ചമ്മക്ഖന്ധകകഥാവണ്ണനാ

൨൬൫൦. ഏളകാ ച അജാ ച മിഗാ ചാതി വിഗ്ഗഹോ. പസൂനം ദ്വന്ദേ ഏകത്തനപുംസകത്തസ്സ വിഭാസിതത്താ ബഹുവചനനിദ്ദേസോ. ഏളകാനഞ്ച അജാനഞ്ച മിഗാനം രോഹിതേണികുരുങ്ഗാനഞ്ച. പസദാ ച മിഗമാതാ ച പസദമിഗമാതാ, ‘‘പസദമിഗമാതുയാ’’തി വത്തബ്ബേ ഗാഥാബന്ധവസേന ‘‘പസദ’’ന്തി നിഗ്ഗഹിതാഗമോ. പസദമിഗമാതുയാ ച ചമ്മം ഭിക്ഖുനോ വട്ടതീതി യോജനാ. ‘‘മിഗാന’’ന്തി ഇമിനാ ഗഹിതാനമേവേത്ഥ വിഭാഗദസ്സനം ‘‘രോഹിതേണീ’’തിആദി. രോഹിതാദയോ മിഗവിഭാഗവിസേസാ.

൨൬൫൧. ഏതേസം യഥാവുത്തസത്താനം ചമ്മം ഠപേത്വാ അഞ്ഞം ചമ്മം ദുക്കടാപത്തിയാ വത്ഥുഭൂതന്തി അത്ഥോ. അഞ്ഞന്തി ച –

‘‘മക്കടോ കാളസീഹോ ച, സരഭോ കദലീമിഗോ;

യേ ച വാളമിഗാ ഹോന്തി, തേസം ചമ്മം ന വട്ടതീ’’തി. (മഹാവ. അട്ഠ. ൨൫൯) –

അട്ഠകഥായ പടിക്ഖിത്തം ചമ്മമാഹ. മക്കടോ നാമ സാഖമിഗോ. കാളസീഹോ നാമ മഹാമുഖവാനരജാതികോ. വാളമിഗാ നാമ സീഹബ്യഗ്ഘാദയോ. യഥാഹ – ‘‘തത്ഥ വാളമിഗാതി സീഹബ്യഗ്ഘഅച്ഛതരച്ഛാ, ന കേവലഞ്ച ഏതേയേവ, യേസം പന ചമ്മം വട്ടതീതി വുത്തം, തേ ഠപേത്വാ അവസേസാ അന്തമസോ ഗോമഹിംസസ്സമിളാരാദയോപി സബ്ബേ ഇമസ്മിം അത്ഥേ ‘വാളമിഗാ’ത്വേവ വേദിതബ്ബാ’’തി.

ഥവികാ ച ഉപാഹനാ ച ഥവികോപാഹനം. അമാനുസം മനുസ്സചമ്മരഹിതം സബ്ബം ചമ്മം ഥവികോപാഹനേ വട്ടതീതി യോജനാ. ഏത്ഥ ഥവികാതി ഉപാഹനാദികോസകസ്സ ഗഹണം. യഥാഹ ‘‘മനുസ്സചമ്മം ഠപേത്വാ യേന കേനചി ചമ്മേന ഉപാഹനാ വട്ടതി. ഉപാഹനാകോസകസത്ഥകകോസകകുഞ്ജികാകോസകേസുപി ഏസേവ നയോ’’തി (മഹാവ. അട്ഠ. ൨൫൯).

