൮. അച്ചേകചീവരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
൬൪൬. അട്ഠമേ അസമ്മോഹത്ഥന്തി ദസാഹാനാഗതപദേ അസമ്മോഹത്ഥം. പഠമപദസ്സാതി ദസാഹാനാഗതപദസ്സ. താനി ദിവസാനീതി തേസു ദിവസേസു. ഉപ്പജ്ജേയ്യാതി സങ്ഘതോ വാ ഗണതോ വാ ഉജുകം അത്തനോയേവ വാ ഉപ്പജ്ജേയ്യ. പഞ്ചമിതോതി ഏത്ഥ വസ്സം വസന്തസ്സ സങ്ഘസ്സ പഞ്ചമിതോ പുബ്ബേ ഉപ്പന്നം അച്ചേകചീവരം പഞ്ചമിയം വിഭജിത്വാ ഗഹിതം അച്ചേകചീവരപരിഹാരമേവ ലഭതി. ഉജുകം അത്തനോയേവ ഉപ്പന്നം ചേ, പഞ്ചമിയം ഉപ്പന്നമേവ അച്ചേകചീവരപരിഹാരം ലഭതി, ന തതോ പുബ്ബേതി ദട്ഠബ്ബം.
സദ്ധാമത്തകന്തി ധമ്മസ്സവനാദീഹി തങ്ഖണുപ്പന്നം സദ്ധാമത്തകം. ആരോചിതം ചീവരന്തി ആരോചേത്വാ ദിന്നചീവരം. ഛട്ഠിയം ഉപ്പന്നചീവരസ്സ ഏകാദസമോ അരുണോ ചീവരകാലേ ഉട്ഠാതീതി ആഹ ‘‘ഛട്ഠിതോ പട്ഠായാ’’തിആദി. ഠപിതചീവരമ്പീതി പധാനചീവരദസ്സനമുഖേന സബ്ബമ്പി അതിരേകചീവരം വുത്തം. അഥ ‘‘ചീവരമാസേപി അതിരേകചീവരം നിക്ഖിപിതും വട്ടതീ’’തി ഇദം കുതോ ലദ്ധന്തി ചേ? ‘‘വിസും അനനുഞ്ഞാതേപി ഇമസ്മിം സിക്ഖാപദേ ‘ചീവരകാലസമയോ നാമ അനത്ഥതേ കഥിനേ വസ്സാനസ്സ പച്ഛിമോ മാസോ, അത്ഥതേ കഥിനേ പഞ്ച മാസാ’തി വദന്തേന തതിയകഥിനസിക്ഖാപദേ ‘അകാലചീവരം നാമ അനത്ഥതേ കഥിനേ ഏകാദസമാസേ ഉപ്പന്നം, അത്ഥതേ കഥിനേ സത്തമാസേ ഉപ്പന്ന’ന്തി വദന്തേന ച അനുഞ്ഞാതമേവ ഹോതീ’’തി വദന്തി. ‘‘അട്ഠകഥാവചനപ്പമാണേന ഗഹേതബ്ബ’’ന്തി ച കേചി.
൬൫൦. ഇദാനി പഠമകഥിനാദിസിക്ഖാപദേഹി തസ്സ തസ്സ ചീവരസ്സ ലബ്ഭമാനം പരിഹാരം ഇധേവ ഉപസംഹരിത്വാ ദസ്സേന്തോ ‘‘ഇതി അതിരേകചീവരസ്സ ദസാഹം പരിഹാരോ’’തിആദിമാഹ. ‘‘അനത്ഥതേ കഥിനേ ഏകാദസദിവസാധികോ മാസോ, അത്ഥതേ കഥിനേ ഏകാദസദിവസാധികാ പഞ്ച മാസാ’’തി അയമേവ പാഠോ ഗഹേതബ്ബോ. കേചി പനേത്ഥ ‘‘കാമഞ്ചേസ ‘ദസാഹപരമം അതിരേകചീവരം ധാരേതബ്ബ’ന്തി ഇമിനാവ സിദ്ധോ, അട്ഠുപ്പത്തിവസേന പന അപുബ്ബം വിയ അത്ഥം ദസ്സേത്വാ സിക്ഖാപദം ഠപിത’’ന്തി പാഠം വത്വാ ‘‘ദസദിവസാധികോ മാസോ, ദസദിവസാധികാ പഞ്ച മാസാതി പാഠേന ഭവിതബ്ബ’’ന്തി വദന്തി, തം ന ഗഹേതബ്ബം തസ്സ പമാദപാഠത്താ. ന ഹി ദസാഹേന അസമ്പത്തായ കത്തികതേമാസികപുണ്ണമായ ചീവരകാലതോ പുബ്ബേ ദസ ദിവസാ അധികാ ഹോന്തി. ഏവഞ്ഹി സതി ‘‘നവാഹാനാഗതം കത്തികതേമാസികപുണ്ണമ’’ന്തി വത്തബ്ബം.
