൨. ഗണഭോജനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൨൦൯-൨൧൮. ഗുള്ഹപടിച്ഛന്നോതി അപാകടോവ. ഏകോ പുത്തേനാതി ഏകസ്സേകം ഭത്തം ‘‘അഹം അഞ്ഞേന നിമന്തിതോ’’തി ന വുച്ചതി. ‘‘സചേ ഏകതോ ഗണ്ഹന്തി , ഗണഭോജനം ഹോതീ’’തി (പാചി. അട്ഠ. ൨൧൭-൨൧൮) വുത്തത്താ ചത്താരോ ഉപാസകാ ചത്താരോ ഭിക്ഖൂ വിസും വിസും നിമന്തേത്വാ ഹത്ഥപാസേ ഠിതാനം ചേ ദേന്തി, ഗണഭോജനം ഹോതി ഏവാതി ഏകേ, തം ന യുത്തം വിയ. ‘‘വിഞ്ഞത്തിതോ പസവനേ ഗണസ്സ ഏകതോ ഗഹണേ ഇമിനാ സിക്ഖാപദേന ആപത്തി, വിസും ഗഹണേ പണീതഭോജനസൂപോദനവിഞ്ഞത്തീഹീ’’തി ലിഖിതം. ‘‘വിഞ്ഞത്തിതോ പസവനം അട്ഠുപ്പത്തിവസേന അട്ഠകഥായം അനുഞ്ഞാതം. സൂപോദനാദിവസേന തത്ഥ ആപത്തി ഏവാ’’തി വുത്തം, തം ന യുത്തം. കസ്മാ? പരിവാരേ (പരി. ൧൬൮) ഏവ ദ്വിന്നം ആകാരാനം ആഗതത്താ, തസ്മാ അട്ഠകഥായം ‘‘അനുഞ്ഞാത’’ന്തി ദുവുത്തം. അട്ഠുപ്പത്തിയംയേവ പാകടന്തി ‘‘പദഭാജനേ ന വുത്ത’’ന്തി വത്തബ്ബം. ഏകതോ ഗണ്ഹന്തീതി ഗഹിതഭത്താപി അഞ്ഞേ യാവ ഗണ്ഹന്തി, താവ ചേ തിട്ഠന്തി, ഏകതോ ഗണ്ഹന്തിയേവ നാമ. ‘‘ഗച്ഛതി ചേ, അനാപത്തീ’’തി വദന്തി.

ഏത്ഥാഹ – ‘‘പടിഗ്ഗഹണമേവ ഹേത്ഥ പമാണ’’ന്തി വുത്തം, അഥ കസ്മാ പാളിയം ‘‘ഗണഭോജനം നാമ യത്ഥ ചത്താരോ…പേ… ഭുഞ്ജന്തി, ഏതം ഗണഭോജനം നാമാ’’തി (പാചി. ൨൧൮) വുത്തന്തി? വുച്ചതി – യത്ഥാതി ഉപയോഗത്ഥേ ഭുമ്മവചനം. ചത്താരോതി ഗണസ്സ ഹേട്ഠിമപരിച്ഛേദനിദസ്സനം. പഞ്ചന്നം ഭോജനാനന്തി ആപത്തിപ്പഹോനകഭോജനനിദസ്സനം. അഞ്ഞതരേന ഭോജനേന നിമന്തിതാതി അകപ്പിയനിമന്തനനിദസ്സനം. നിമന്തനവസേനേവ പന ഗണഭോജനസ്സ വുത്തത്താ ‘‘നിമന്തിതാ ഭുഞ്ജന്തീതി വുത്ത’’ന്തി വുത്തം. ‘‘അഞ്ഞതരം ഭോജനം വിഞ്ഞാപേത്വാ ഭുഞ്ജന്തീ’’തി പന ന വുത്തം അട്ഠുപ്പത്തിയംയേവ പാകടത്താ. യം ഭുഞ്ജന്തീതി ഏവം സമ്ബന്ധോ വേദിതബ്ബോ. തത്ഥ ഭുഞ്ജന്തീതി പടിഗ്ഗാഹകനിയമവചനം. ന ഹി അപ്പടിഗ്ഗഹിതകം ഭിക്ഖൂ ഭുഞ്ജന്തി. ഇദം വുത്തം ഹോതി ‘‘ഗണസ്സ യതോ പടിഗ്ഗഹിതാഹാരഭോജനഹേതു പാചിത്തിയ’’ന്തി. ആഗന്തുകപട്ടം മോഘസുത്തേന സിബ്ബിത്വാ ഠപേന്തി, തത്ഥ അനുവാതേ യഥാ ഏകതലം ഹോതി, തഥാ ഹത്ഥേഹി ഘട്ടേതി. വലേതീതി ആവട്ടേതി. പരിവത്തനന്തി സുത്തം ഗണ്ഹന്താനം സുഖഗ്ഗഹണത്ഥം സുത്തപരിവത്തനം കരോതി, പട്ടം സിബ്ബന്താനം സുഖസിബ്ബനത്ഥം പട്ടപരിവത്തനഞ്ച. നവചീവരകാരകോ ഇധാധിപ്പേതോ, ന ഇതരോതി. ‘‘ബിമ്ബിസാരം ആപുച്ഛിത്വാ സമ്ഭാരേ കയിരമാനേയേവ കാലാ അതിക്കന്താ, പച്ഛാ ഗണഭോജനസിക്ഖാപദേ പഞ്ഞത്തേ ഭഗവന്തം ഉപസങ്കമിത്വാ പുച്ഛീ’’തി വദന്തി, അഞ്ഞഥാ അട്ഠകഥായ വിരുജ്ഝനതോ.

൨൨൦. ‘‘ദ്വേ തയോ ഏകതോതി യേപി അകപ്പിയനിമന്തനം സാദിയിത്വാ’’തിആദിവചനേന അകപ്പിയനിമന്തനപച്ചയാ ഏവ അനാപത്തി, വിഞ്ഞത്തിതോ ആപത്തിയേവാതി ദീപേതി. അനിമന്തിതോ ചതുത്ഥോ യസ്സ തദേതം അനിമന്തിതചതുത്ഥം. ഏസ നയോ സബ്ബത്ഥ. പവേസേത്വാതി നിസീദാപേത്വാ. ചീവരദാനസമയലദ്ധകചതുക്കം ചീവരകാരസമയലദ്ധകചതുക്കന്തി ഏവമാദീനി. താനി ചാതി യേഹി ഭോജനേഹി വിസങ്കേതോ നത്ഥി, താനി. മഹാഥേരേതി ഉപസമ്പന്നേ. അട്ഠത്വാതി ഠിതേന നിമിത്തം ദസ്സിതം ഹോതി. തത്ഥ തത്ഥ ഗന്ത്വാതി രഥികാദീസു ഭിക്ഖുസമീപേ ഗന്ത്വാ. ഇമസ്മിം പന സിക്ഖാപദേ കത്ഥചി പോത്ഥകേ ‘‘അനുജാനാമി, ഭിക്ഖവേ, ചീവരദാനസമയേ ഗണഭോജനം ഭുഞ്ജിതും. ഏവഞ്ചിദം ഭഗവതാ ഭിക്ഖൂന’’ന്തി പാഠോ ദിസ്സതി. കത്ഥചി ‘‘ഭുഞ്ജിതു’’ന്തി വത്വാ ‘‘ഏവഞ്ച പന, ഭിക്ഖവേ, ഇമം സിക്ഖാപദം ഉദ്ദിസേയ്യാഥാ’’തി പാഠോ, അയം സോഭനോ.

ഗണഭോജനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.