൮. സങ്ഖധമസുത്തവണ്ണനാ

൩൬൦. ‘‘യോ കോചി പുരിസോ പാണാതിപാതീ മുസാവാദീ, സബ്ബോ സോ ആപായികോ’’തി വത്വാ പുന ‘‘യംബഹുലം യംബഹുലം കരോതി, തേന ദുഗ്ഗതിം ഗച്ഛതീ’’തി വദന്തോ അത്തനാവ അത്തനോ വാദം ഭിന്ദതി. ഏവം സന്തേതി യദി ബഹുസോ കതേന പാപകമ്മേന ആപായികോ, ‘‘യോ കോചി പാണമതിപാതേതീ’’തിആദിവചനം മിച്ഛാതി. ചത്താരി പദാനീതി ‘‘യോ കോചി പാണമതിപാതേതീ’’തിആദിനാ നയേന വുത്താ ചത്താരോ അത്ഥകോട്ഠാസാ. ദിട്ഠിയാ പച്ചയാ ഹോന്തി ‘‘അത്ഥി ഖോ പന മയാ’’തിആദിനാ അയോനിസോ ഉമ്മുജ്ജന്തസ്സ. ബലസമ്പന്നോതി സമത്ഥോ. സങ്ഖധമകോതി സങ്ഖസ്സ ധമനകിച്ചേ ഛേകോ. അദുക്ഖേനാതി സുഖേന. ഉപചാരോപി അപ്പനാപി വട്ടതി ഉഭിന്നം സാമഞ്ഞവചനഭാവതോ. അപ്പമാണകതഭാവോ ലബ്ഭതേവ. തഥാ ഹി തം കിലേസാനം വിക്ഖമ്ഭനസമത്ഥതായ ദീഘസന്താനതായ വിപുലഫലതായ ച ‘‘മഹഗ്ഗത’’ന്തി വുച്ചതി.

ന ഓഹീയതീതി യസ്മിം സന്താനേ കാമാവചരകമ്മം, മഹഗ്ഗതകമ്മഞ്ച കതൂപചിതം വിപാകദാനേ ലദ്ധാവസരം ഹുത്വാ ഠിതം, തേസു കാമാവചരകമ്മം ഇതരം നീഹരിത്വാ സയം തത്ഥ ഓഹീയിത്വാ അത്തനോ വിപാകം ദാതും ന സക്കോതി, മഹഗ്ഗതകമ്മമേവ പന ഇതരം പടിബാഹിത്വാ അത്തനോ വിപാകം ദാതും സക്കോതി ഗരുഭാവതോ. തേനാഹ ‘‘തം കാമാവചരകമ്മ’’ന്തിആദി. കിലേസവസേനാതി പാപകമ്മസ്സ മൂലഭൂതകിലേസവസേന. പാണാതിപാതാദയോ ഹി ദോസമോഹലോഭാദിമൂലകിലേസസമുട്ഠാനാ. കിലേസവസേനാതി വാ കമ്മകിലേസവസേന. വുത്തഞ്ഹേതം – ‘‘പാണാതിപാതോ ഖോ, ഗഹപതിപുത്ത, കമ്മകിലേസോ’’തിആദി (ദീ. നി. ൩.൨൪൫). യഥാനുസന്ധിനാവ ഗതന്തി യഥാനുസന്ധിസങ്ഖാതഅനുസന്ധിനാ ഓസാനം ഗതം സംകിലേസസമ്മുഖേന ഉട്ഠിതായ വോദാനധമ്മവസേന നിട്ഠാപിതത്താ.

സങ്ഖധമസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.