ആപത്തിസമുട്ഠാനകഥാവണ്ണനാ

൪൦൫. ആദിനാതി പഠമേന കായസങ്ഖാതേന സമുട്ഠാനേന.

൪൦൬-൭. ദുക്കടാദയോതി ആദി-സദ്ദേന ഥുല്ലച്ചയസങ്ഘാദിസേസാ ഗഹിതാ. യഥാഹ – ‘‘പയോഗേ ദുക്കടം. ഏകം പിണ്ഡം അനാഗതേ ആപത്തി ഥുല്ലച്ചയസ്സ. തസ്മിം പിണ്ഡേ ആഗതേ ആപത്തി സങ്ഘാദിസേസസ്സാ’’തി (പരി. ൨൭൭). വികാലേ പന പാചിത്തീതി വികാലഭോജനപാചിത്തി. അഞ്ഞാതിഹത്ഥതോതി അഞ്ഞാതികായ ഭിക്ഖുനിയാ അന്തരഘരം പവിട്ഠായ ഹത്ഥതോ. ഗഹേത്വാതി ഖാദനീയം വാ ഭോജനീയം വാ സഹത്ഥാ പടിഗ്ഗഹേത്വാ. ‘‘പഞ്ച ഇമാ ആപത്തിയോ’’തി പദച്ഛേദോ.

൪൦൮. ദുതിയേനാതി വാചാസങ്ഖാതേന സമുട്ഠാനേന.

൪൦൯-൧൦. സമാദിസതി കഥേതി ചേ. സബ്ബഥാ വിപന്നന്തി അദേസിതവത്ഥുകതാദിനാ സബ്ബപ്പകാരേന വിപന്നപ്പദേസം. കുടിന്തി സഞ്ഞാചികായ കുടിം. യഥാഹ പരിവാരേ ‘‘തസ്സ കുടിം കരോന്തി അദേസിതവത്ഥുകം പമാണാതിക്കന്തം സാരമ്ഭം അപരിക്കമന’’ന്തി (പരി. ൨൭൮). പദസോധമ്മം മൂലം സമുട്ഠാനം യസ്സ പാചിത്തിയസ്സാതി തഥാ വുത്തം, തേന പദസോധമ്മമൂലേന, സഹത്ഥേ ചേതം കരണവചനം.

൪൧൧. തതിയേന സമുട്ഠാനേനാതി കായവാചാസങ്ഖാതേന സമുട്ഠാനേന.

൪൧൨. സംവിദഹിത്വാനാതി സദ്ധിം വിദഹിത്വാ, ‘‘കുടിം കരോമാ’’തി അഞ്ഞേഹി സദ്ധിം മന്തേത്വാതി അത്ഥോ.

൪൧൩. വത്വാതി അത്തനോ അത്ഥായ വിഞ്ഞാപേത്വാ. ഭിക്ഖുനിന്തി ഭിക്ഖൂനം ഭുഞ്ജനട്ഠാനേ ഠത്വാ ‘‘ഇധ സൂപം ദേഥ, ഇധ ഓദനം ദേഥാ’’തി വോസാസമാനം ഉപാസകാനം വത്വാ ദാപേന്തിം ഭിക്ഖുനിം. ന നിവാരേത്വാതി ‘‘അപസക്ക താവ, ഭഗിനി, യാവ ഭിക്ഖൂ ഭുഞ്ജന്തീ’’തി അനപസാദേത്വാ ഭുഞ്ജതോതി യോജനാ.

൪൧൪. ചതുത്ഥേന കായചിത്തസമുട്ഠാനേന കതി ആപത്തിയോ സിയുന്തി യോജനാ.

൪൧൭. പഞ്ചമേനാതി വാചാചിത്തസമുട്ഠാനേന. വദന്തി വദന്തോ സമുദാചരന്തോ.

൪൧൮. കുടിന്തി നിദസ്സനമത്തം, അദേസിതവത്ഥുകം പമാണാതിക്കന്തം സാരമ്ഭം അപരിക്കമനം സേനാസനമ്പി ഗഹണം വേദിതബ്ബം.

൪൧൯. വാചേതി പദസോ ധമ്മന്തി ഏത്ഥ ‘‘അനുപസമ്പന്ന’’ന്തി സേസോ. യഥാഹ – ‘‘ഭിക്ഖു അകപ്പിയസഞ്ഞീ അനുപസമ്പന്നം പദസോ ധമ്മം വാചേതീ’’തി (പരി. ൨൮൧). ദവകമ്യതാ വദന്തസ്സാതി ജാതിആദീഹി അക്കോസവത്ഥൂഹി കീളാധിപ്പായേന വദന്തസ്സ. ദവകമ്യതാതി ച ‘‘പടിസങ്ഖാ യോനിസോ’’തിആദീസു (മ. നി. ൧.൨൨, ൨൪, ൪൨൨; അ. നി. ൬.൫൮; ൮.൯; മഹാനി. ൧൯൯, ൨൦൬; ധ. സ. ൧൩൫൫; വിഭ. ൫൧൮) വിയ യ-കാരലോപേന നിദ്ദേസോ.

