൩. പരിഞ്ഞാവാരവണ്ണനാ
൨൦൬-൨൦൮. തസ്സാപീതി പുഗ്ഗലോകാസവാരസ്സപി. ഓകാസേ പുഗ്ഗലസ്സേവാതി യഥാഗഹിതേ ഓകാസേ യോ പുഗ്ഗലോ, തസ്സേവ ഓകാസവിസിട്ഠപുഗ്ഗലസ്സേവാതി അത്ഥോ. യഥാ പന പുഗ്ഗലവാരേ ലബ്ഭമാനേ പുഗ്ഗലോകാസവാരോപി ലബ്ഭതി, ഏവം ഓകാസവാരോപി ലബ്ഭേയ്യാതി ചോദനം സന്ധായാഹ ‘‘ഓകാസവാരോപി ചാ’’തി. തസ്മാതി യസ്മാ വുച്ചമാനോപി ഓകാസോ പുഗ്ഗലസ്സ വിസേസഭാവേനേവ വുച്ചേയ്യ, ന വിസും, തസ്മാ.
അഞ്ഞഥാതി പവത്തിവാരേ വിയ ആദാനനിക്ഖേപപരിച്ഛിന്നം കമ്മജസന്താനം ഏകത്തേന ഗഹേത്വാ തസ്സ ഉപ്പാദനിരോധവസേന പരിഞ്ഞാവചനേ. ‘‘യോ രൂപക്ഖന്ധം പരിജാനാതീ’’തി സന്നിട്ഠാനപദസങ്ഗഹിതത്ഥാഭാവദസ്സനമുഖേന ഇതരസ്സപി അഭാവം ദസ്സേതും ‘‘രുപക്ഖന്ധപരിജാനനസ്സ അഭാവാ’’തി വുത്തം. ‘‘ആമന്താ’’തി ച കതം, തസ്മാ പവത്തേ ചിത്തക്ഖണവസേനേവേത്ഥ തയോ അദ്ധോ ലബ്ഭന്തീതി അത്ഥോ. ‘‘അഗ്ഗമഗ്ഗസമങ്ഗിഞ്ച അരഹന്തഞ്ചാ’’തി ദ്വിന്നം പദാനം ‘‘രൂപക്ഖന്ധഞ്ച ന പരിജാനന്തി വേദനാക്ഖന്ധഞ്ച ന പരിജാനിത്ഥാ’’തി ദ്വീഹി പദേഹി യഥാക്കമം സമ്ബന്ധോ. ‘‘ഠപേത്വാ അവസേസാ പുഗ്ഗലാ’’തി പന പച്ചേകം യോജേതബ്ബം. അഗ്ഗമഗ്ഗ…പേ… നത്ഥീതി ഇമിനാ അരഹത്തമഗ്ഗഞാണസ്സേവ പരിഞ്ഞാമത്ഥകപ്പത്തിയാ പരിഞ്ഞാകിച്ചം സാതിസയം, തദഭാവാ ന ഇതരേസന്തി ദസ്സേതി. യതോ തസ്സേവ വജിരൂപമതാ വുത്താ, സേസാനഞ്ച വിജ്ജൂപമതാ. തേനാതി തേന യഥാവുത്തേന വചനേന. തദവസേസസബ്ബപുഗ്ഗലേതി തതോ അഗ്ഗമഗ്ഗസമങ്ഗിതോ അവസേസസബ്ബപുഗ്ഗലേ. ഇമം പന യഥാവുത്തദോസം പരിഹരന്താ ‘‘പുഥുജ്ജനാദയോ സന്ധായാ’’തി വദന്തി.
പരിഞ്ഞാവാരവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.
ഖന്ധയമകവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.