൨൬൫൨. ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, സബ്ബപച്ചന്തിമേസു ജനപദേസു ഗുണങ്ഗുണൂപാഹന’’ന്തി (മഹാവ. ൨൫൯) വചനതോ ‘‘വട്ടന്തി മജ്ഝിമേ ദേസേ, ന ഗുണങ്ഗുണൂപാഹനാ’’തി വുത്തം. മജ്ഝിമേ ദേസേതി ‘‘പുരത്ഥിമായ ദിസായ ഗജങ്ഗലം നാമ നിഗമോ’’തിആദിനാ (മഹാവ. ൨൫൯) വുത്തസീമാപരിച്ഛേദേ മജ്ഝിമദേസേ. ഗുണങ്ഗുണൂപാഹനാതി ചതുപടലതോ പട്ഠായ ബഹുപടലാ ഉപാഹനാ. യഥാഹ – ‘‘ഗുണങ്ഗുണൂപാഹനാതി ചതുപടലതോ പട്ഠായ വുച്ചതീ’’തി (മഹാവ. അട്ഠ. ൨൪൫). മജ്ഝിമദേസേ ഗുണങ്ഗുണൂപാഹനാ ന വട്ടന്തീതി യോജനാ. അന്തോആരാമേതി ഏത്ഥ പകരണതോ ‘‘സബ്ബേസ’’ന്തി ലബ്ഭതി, ഗിലാനാനമിതരേസഞ്ച സബ്ബേസന്തി അത്ഥോ. സബ്ബത്ഥാപി ചാതി അന്തോആരാമേ, ബഹി ചാതി സബ്ബത്ഥാപി. രോഗിനോതി ഗിലാനസ്സ വട്ടന്തീതി യോജനാ.

൨൬൫൩. പുടബദ്ധാ ഖല്ലകബദ്ധാചാതി പച്ചേകം യോജേതബ്ബം. വിസേസോ പനേതാസം അട്ഠകഥായമേവ വുത്തോ ‘‘പുടബദ്ധാതി യോനകഉപാഹനാ വുച്ചതി, യാ യാവജങ്ഘതോ സബ്ബപാദം പടിച്ഛാദേതി. ഖല്ലകബദ്ധാതി പണ്ഹിപിധാനത്ഥം തലേ ഖല്ലകം ബന്ധിത്വാ കതാ’’തി. പാലിഗുണ്ഠിമാ ച ‘‘പലിഗുണ്ഠിത്വാ കതാ, യാ ഉപരി പാദമത്തമേവ പടിച്ഛാദേതി, ന ജങ്ഘ’’ന്തി അട്ഠകഥായം ദസ്സിതാവ. തൂലപുണ്ണാതി തൂലപിചുനാ പൂരേത്വാ കതാ.

സബ്ബാവ നീലാ സബ്ബനീലാ, സാ ആദി യാസം താ സബ്ബനീലാദയോ. ആദി-സദ്ദേന മഹാനാമരത്തപരിയന്താനം ഗഹണം. ഏതാസം സരൂപം അട്ഠകഥായമേവ വുത്തം ‘‘നീലികാ ഉമാപുപ്ഫവണ്ണാ ഹോതി, പീതികാ കണികാരപുപ്ഫവണ്ണാ, ലോഹിതികാ ജയസുമനപുപ്ഫവണ്ണാ, മഞ്ജിട്ഠികാ മഞ്ജിട്ഠവണ്ണാ ഏവ, കണ്ഹാ അദ്ദാരിട്ഠകവണ്ണാ, മഹാരങ്ഗരത്താ സതപദിപിട്ഠിവണ്ണാ, മഹാനാമരത്താ സമ്ഭിന്നവണ്ണാ ഹോതി പണ്ഡുപലാസവണ്ണാ. കുരുന്ദിയം പന ‘പദുമപുപ്ഫവണ്ണാ’തി വുത്ത’’ന്തി (മഹാവ. അട്ഠ. ൨൪൬). സബ്ബനീലാദയോപി ചാതി അപി-സദ്ദേന നീലാദിവദ്ധികാനം ഗഹണം.

൨൬൫൪. ചിത്രാതി വിചിത്രാ. മേണ്ഡവിസാണൂപമവദ്ധികാതി മേണ്ഡാനം വിസാണസദിസവദ്ധികാ, കണ്ണികട്ഠാനേ മേണ്ഡസിങ്ഗസണ്ഠാനേ വദ്ധേ യോജേത്വാ കതാതി അത്ഥോ. ‘‘മേണ്ഡവിസാണൂപമവദ്ധികാ’’തി ഇദം അജവിസാണൂപമവദ്ധികാനം ഉപലക്ഖണം. മോരസ്സ പിഞ്ഛേന പരിസിബ്ബിതാതി തലേസു വാ വദ്ധേസു വാ മോരപിഞ്ഛേഹി സുത്തകസദിസേഹി പരിസിബ്ബിതാ. ഉപാഹനാ ന ച വട്ടന്തീതി യോജനാ.