൪൨൦. ഛട്ഠേന കായവാചാചിത്തസമുട്ഠാനേന. സംവിദഹിത്വാനാതി സംവിധായ, ‘‘ത്വഞ്ച അഹഞ്ച ഏകതോ അവഹരിസ്സാമാ’’തി സമ്മന്തനം കത്വാ. ഭണ്ഡം ഹരതീതി ‘‘ഭാരിയം ത്വം ഏകം പസ്സം ഗണ്ഹ, അഹം ഇമ’’ന്തി വത്വാ തേന സഹ ഠാനാ ചാവേതി ചേ.

൪൨൩. ഇധ ഇമസ്മിം സാസനേ. വിമതൂപരമം പരമന്തി ഏത്ഥ ‘‘കപ്പിയം നു ഖോ, അകപ്പിയ’’ന്തി വാ ‘‘ആപത്തി നു ഖോ, അനാപത്തീ’’തി വാ ‘‘ധമ്മോ നു ഖോ, അധമ്മോ’’തി വാ ഏവമാദിനാ നയേന വിവിധേനാകാരേന പവത്താ വിമതി വിചികിച്ഛാ വിമതി. വിമതിം ഉപരമേതി വിനാസേതീതി വിമതൂപരമം. പരമം ഉത്തമം. ഉത്തരന്തി വിഭങ്ഗഖന്ധകാഗതാനം നിദാനാദിവിനിച്ഛയാനം പഞ്ഹഉത്തരഭാവേന ഠിതത്താ ഉത്തരം. ഇമം ഉത്തരം നാമ പകരണം യോ ഉത്തരതി പഞ്ഞായ ഓഗാഹേത്വാ പരിയോസാപേതി. ഇധ ‘‘ഉത്തരം ഉത്തര’’ന്തി പദദ്വയേ ഏകം ഗുണനിദസ്സനം, ഏകം സത്ഥനിദസ്സനന്തി ഗഹേതബ്ബം. സുനയേന യുതോ സോ പുഗ്ഗലോ വിനയം പിടകം ഉത്തരതീതി സമ്ബന്ധോ. കിം വിസിട്ഠന്തി ആഹ ‘‘സുനയ’’ന്തിആദി. സുട്ഠു ചാരിത്തവാരിത്തദള്ഹീകരണസിഥിലകരണഭേദാ പഞ്ഞത്തിഅനഉപഞ്ഞത്താദിനയാ ഏത്ഥാതി സുനയോ, തം. സുട്ഠു നീയതി വിനിച്ഛയോ ഏതേനാതി സുനയോ, ഉത്തരവിനിച്ഛയോ, തേന. വിനിച്ഛയാവബോധേന സംയുത്തോ സമന്നാഗതോ. ദുക്ഖേന ഉത്തരീയതീതി ദുത്തരം. പാതിമോക്ഖസംവരസീലദീപകത്തേന സമാധിപഞ്ഞാനിബ്ബാനസങ്ഖാതഉത്തരപ്പത്തിയാ പതിട്ഠാഭാവതോ ഉത്തരം ഉത്തരതി ഓഗാഹേത്വാ പരിയോസാനം പാപുണാതീതി അത്ഥോ.

ഇധ യോ വിമതൂപരമം പരമം ഉത്തരം ഉത്തരം നാമ പകരണം ഉത്തരതി, സുനയേന യുതോ സോ പുഗ്ഗലോ സുനയം ദുത്തരം ഉത്തരം വിനയം ഉത്തരതീതി യോജനാ. ച-സദ്ദേന സത്ഥന്തരസമുച്ചയത്ഥേന ഇമമത്ഥം ദീപേതി. സേയ്യഥിദം, ഇധ യോ സുനയം ദുത്തരം ഉത്തരം വിനയം ഉത്തരതി, സുനയേന യുതോ സോ പുഗ്ഗലോ വിമതൂപരമം പരമം ഉത്തരം ഉത്തരം നാമ പകരണം ഉത്തരതീതി. ഇമിനാ യോ ഉത്തരം ജാനാതി, സോ വിനയം ജാനാതി. യോ വിനയം ജാനാതി, സോ ഉത്തരം ജാനാതീതി ഉത്തരപകരണസ്സ വിനയപിടകജാനനേ അച്ചന്തൂപകാരിതാ വിഭാവിതാതി ദട്ഠബ്ബം.

ഇതി ഉത്തരേ ലീനത്ഥപകാസനിയാ

ആപത്തിസമുട്ഠാനകഥാവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.