൩. സരണാനിവഗ്ഗോ

൧-൨. പഠമമഹാനാമസുത്താദിവണ്ണനാ

൧൦൧൭-൧൮. സമിദ്ധന്തി സമ്പുണ്ണം. സുപുപ്ഫിതന്തി ഉപസോഭിതതായ സുപുപ്ഫിതസദിസത്താ. ബ്യൂഹാ നാമ യേഹി ഏവ പവിസന്തി, തേഹി ഏവ നിക്ഖമന്തി. തേനാഹ ‘‘ബ്യൂഹാ വുച്ചന്തി അവിനിബ്ബിദ്ധരച്ഛായോ’’തി. ഉദ്ധതചാരിനാതി യട്ഠന്തരാ.

൩. ഗോധസക്കസുത്തവണ്ണനാ

൧൦൧൯. തീഹീതി രതനത്തയേ ഉപ്പന്നേഹി തീഹി പസാദധമ്മേഹി. ചതൂഹീതി തേഹി ഏവ സദ്ധിം സീലേന. കോചിദേവാതിആദി പരികപ്പവസേന വുത്തം ഭഗവതി അത്തനോ സദ്ധായ ഉളാരതമഭാവദസ്സനത്ഥം. തേനാഹ ‘‘ഭഗവതോ സബ്ബഞ്ഞുതായാ’’തിആദി. ധമ്മോ സമുപ്പാദോതി വിവാദധമ്മഉപ്പത്തിഹേതു. തദേവ ഹി സന്ധായാഹ ‘‘കിഞ്ചിദേവ കാരണ’’ന്തി. കാരണന്തി നാനാകാരണം. കല്യാണകുസലവിമുത്തന്തി അകല്യാണം അകുസലം, തദിദം യഥാവുത്തഅപ്പസാദനേന അപനീതഅത്ഥദസ്സനത്ഥം. അസ്സാതി മഹാനാമസക്കസ്സ. അനവജ്ജനദോസോ ഏസോതി ചതൂസു ധമ്മേസു ഏകേനപി സമന്നാഗതോ സോതാപന്നോ ഹോതീതി അനുജാനിത്വാ ചതൂഹിപി സമന്നാഗതേന ആചിക്ഖിതബ്ബന്തി യാഥാവതോ അനവജ്ജനദോസോതി അത്ഥോ.

൪. പഠമസരണാനിസക്കസുത്തവണ്ണനാ

൧൦൨൦. പമാണേനാതി ഏകേന പമാണേന, ന സബ്ബസോ. ഓലോകനം ഖമന്തീതി ദസ്സനമഗ്ഗേന ചതുസച്ചധമ്മാ പച്ചത്തം പസ്സിതബ്ബാ പടിവിജ്ഝിതബ്ബാ. പഠമമഗ്ഗക്ഖണേ ഹി ചതുസച്ചധമ്മാ ഏകദേസതോവ ദിട്ഠാ നാമ ഹോന്തി. ‘‘പരിമുച്ചതീ’’തി പന വത്തും വട്ടതി പടിവിജ്ഝനകിരിയായ വത്തമാനത്താ. അഗന്ത്വാ അപായേസു അനുപ്പത്തിരഹത്താ. തേനാഹ ‘‘ന ഗച്ഛതീ’’തി, ന ഉപ്പജ്ജതീതി അത്ഥോ. മഹാസാരരുക്ഖേ ദസ്സേന്തോ ആഹ – ‘‘യോ കോചി വിഞ്ഞുജാതികോ മമ ചേ ഗോചരം ഗച്ഛതി, ഏകസ്സ ആഗമനം അവഞ്ഝം അമോഘ’’ന്തി ദസ്സേതും.

൫. ദുതിയസരണാനിസക്കസുത്തവണ്ണനാ

൧൦൨൧. ദുക്ഖേത്തം നിരോജകം, തായ ഏവ ദുക്ഖേത്തതായ വിസമം ഹോതീതി ആഹ ‘‘വിസമഖേത്ത’’ന്തി. ലോണൂപഹതന്തി ജാതസഭാവേന ലോണേന ഊസരേന ഉപഹതം. ഖണ്ഡാനീതി ഖണ്ഡിതാനി. തേമേത്വാതി തേമിതത്താ. വാതാതപഹതാനീതി ചിരകാലം വാതേന ചേവ ആതപേന ച ഉപഹതാനി ആബാധിതാനി.

൬. പഠമഅനാഥപിണ്ഡികസുത്തവണ്ണനാ

൧൦൨൨. ഠാനന്തി ഠാനസോ. തേനാഹ ‘‘ഖണേനാ’’തി. നിയ്യാനികന്തി പവത്തം ഞാണപടിരൂപകം പകതിപുരിസന്തരജാനനാദിമിച്ഛാഞാണം. തം പന അനിയ്യാനികം ‘‘നിയ്യാനിക’’ന്തി പച്ചവേക്ഖണവസേന പവത്തേയ്യാതി ആഹ ‘‘മിച്ഛാപച്ചവേക്ഖണേനാ’’തി. ഗുണവിയുത്തസ്സ അത്തനോ സകത്തനി അവട്ഠാനസങ്ഖാതാ വിമുത്തി മിച്ഛാവിമുത്തി.

൭. ദുതിയഅനാഥപിണ്ഡികസുത്തവണ്ണനാ

൧൦൨൩. യഥാകമ്മം സമ്പരേതബ്ബതോ സമ്പരായോ, പേച്ചഭവോ, സമ്പരായഹേതുകം സമ്പരായികം, മരണഭയം.

സരണാനിവഗ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.