൨൬൫൫. മജ്ജാരാതി ബിളാരാ. കാളകാ രുക്ഖകണ്ടകാ. ഊലൂകാ പക്ഖിബിളാലാ. സീഹാതി കേസരസീഹാദയോ സീഹാ. ഉദ്ദാതി ചതുപ്പദജാതികാ. ദീപീ സദ്ദലാ. അജിനസ്സാതി ഏവംനാമികസ്സ. പരിക്ഖടാതി ഉപാഹനപരിയന്തേ ചീവരേ അനുവാതം വിയ വുത്തപ്പകാരം ചമ്മം യോജേത്വാ കതാ.

൨൬൫൬. സചേ ഈദിസാ ഉപാഹനാ ലഭന്തി, താസം വളഞ്ജനപ്പകാരം ദസ്സേതുമാഹ ‘‘പുടാദിം അപനേത്വാ’’തിആദി. പുടാദിം സബ്ബസോ ഛിന്ദിത്വാ വാ അപനേത്വാ വാ ഉപാഹനാ ധാരേതബ്ബാതി യോജനാ. ഏവമകത്വാ ലദ്ധനീഹാരേനേവ ധാരേന്തസ്സ ദുക്കടം. യഥാഹ – ‘‘ഏതാസു യം കിഞ്ചി ലഭിത്വാ സചേ താനി ഖല്ലകാദീനി അപനേത്വാ സക്കാ ഹോന്തി വളഞ്ജിതും, വളഞ്ജേതബ്ബാ, തേസു പന സതി വളഞ്ജന്തസ്സ ദുക്കട’’ന്തി (മഹാവ. അട്ഠ. ൨൪൬).

വണ്ണഭേദം തഥാ കത്വാതി ഏത്ഥ ‘‘ഏകദേസേനാ’’തി സേസോ. ‘‘സബ്ബസോ വാ’’തി ആഹരിത്വാ സബ്ബസോ വാ ഏകദേസേന വാ വണ്ണഭേദം കത്വാ സബ്ബനീലാദയോ ഉപാഹനാ ധാരേതബ്ബാതി യോജനാ. തഥാ അകത്വാ ധാരേന്തസ്സ ദുക്കടം. യഥാഹ ‘‘ഏതാസു യം കിഞ്ചി ലഭിത്വാ രജനം ചോളകേന പുഞ്ഛിത്വാ വണ്ണം ഭിന്ദിത്വാ ധാരേതും വട്ടതി. അപ്പമത്തകേപി ഭിന്നേ വട്ടതിയേവാ’’തി. നീലവദ്ധികാദയോപി വണ്ണഭേദം കത്വാ ധാരേതബ്ബാ.

൨൬൫൭. തത്ഥ ഠാനേ പസ്സാവപാദുകാ, വച്ചപാദുകാ, ആചമനപാദുകാതി തിസ്സോ പാദുകായോ ഠപേത്വാ സബ്ബാപി പാദുകാ താലപത്തികാദിഭേദാ സബ്ബാപി സങ്കമനീയാ പാദുകാ ധാരേതും ന വട്ടന്തീതി യോജനാ.

൨൬൫൮. അതിക്കന്തപമാണം ഉച്ചാസയനസഞ്ഞിതം ആസന്ദിഞ്ചേവ പല്ലങ്കഞ്ച സേവമാനസ്സ ദുക്കടന്തി യോജനാ. ആസന്ദീ വുത്തലക്ഖണാവ. പല്ലങ്കോതി പാദേസു ആഹരിമാനി വാളരൂപാനി ഠപേത്വാ കതോ, ഏകസ്മിംയേവ ദാരുമ്ഹി കട്ഠകമ്മവസേന ഛിന്ദിത്വാ കതാനി അസംഹാരിമാനി തത്രട്ഠാനേവ വാളരൂപാനി യസ്സ പാദേസു സന്തി, ഏവരൂപോ പല്ലങ്കോ കപ്പതീതി ‘‘ആഹരിമേനാ’’തി ഇമിനാവ ദീപിതം. ‘‘അകപ്പിയരൂപകതോ അകപ്പിയമഞ്ചോ പല്ലങ്കോ’’തി ഹി സാരസമാസേ വുത്തം.

