൨. ദുതിയഅനിയതസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

൪൫൩. ദുതിയേ കേസുചി പോത്ഥകേസു ‘‘ന ഹേവ ഖോ പന പടിച്ഛന്നം ആസനം ഹോതി ആസന’’ന്തി ലിഖിതം. ‘‘ആസനന്തി അധികം, ഉദ്ധരിതാനുരൂപ’’ന്തി ലിഖിതം. ദ്വേപി രഹാ ഇധ അധിപ്പേതാ കായസംസഗ്ഗദുട്ഠുല്ലവാചാരഹോനിസജ്ജഗ്ഗഹണതോ. യദി ഏവം ‘‘മാതുഗാമോ നാമ വിഞ്ഞൂ പടിബലാ’’തി കിമത്ഥം വുത്തന്തി? അയമേവ ഹി മാതുഗാമോ ദ്വിന്നമ്പി കായസംസഗ്ഗദുട്ഠുല്ലവാചാനം ഏകതോ വത്ഥുഭൂതോ, തസ്മാ വുത്തം. കായസംസഗ്ഗസ്സ വത്ഥുഭൂതോ ദസ്സിതോ, ന ഇതരസ്സാതി കത്വാ ദുട്ഠുല്ലവാചമേവ സന്ധായ തസ്സാ വത്ഥും ദസ്സേന്തോ ഏവമാഹ.

ഏത്ഥാഹ – യഥാ പഠമേ അനധിപ്പേതാപി ദുട്ഠുല്ലവാചാ സമ്ഭവവിസേസദസ്സനത്ഥം വുത്താ, ഇധാപി കായസംസഗ്ഗോ, കസ്മാ ന തസ്സ വസേന ചക്ഖുസ്സ രഹോ ഗഹേതബ്ബോതി? ആമ ന ഗഹേതബ്ബോ, ന ച ഗഹിതോ, ഗഹിതോ ഏവ പന നിസജ്ജവസേന, ന ഹി അങ്ഗസ്സ നിസജ്ജാ വിസേസോതി. അപ്പടിച്ഛന്നേ സതി കഥം ചക്ഖുസ്സ രഹോതി ചേ? ദൂരത്താ. പഠമേ കസ്മാ ഇത്ഥിസതമ്പി അനാപത്തിം ന കരോതി, ഇധ കസ്മാ ഏകാപി കരോതീതി ചേ? നോ വുച്ചതി സിദ്ധത്താ. സിദ്ധം ഹോതി, യദിദം അഞ്ഞതരോ ഭിക്ഖു വേസാലിയം മഹാവനേ…പേ… ദ്വാരം വിവരിത്വാ നിപന്നോ ഹോതി…പേ… സമ്ബഹുലാ ഇത്ഥിയോ യാവദത്ഥം കത്വാ പക്കമിംസൂതി (പാരാ. ൭൭). തസ്മാ ന മേഥുനസ്സ മാതുഗാമോ ദുതിയോ ഹോതി. ഇത്ഥിയോ ഹി അഞ്ഞമഞ്ഞിസ്സാ വജ്ജം പടിച്ഛാദേന്തി, തേനേവ ഭിക്ഖുനീനം വജ്ജപടിച്ഛാദനേ പാരാജികം പഞ്ഞത്തം. തഥാ ‘‘ആയസ്മാ ഉദായീ താ ഇത്ഥിയോ വിഹാരം പേക്ഖാപേത്വാ താസം ഇത്ഥീനം വച്ചമഗ്ഗ’’ന്തി (പാരാ. ൨൮൩) ഏത്ഥ ‘‘യാ പന താ ഇത്ഥിയോ ഹിരിമനാ, താ നിക്ഖമിത്വാ ഭിക്ഖൂ ഉജ്ഝാപേന്തീ’’തി (പാരാ. ൨൮൩) വചനതോ ദുട്ഠുല്ലസ്സ മാതുഗാമോ ദുതിയോ ഹോതീതി സിദ്ധന്തി അധിപ്പായോ. ഉഭയത്ഥാപി ഉമ്മത്തകാദികമ്മികാനം അനാപത്തീതി തേസം പാടേക്കം നിദാനേ ആഗതം, ആദികമ്മികാനം അനാപത്തീതി അത്ഥോ. അനുഗണ്ഠിപദേ പന ‘‘അചേലകവഗ്ഗേ രഹോപടിച്ഛന്നാസനസിക്ഖാപദേ ‘വിഞ്ഞൂ പുരിസോ ദുതിയോ ഹോതീ’തി (പാചി. ൨൮൮) ഇമസ്സ അനുരൂപതോ ‘ഇത്ഥീനം സതമ്പി അനാപത്തിം ന കരോതീ’തി വുത്ത’’ന്തി ച, ‘‘ദുതിയാനിയതേ ‘ഇത്ഥീപി പുരിസോപീ’തി ഇദം ഭിക്ഖുനീവഗ്ഗേ ഓസാനസിക്ഖാപദസ്സ, അചേലകവഗ്ഗേ അപ്പടിച്ഛന്നാസനസിക്ഖാപദസ്സ ച അനാപത്തിവാരേ ‘യോ കോചി വിഞ്ഞൂ പുരിസോ ദുതിയോ’തി വുത്തം. ഇമേസം അനുരൂപതോ വുത്തന്തി വേദിതബ്ബ’’ന്തി ച വുത്തം.

ദുതിയഅനിയതസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

പകിണ്ണകവണ്ണനാ

അപിചേത്ഥ ഇദം പകിണ്ണകം, സേയ്യഥിദം – ഇദം അനിയതകണ്ഡം നിപ്പയോജനം അപുബ്ബാഭാവതോതി ചേ? ന, ഗരുകലഹുകഭേദഭിന്നാപത്തിരോപനാരോപനക്കമലക്ഖണദീപനപ്പയോജനതോ. ഏത്ഥ ഹി ‘‘സാ ചേ ഏവം വദേയ്യ ‘അയ്യോ മയാ ദിട്ഠോ നിസിന്നോ മാതുഗാമസ്സ മേഥുനം ധമ്മം പടിസേവന്തോ’തി, സോ ച തം പടിജാനാതി, ആപത്തിയാ കാരേതബ്ബോ…പേ… നിസജ്ജായ കാരേതബ്ബോ’’തിആദിനാ (പാരാ. ൪൪൬) ആപത്തിയാ ഗരുകായ ലഹുകായ ച രോപനക്കമലക്ഖണം, കാരേതബ്ബോതി ഇമിനാ അനാരോപനക്കമലക്ഖണഞ്ച ദസ്സിതം. ലക്ഖണദീപനതോ ആദിമ്ഹി, അന്തേ വാ ഉദ്ദിസിതബ്ബന്തി ചേ? ന, അസമ്ഭവതോ. കഥം? ന താവ ആദിമ്ഹി സമ്ഭവതി, യേസമിദം ലക്ഖണം, തേസം സിക്ഖാപദാനം അദസ്സിതത്താ. ന അന്തേ, ഗരുകമിസ്സകത്താ, തസ്മാ ഗരുകലഹുകാനം മജ്ഝേ ഏവ ഉദ്ദിസിതബ്ബന്തി അരഹതി ഉഭയാമിസ്സകത്താ. യാ തത്ഥ ലഹുകാപത്തി ദസ്സിതാ, സാപി ഗരുകാദികാ. തേനേവാഹ ‘‘മേഥുനധമ്മസന്നിസ്സിതകിലേസസങ്ഖാതേന രഹസ്സാദേനാ’’തിആദി, തസ്മാ ഗരുകാനം ഏവ അനന്തരം ഉദ്ദിട്ഠാതിപി ഏകേ. ഏവം സന്തേ പഠമമേവാലം താവതാ ലക്ഖണദീപനസിദ്ധിതോ, കിം ദുതിയേനാതി ചേ? ന, ഓകാസനിയമപച്ചയമിച്ഛാഗാഹനിവാരണപ്പയോജനതോ. ‘‘പടിച്ഛന്നേ ആസനേ അലംകമ്മനിയേ’’തി ഓകാസനിയമതോ ഹി തബ്ബിപരീതേ ഓകാസേ ഇദം ലക്ഖണം ന വികപ്പിതന്തി മിച്ഛാഗാഹോ ഹോതി, തന്നിവാരണതോ ദുതിയമ്പി സാത്ഥകമേവാതി അധിപ്പായോ. കസ്മാ? ഓകാസഭേദതോ, രഹോഭേദദീപനതോ, രഹോനിസജ്ജസ്സാദഭേദദീപനതോ. ഓകാസനിയമഭാവേ ച രഹോനിസജ്ജസ്സാദഭേദോ ജാതോ. ദ്വിന്നം രഹോനിസജ്ജസിക്ഖാപദാനം നാനതാജാനനഞ്ച സിയാ, തഥാ കായസംസഗ്ഗഭേദദീപനതോ. നാലംകമ്മനിയേപി ഹി ഓകാസേ അപ്പടിച്ഛന്നേ, പടിച്ഛന്നേപി വാ നിസിന്നായ വാതപാനകവാടഛിദ്ദാദീഹി നിക്ഖന്തകേസാദിഗ്ഗഹണേന കായസംസഗ്ഗോ ലബ്ഭതീതി ഏവമാദയോപി നയാ വിത്ഥാരതോ വേദിതബ്ബാ. ‘‘ഭിക്ഖുപാതിമോക്ഖേ ആഗതനയത്താ ഭിക്ഖുനീപാതിമോക്ഖേ ഇദം കണ്ഡം പരിഹീനന്തി വേദിതബ്ബ’’ന്തി വദന്തി. അത്ഥുപ്പത്തിയാ തത്ഥ അനുപന്നത്താതി ഏകേ. തം അനേകത്ഥഭാവദീപനതോ അയുത്തം. സബ്ബബുദ്ധകാലേ ഹി ഭിക്ഖൂനം പഞ്ചന്നം, ഭിക്ഖുനീനം ചത്താരോ ച ഉദ്ദേസാ സന്തി. പാതിമോക്ഖുദ്ദേസപഞ്ഞത്തിയാ അസാധാരണത്താ തത്ഥ നിദ്ദിട്ഠസങ്ഘാദിസേസപാചിത്തിയാനന്തി ഏകേ. താസം ഭിക്ഖുനീനം ഉബ്ഭജാണുമണ്ഡലികഅട്ഠവത്ഥുകവസേന കായസംസഗ്ഗവിസേസോ പാരാജികവത്ഥു, ‘‘ഹത്ഥഗ്ഗഹണം വാ സാദിയേയ്യ, കായം വാ തദത്ഥായ ഉപസംഹരേയ്യാ’’തി (പാചി. ൬൭൪-൬൭൫) വചനതോ സാദിയനമ്പി, ‘‘സന്തിട്ഠേയ്യ വാ’’തി (പാചി. ൬൭൫) വചനതോ ഠാനമ്പി, ‘‘സങ്കേതം വാ ഗച്ഛേയ്യാ’’തി (പാചി. ൬൭൫) വചനതോ ഗമനമ്പി, ‘‘ഛന്നം വാ അനുപവിസേയ്യാ’’തി (പാചി. ൬൭൫) വചനതോ പടിച്ഛന്നട്ഠാനപവേസോപി, തഥാ ‘‘രത്തന്ധകാരേ അപ്പദീപേ പടിച്ഛന്നേ ഓകാസേ ഏകേനേകാ സന്തിട്ഠേയ്യ വാ സല്ലപേയ്യ വാ’’തി (പാചി. ൮൩൮) വചനതോ ദുട്ഠുല്ലവാചാപി പാചിത്തിയവത്ഥുകന്തി കത്വാ താസം അഞ്ഞഥാ അനിയതകണ്ഡസ്സ അവത്തബ്ബതാപത്തിതോപി ന വുത്തന്തി തേസം അധിപ്പായോ.

പകിണ്ണകവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

അനിയതകണ്ഡം നിട്ഠിതം.