മാതികാട്ഠകഥായമ്പി (കങ്ഖാ. അട്ഠ. അച്ചേകചീവരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ) ‘‘പവാരണമാസസ്സ ജുണ്ഹപക്ഖപഞ്ചമിതോ പട്ഠായ ഉപ്പന്നസ്സ ചീവരസ്സ നിധാനകാലോ ദസ്സിതോ ഹോതീ’’തി വത്വാ ‘‘കാമഞ്ചേസ ‘ദസാഹപരമം അതിരേകചീവരം ധാരേതബ്ബ’ന്തി ഇമിനാവ സിദ്ധോ, അട്ഠുപ്പത്തിവസേന പന അപുബ്ബം വിയ അത്ഥം ദസ്സേത്വാ സിക്ഖാപദം ഠപിത’’ന്തി പാഠോ ദസ്സിതോ, സോപി പമാദപാഠോയേവ. ‘‘ജുണ്ഹപക്ഖപഞ്ചമിതോ പട്ഠായാ’’തി ച വുത്തത്താ തത്ഥേവ പുബ്ബാപരവിരോധോപി സിയാ, ഛട്ഠിതോ പട്ഠായാതി വത്തബ്ബം. ഏവഞ്ഹി സതി ‘‘ദസാഹപരമസിക്ഖാപദേനേവ സിദ്ധ’’ന്തി സക്കാ വത്തും. ഇമമേവ ച പമാദപാഠം ഗഹേത്വാ ഭദന്തബുദ്ധദത്താചരിയേന ച –
‘‘തസ്സാച്ചായികവത്ഥസ്സ, കഥിനേ തു അനത്ഥതേ;
പരിഹാരേകമാസോവ, ദസാഹപരമോ മതോ.
‘‘അത്ഥതേ കഥിനേ തസ്സ, പഞ്ച മാസാ പകാസിതാ;
പരിഹാരോ മുനിന്ദേന, ദസാഹപരമാ പനാ’’തി. –
വുത്തം.
അച്ചേകചീവരകാലേ ഉപ്പന്നത്താ ‘‘അച്ചേകചീവരസദിസേ’’തി വുത്തം. ‘‘പഞ്ചമിയം ഉപ്പന്നം അനച്ചേകചീവരം ദസാഹം അതിക്കാമയതോ ചീവരകാലതോ പുബ്ബേയേവ ആപത്തി ഹോതി, ന ചീവരകാലാതിക്കമേ, തസ്മാ ചീവരകാലാതിക്കമേ പുന ആപജ്ജിതബ്ബായ ആപത്തിയാ അഭാവം സന്ധായ ‘അനച്ചേകചീവരേ അനച്ചേകചീവരസഞ്ഞീ അനാപത്തീ’തി വുത്ത’’ന്തി തീസുപി ഗണ്ഠിപദേസു വുത്തം. വികപ്പനുപഗപച്ഛിമപ്പമാണസ്സ അച്ചേകചീവരസ്സ അത്തനോ സന്തകതാ, ദസാഹാനാഗതായ കത്തികതേമാസികപുണ്ണമായ ഉപ്പന്നഭാവോ, അനധിട്ഠിതഅവികപ്പിതതാ, ചീവരകാലാതിക്കമോതി ഇമാനേത്ഥ ചത്താരി അങ്ഗാനി.
അച്ചേകചീവരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.