൨൬൫൯. ഗോനകന്തി ദീഘലോമകമഹാകോജവം. ചതുരങ്ഗുലാധികാനി കിര തസ്സ ലോമാനി, കാളവണ്ണഞ്ച ഹോതി. ‘‘ചതുരങ്ഗുലതോ ഊനകപ്പമാണലോമോ കോജവോ വട്ടതീ’’തി വദന്തി. കുത്തകന്തി സോളസന്നം നാടകിത്ഥീനം ഠത്വാ നച്ചനയോഗ്ഗം ഉണ്ണാമയത്ഥരണം. ചിത്തന്തി ഭിത്തിച്ഛിദ്ദാദികവിചിത്രം ഉണ്ണാമയത്ഥരണം. പടികന്തി ഉണ്ണാമയം സേതത്ഥരണം. പടലികന്തി ഘനപുപ്ഫകം ഉണ്ണാമയം ലോഹിതത്ഥരണം, യോ ‘‘ആമലകപത്തോ’’തിപി വുച്ചതി.

ഏകന്തലോമിന്തി ഉഭതോ ഉഗ്ഗതലോമം ഉണ്ണാമയത്ഥരണം. വികതിന്തി സീഹബ്യഗ്ഘാദിരൂപവിചിത്രം ഉണ്ണാമയത്ഥരണം. ‘‘ഏകന്തലോമീതി ഏകതോദസം ഉണ്ണാമയത്ഥരണ’’ന്തി ദീഘനികാ. തൂലികന്തി രുക്ഖതൂലലതാതൂലപോടകിതൂലസങ്ഖാതാനം തിണ്ണം തൂലാനം അഞ്ഞതരപുണ്ണം പകതിതൂലികം. ഉദ്ദലോമികന്തി ഏകതോ ഉഗ്ഗതലോമം ഉണ്ണാമയത്ഥരണം. ‘‘ഉദ്ദലോമീതി ഉഭതോദസം ഉണ്ണാമയത്ഥരണം. ഏകന്തലോമീതി ഏകതോദസം ഉണ്ണാമയത്ഥരണ’’ന്തി (ദീ. നി. അട്ഠ. ൧.൧൫) ദീഘനികായട്ഠകഥായം വുത്തം. സാരസമാസേ പന ‘‘ഉദ്ദലോമീതി ഏകതോ ഉഗ്ഗതപുപ്ഫം. ഏകന്തലോമീതി ഉഭതോ ഉഗ്ഗതപുപ്ഫ’’ന്തി വുത്തം.

൨൬൬൦. കട്ടിസ്സന്തി രതനപരിസിബ്ബിതം കോസേയ്യകട്ടിസ്സമയം പച്ചത്ഥരണം. ‘‘കോസേയ്യകട്ടിസ്സമയന്തി കോസേയ്യകസടമയ’’ന്തി (ദീ. നി. ടീ. ൧.൧൫) ആചരിയധമ്മപാലത്ഥേരേന വുത്തം, കന്തിതകോസേയ്യപുടമയന്തി അത്ഥോ. കോസേയ്യന്തി രതനപരിസിബ്ബിതം കോസിയസുത്തമയം പച്ചത്ഥരണം. രതനപരിസിബ്ബനരഹിതം സുദ്ധകോസേയ്യം പന വട്ടതി.

ദീഘനികായട്ഠകഥായം പനേത്ഥ ‘‘ഠപേത്വാ തൂലികം സബ്ബാനേവ ഗോനകാദീനി രതനപരിസിബ്ബിതാനി ന വട്ടന്തീ’’തി (ദീ. നി. അട്ഠ. ൧.൧൫) വുത്തം. തത്ഥ ‘‘ഠപേത്വാ തൂലിക’’ന്തി ഏതേന രതനപരിസിബ്ബനരഹിതാപി തൂലികാ ന വട്ടതീതി ദീപേതി. ‘‘രതനപരിസിബ്ബിതാനി ന വട്ടന്തീ’’തി ഇമിനാ പന യാനി രതനപരിസിബ്ബിതാനി, താനി ഭൂമത്ഥരണവസേന യഥാനുരൂപം മഞ്ചാദീസു ച ഉപനേതും വട്ടതീതി ദീപിതന്തി വേദിതബ്ബം. ഏത്ഥ ച വിനയപരിയായം പത്വാ ഗരുകേ ഠാതബ്ബത്താ ഇധ വുത്തനയേനേവേത്ഥ വിനിച്ഛയോ വേദിതബ്ബോ. സുത്തന്തികദേസനായം പന ഗഹട്ഠാനമ്പി വസേന വുത്തത്താ നേസം സങ്ഗണ്ഹനത്ഥം ‘‘ഠപേത്വാ തൂലികം…പേ… വട്ടന്തീതി വുത്ത’’ന്തി (ദീ. നി. അട്ഠ. ൧.൧൫) അപരേ.

