൨. ഉണ്ണാഭബ്രാഹ്മണസുത്തവണ്ണനാ

൫൧൨. അഞ്ഞമഞ്ഞസ്സാതി അഞ്ഞോ അഞ്ഞസ്സ. ന പച്ചനുഭോതി അത്തനോ അവിസയഭാവതോ. ഇദാനി തം അഞ്ഞവിസയതം അന്വയതോ ബ്യതിരേകതോ വിഭാവേതും ‘‘സചേ ഹീ’’തിആദി വുത്തം.

വിസയാനി പടിസരന്തി ഏത്ഥാതി പടിസരണം. ഇന്ദ്രിയവിഞ്ഞാണാനി ഹി അസതിപി താദിസേ അധിപ്പായേ അത്തനോ ആരമ്മണസ്സ യാഥാവതോ സമ്പജാനനതോ പവേദനവിജാനനാനി കരോന്താനി വിയ പവത്തന്തി, തഥാ ലോകസ്സ അഞ്ഞത്ഥ സിദ്ധിതോ. തേനാഹ ഭഗവാ – ‘‘മനോ പടിസരണം, മനോവ നേസം ഗോചരവിസയം പച്ചനുഭോതീ’’തി മനോദ്വാരികജവനമനോ ഹി സവിസേസം മനോവിസയം പച്ചനുഭോതി, പഞ്ചദ്വാരികജവനമനോ മനനമത്തമേവ പച്ചനുഭവതി. രജ്ജനാദിഗ്ഗഹണഞ്ചേത്ഥ നിദസ്സനമത്തം, തസ്മാ സദ്ദഹനാദിപി ഗഹിതമേവാതി ദട്ഠബ്ബം, പഞ്ചദ്വാരപ്പവത്തിവസേന തഥാ വുത്തം. ഏകസ്മിം പന ദ്വാരേതി ചക്ഖുദ്വാരേ.

ദുബ്ബലഭോജകാതി അപ്പാനുഭാവാ രാജഭോഗ്ഗാ. ആയന്തി ഭോഗുപ്പത്തിട്ഠാനം. യോത്തബന്ധാദിനിമിത്തം ലദ്ധബ്ബകഹാപണോ യോത്തകഹാപണോ. അദ്ദുബന്ധാദിനിമിത്തം ഗഹേതബ്ബകഹാപണോ അദ്ദുകഹാപണോ. മാഘാതഘോസനായ കതായ ഹിംസാനിമിത്തം ഗഹേതബ്ബകഹാപണോ മാപഹാരകഹാപണോ. തസ്സ പരിമാണം ദസ്സേതും ‘‘അട്ഠകഹാപണോ’’തിആദി വുത്തം. സതവത്ഥുകന്തി സതകരീസവത്ഥുകം.

മഗ്ഗസതീതി അരിയമഗ്ഗസതി. ഭാവനമനുയുഞ്ജന്തസ്സ ഹി ജവനമനോ ഉസ്സക്കിത്വാവ മഗ്ഗസതിം പടിസരതി തപ്പരിയോസാനത്താ. തന്തി നിബ്ബാനം. സാതി ഫലവിമുത്തി. പടിസരതി അഗ്ഗമഗ്ഗസതിയാ. ഫലവിമുത്തി നിബ്ബാനന്തി ഉഭയം മഗ്ഗസ്സ സിദ്ധായേവാതി. ആരമ്മണവസേന നത്ഥി ഏതസ്സ പടിസരണന്തി അപ്പടിസരണം അസങ്ഖതാമതസ്സ സന്തിനിച്ചസഭാവത്താ. സയം പന സബ്ബേസംയേവ അരിയാനം പടിസരണം. തേനാഹ ‘‘നിബ്ബാനം അരഹതോ ഗതീ’’തി (പരി. ൩൩൯). നിബ്ബാനം അനുപവിട്ഠം നിബ്ബാനനിസ്സയത്താ. ന തതോ പരം ഗച്ഛതി ഗതസ്സ അഞ്ഞസ്സ താദിസസ്സ അഭാവാ. നിബ്ബാനം പരി സബ്ബസോ ഓസാനന്തി നിബ്ബാനപരിയോസാനം.

മൂലജാതാ ജാതമൂലാ. തതോ ഏവ പതിട്ഠിതാ. കാ പനസ്സാതി ആഹ ‘‘മഗ്ഗേന ആഗതസദ്ധാ’’തി. മഗ്ഗോ ദള്ഹായ അസംഹാരിയസദ്ധായ മൂലം ദിട്ഠിസമ്പയുത്താനി ചേവ വിചികിച്ഛാചിത്തഞ്ചാതി പഞ്ച അകുസലചിത്താനി സമുച്ഛേദവസേന പഹീനാനി. പഞ്ച നീവരണാനീതി ഏത്ഥ അപായഗമനീയാനി പഠമമഗ്ഗേനേവ പഹീനാനി, ഇതരാനി വിക്ഖമ്ഭനവസേന ഝാനേന പഹീനാനീതി പഞ്ചസു ഓരമ്ഭാഗിയകിലേസസംയോജനേസു ഏകദേസവിഗമേനേവ ബഹിദ്ധാസംയോജനോ വിയ ജാതോതി വുത്തം ‘‘ഝാനഅനാഗാമിട്ഠാനേ ഠിതോ’’തി. തേനാഹ ‘‘സോ അപരിഹീന…പേ… നിബ്ബായേയ്യാ’’തി.