൧൩. പാടലിയസുത്തവണ്ണനാ

൩൬൫. ‘‘മായഞ്ചാഹം പജാനാമീ’’തി വചനം കാമം തേസം മായാവീഭാവദസ്സനപരം, ഭഗവതോ പന മായാസാഠേയ്യാദികസ്സ സബ്ബസ്സ പാപധമ്മസ്സ ബോധിമൂലേ ഏവ സേതുഘാതോ, തസ്മാ സബ്ബസോ പഹീനമായോ, സബ്ബഞ്ഞുതായ മായം അഞ്ഞേ ച ഞേയ്യേ സബ്ബസോ ജാനാതി. തേന വുത്തം ‘‘മായഞ്ചാഹം, ഗാമണി, പജാനാമീ’’തിആദി. മായഞ്ച പജാനാമീതി ന കേവലമഹം മായം ഏവ ജാനാമി, അഥ ഖോ അഞ്ഞമ്പി ഇദഞ്ചിദഞ്ച ജാനാമീതി.

ഇത്ഥികാമേഹീതി ഇത്ഥീഹി ചേവ തദഞ്ഞകാമേഹി ച. ഏകസ്മിം ഠാനേതി ഏകസ്മിം പദേസേ. ഏകേകസ്സേവ ആഗന്തുകസ്സ ഗഹട്ഠസ്സ വാ പബ്ബജിതസ്സ വാ. സത്തിഅനുരൂപേനാതി വിഭവസത്തിഅനുരൂപേന. ബലാനുരൂപേനാതി പരിവാരബലാനുരൂപേന. സത്തിഅനുരൂപേനാതി വാ സദ്ധാസത്തിഅനുരൂപേന. ബലാനുരൂപേനാതി വിഭവബലാനുരൂപേന. ധമ്മേസു സമാധി ദസകുസലധമ്മേസു സമാധാനം. അഗ്ഗഹിതചിത്തതാ പരിയുട്ഠകാരിതാ. തേന ലോകിയസീലവിസുദ്ധി ദിട്ഠിവിസുദ്ധി ച വുത്താ. തഥാ ചാഹ – ‘‘കോ ചാദി കുസലാനം ധമ്മാനം, സീലഞ്ച സുവിസുദ്ധം ദിട്ഠി ച ഉജുകാ’’തി (സം. നി. ൫.൩൬൯). തത്ഥ പതിട്ഠിതസ്സ ഉപരി കത്തബ്ബം ദസ്സേതും ‘‘ധമ്മസമാധിസ്മിം ഠിതോ’’തിആദി വുത്തം. അയം പടിപദാതി തസ്സ കമ്മഫലവാദിനോ സത്ഥു വചനം സബ്ബേസഞ്ച അയം മയ്ഹം സീലസംവരബ്രഹ്മവിഹാരഭാവനാസങ്ഖാതാപടിപദാ അനപരാധകതായ ഏവ സംവത്തതി. ജയഗ്ഗാഹോതി ഉഭയഥാപി മയ്ഹം കാചി ജാനി നത്ഥി.

പഞ്ച ധമ്മാ ധമ്മസമാധി നാമ, വിപസ്സനാമഗ്ഗഫലധമ്മമത്തം വാ. തതിയവികപ്പേ സീലാദിവിസുദ്ധിയാ സദ്ധിം ബ്രഹ്മവിഹാരാ യഥാവുത്തതിവിധധമ്മാവഹത്താ ഏവ ധമ്മസമാധി നാമ. പൂരേന്തസ്സ ഉപ്പന്നാ ചിത്തേകഗ്ഗതാതി വുത്തഖണികചിത്തേകഗ്ഗതാ. സാപി ചിത്തസ്സ സമാധാനതോ ‘‘ചിത്തസമാധീ’’തി വുത്താ, തസ്സ പടിപക്ഖം വിക്ഖമ്ഭന്തീ സമുച്ഛിന്ദന്തീ ച ഹുത്വാ പവത്താ യഥാവുത്തസമാധി ഏവ വിസേസേന ചിത്തസമാധി നാമ.

പാടലിയസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഗാമണിസംയുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.