ഹത്ഥിഅസ്സരഥത്ഥരന്തി ഹത്ഥിപിട്ഠേ അത്ഥരിതം അത്ഥരണം ഹത്ഥത്ഥരണം നാമ. അസ്സരഥത്ഥരേപി ഏസേവ നയോ. കദലിമിഗപവര-പച്ചത്ഥരണകമ്പി ചാതി കദലിമിഗചമ്മം നാമ അത്ഥി, തേന കതം പവരപച്ചത്ഥരണന്തി അത്ഥോ. തം കിര സേതവത്ഥസ്സ ഉപരി കദലിമിഗചമ്മം പത്ഥരിത്വാ സിബ്ബേത്വാ കരോന്തി. പി-സദ്ദേന അജിനപ്പവേണീ ഗഹിതാ. അജിനപ്പവേണീ നാമ അജിനചമ്മേഹി മഞ്ചപമാണേന സിബ്ബേത്വാ കതാ പവേണീ. താനി കിര ചമ്മാനി സുഖുമതരാനി, തസ്മാ ദുപട്ടതിപട്ടാനി കത്വാ സിബ്ബന്തി. തേന വുത്തം ‘‘അജിനപ്പവേണീ’’തി.

൨൬൬൧. രത്തവിതാനസ്സ ഹേട്ഠാതി കുസുമ്ഭാദിരത്തസ്സ ലോഹിതവിതാനസ്സ ഹേട്ഠാ കപ്പിയപച്ചത്ഥരണേഹി അത്ഥതം സയനാസനഞ്ച. കസാവരത്തവിതാനസ്സ പന ഹേട്ഠാ കപ്പിയപച്ചത്ഥരണേന അത്ഥതം വട്ടതി. തേനേവ വക്ഖതി ‘‘ഹേട്ഠാ അകപ്പിയേ’’തിആദി.

ദ്വിധാ രത്തൂപധാനകന്തി സീസപസ്സേ, പാദപസ്സേ ചാതി ഉഭതോപസ്സേ പഞ്ഞത്തരത്തബിബ്ബോഹനവന്തഞ്ച സയനാസനം. ഇദം സബ്ബം അകപ്പിയം പരിഭുഞ്ജതോ ദുക്കടം ഹോതി. ‘‘യം പന ഏകമേവ ഉപധാനം ഉഭോസു പസ്സേസു രത്തം വാ ഹോതി പദുമവണ്ണം വാ വിചിത്രം വാ, സചേ പമാണയുത്തം, വട്ടതീ’’തി (മഹാവ. അട്ഠ. ൨൫൪) അട്ഠകഥാവിനിച്ഛയോ ഏതേനേവ ബ്യതിരേകതോ വുത്തോ ഹോതി. ‘‘യേഭുയ്യരത്താനിപി ദ്വേ ബിബ്ബോഹനാനി ന വട്ടന്തീ’’തി ഗണ്ഠിപദേ വുത്തം. തേനേവ യേഭുയ്യേന രത്തവിതാനമ്പി ന വട്ടതീതി വിഞ്ഞായതി.

ഏത്ഥ ച കിഞ്ചാപി ദീഘനികായട്ഠകഥായം ‘‘അലോഹിതകാനി ദ്വേപി വട്ടന്തിയേവ, തതോ ഉത്തരി ലഭിത്വാ അഞ്ഞേസം ദാതബ്ബാനി, ദാതും അസക്കോന്തോ മഞ്ചേ തിരിയം അത്ഥരിത്വാ ഉപരി പച്ചത്ഥരണം ദത്വാ നിപജ്ജിതുമ്പി ലഭതീ’’തി (ദീ. നി. അട്ഠ. ൧.൧൫) അവിസേസേന വുത്തം. സേനാസനക്ഖന്ധകസംവണ്ണനായം പന ‘‘അഗിലാനസ്സ സീസൂപധാനഞ്ച പാദൂപധാനഞ്ചാതി ദ്വയമേവ വട്ടതി, ഗിലാനസ്സ ബിബ്ബോഹനാനി സന്ഥരിത്വാ ഉപരി പച്ചത്ഥരണം ദത്വാ നിപജ്ജിതുമ്പി വട്ടതീ’’തി (ചൂളവ. അട്ഠ. ൨൯൭) വുത്തത്താ ഗിലാനോയേവ മഞ്ചേ തിരിയം അത്ഥരിത്വാ നിപജ്ജിതും ലഭതീതി വേദിതബ്ബം.

