജാനന്തി കമ്മജാനം ഉതുജാനഞ്ച വസേന അത്ഥോ വുത്തോതി യോജനാ. തഥാ ഹി തത്ഥ വുത്തം ‘‘ദ്വിസന്തതിസമുട്ഠാനഭൂതവസേന വുത്ത’’ന്തി (പട്ഠാ. അട്ഠ. ൧.൫൭). കമ്മേ ചാതി കമ്മേ ജനകകമ്മപച്ചയേ ഗഹിതേ. ഏകന്താനേകന്തകമ്മജാനന്തി ഏകന്തേന കമ്മജാനം ന ഏകന്തകമ്മജാനഞ്ച. തത്ഥ അസഞ്ഞഭവേ ഏകന്തകമ്മജം നാമ ജീവിതിന്ദ്രിയം, ഇതരം ഉപാദാരൂപം ഭൂതരൂപഞ്ച ന ഏകന്തകമ്മജം, തദുഭയമ്പി തത്ഥ ഏകജ്ഝം കത്വാ വുത്തം, ‘‘മഹാഭൂതേ പടിച്ച കടത്താരൂപ’’ന്തി ഇദം പന കമ്മസമുട്ഠാനവസേനേവ വുത്തന്തി. സോ നാധിപ്പേതോതി യോ യഥാദസ്സിതോ പടിച്ചവാരേ സഹജാതപച്ചയേ അത്ഥോ വുത്തോ, സോ ഇധ ന അധിപ്പേതോ. കസ്മാതി ചേ, ആഹ ‘‘കടത്താ…പേ… ഗഹിതത്താ’’തി. തം പഹായാതി തം പടിച്ചവാരേ വുത്തമത്ഥം പഹായ അഗ്ഗഹേത്വാ. യഥാഗഹിതസ്സാതി ‘‘അസഞ്ഞ…പേ… കടത്താരൂപം ഉപാദാരൂപ’’ന്തി പാളിയം ഏവ ഗഹിതസ്സ. പടിച്ച പച്ചയാതി ഇദം ദ്വിന്നം വാരാനം ഉപലക്ഖണം. പടിച്ചവാരേ ആഗതനയേന മഹാഭൂതേ പടിച്ച, പച്ചയവാരേ ആഗതനയേന മഹാഭൂതേ പച്ചയാ മഹാഭൂതാനം ഉപ്പത്തി ന നിവാരേതബ്ബാ, തസ്മാ ‘‘ഉപാദാരൂപസങ്ഖാതം കടത്താരൂപ’’ന്തി ഏവം ഉപാദാരൂപഗ്ഗഹണേന കടത്താരൂപം അവിസേസേത്വാ ഉപാദാരൂപാനം നിവത്തേതബ്ബാനം ഉതുചിത്താഹാരസമുട്ഠാനാനം അത്ഥിതായ കടത്താ…പേ… വിസേസനം ദട്ഠബ്ബന്തി ഏവമേത്ഥ യോജനാ വേദിതബ്ബാ.

൨൮൬-൨൮൭. ഏകച്ചസ്സ രൂപസ്സാതി അഹേതുകചിത്തസമുട്ഠാനസ്സ. ഇതോ പരേസുപി ഏകച്ചരൂപഗ്ഗഹണേ ഏസേവ നയോ. ചക്ഖാദിധമ്മവസേനാതി ചക്ഖായതനാദിരൂപധമ്മവസേന. ചിത്തസമുട്ഠാനാദികോട്ഠാസവസേനാതി ചിത്തജാദിരൂപധമ്മഭാഗവസേന. സബ്ബം ലബ്ഭതീതി സതിപി ഇമസ്സ നയസ്സ നഹേതുമൂലകത്തേ നോനത്ഥിനോവിഗതേസു ഏകന്തി ഗണനം സബ്ബം രൂപം സബ്ബസ്സ രൂപസ്സ വസേന ഗണനാ ലബ്ഭതി ചതുസന്തതിവസേന വത്തമാനേസു പഞ്ചവീസതിയാ രൂപധമ്മേസു വജ്ജിതബ്ബസ്സ അഭാവാ.

പച്ചയവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.