൨൬൬൨. ഉദ്ധം സേതവിതാനമ്പി ഹേട്ഠാ അകപ്പിയേ പച്ചത്ഥരണേ സതി ന വട്ടതീതി യോജനാ. തസ്മിന്തി അകപ്പിയപച്ചത്ഥരണേ.

൨൬൬൩. ‘‘ഠപേത്വാ’’തി ഇമിനാ ആസന്ദാദിത്തയസ്സ വട്ടനാകാരോ നത്ഥീതി ദീപേതി. സേസം സബ്ബന്തി ഗോനകാദി ദ്വിധാരത്തൂപധാനകപരിയന്തം സബ്ബം. ഗിഹിസന്തകന്തി ഗിഹീനം സന്തകം തേഹിയേവ പഞ്ഞത്തം, ഇമിനാ പഞ്ചസു സഹധമ്മികേസു അഞ്ഞതരേന വാ തേസം ആണത്തിയാ വാ പഞ്ഞത്തം ന വട്ടതീതി ദീപേതി. ലഭതേതി നിസീദിതും ലഭതി.

൨൬൬൪. തം കത്ഥ ലഭതീതി പദേസനിയമം ദസ്സേതുമാഹ ‘‘ധമ്മാസനേ’’തിആദി. ധമ്മാസനേതി ഏത്ഥ അട്ഠകഥായം ‘‘യദി ധമ്മാസനേ സങ്ഘികമ്പി ഗോനകാദിം ഭിക്ഖൂഹി അനാണത്താ ആരാമികാദയോ സയമേവ പഞ്ഞാപേന്തി ചേവ നീഹരന്തി ച, ഏതം ഗിഹിവികതനീഹാരം നാമ. ഇമിനാ ഗിഹിവികതനീഹാരേന വട്ടതീ’’തി (ചൂളവ. അട്ഠ. ൩൨൦; വി. സങ്ഗ. അട്ഠ. പകിണ്ണകവിനിച്ഛയകഥാ ൫൬ അത്ഥതോ സമാനം) വുത്തം. ഭത്തഗ്ഗേ വാതി വിഹാരേ നിസീദാപേത്വാ പരിവേസനട്ഠാനേ വാ ഭോജനസാലായം വാ. അപിസദ്ദേന ഗിഹീനം ഗേഹേപി തേഹി പഞ്ഞത്തേ ഗോനകാദിമ്ഹി നിസീദിതും അനാപത്തീതി ദീപേതി. ധമ്മാസനാദിപദേസനിയമനേന തതോ അഞ്ഞത്ഥ ഗിഹിപഞ്ഞത്തേപി തത്ഥ നിസീദിതും ന വട്ടതീതി ബ്യതിരേകതോ വിഞ്ഞായതി.

ഭൂമത്ഥരണകേതി ഏത്ഥ ‘‘കതേ’’തി സേസോ. തത്ഥാതി സങ്ഘികേ വാ ഗിഹിസന്തകേ വാ ഗോനകാദിമ്ഹി സഹധമ്മികേഹി അനാണത്തേഹി ഗിഹീഹി ഏവ ഭൂമത്ഥരണേ കതേ. സയിതുന്തി ഉപരി അത്തനോ പച്ചത്ഥരണം ദത്വാ നിപജ്ജിതും വട്ടതി. അപി-സദ്ദേന നിസീദിതുമ്പി വാതി സമുച്ചിനോതി. ‘‘ഭൂമത്ഥരണകേ’’തി ഇമിനാ ഗിഹീഹി ഏവ മഞ്ചാദീസു സയനത്ഥം അത്ഥതേ ഉപരി അത്തനോ പച്ചത്ഥരണം ദത്വാ സയിതും വാ നിസീദിതും വാ ന വട്ടതീതി ദീപേതി.

ചമ്മക്ഖന്ധകകഥാവണ്ണനാ.