൭. ഗോദത്തസുത്തവണ്ണനാ

൩൪൯. നേസന്തി അപ്പമാണചേതോവിമുത്തി-ആകിഞ്ചഞ്ഞചേതോവിമുത്തിസഞ്ഞിതാനം ഝാനാനം. അത്ഥോപി നാനാതി ആനേത്വാ യോജനാ. ഫരണഅപ്പമാണതായ ‘‘അപ്പമാണാ ചേതോവിമുത്തീ’’തി ലദ്ധനാമം ബ്രഹ്മവിഹാരജ്ഝാനന്തി ആഹ ‘‘ഭൂമന്തരതോ’’തിആദി. ആകിഞ്ചഞ്ഞാ ചേതോവിമുത്തീതി ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനജ്ഝാനന്തി ആഹ ‘‘ഭൂമന്തരതോ’’തിആദി. വിപസ്സനാതി അനിച്ചാനുപസ്സനാ, സബ്ബാപി വാ. പമാണകരണോ നാമ യസ്സ സയം ഉപ്പജ്ജതി, തസ്സ ഗുണാഭാവദസ്സനവസേന പമാണകരണതോ.

ഫരണഅപ്പമാണതായാതി ഫരണവസേന അപ്പമാണഗോചരതായ. നിബ്ബാനമ്പി അപ്പമാണമേവ പമാണഗോചരാനം കിലേസാനം ആരമ്മണഭാവസ്സപി അനാഗമനതോ. ഖലന്തി ഖലേ പസാരിതസാലിസീസാദിഭണ്ഡം. കിഞ്ചേഹീതി മദ്ദസ്സു. തേനാഹ ‘‘മദ്ദനട്ഠോ’’തി. ആരമ്മണഭൂതം, പലിബുദ്ധകം വാ നത്ഥി ഏതസ്സ കിഞ്ചനന്തി അകിഞ്ചനം, അകിഞ്ചനമേവ ആകിഞ്ചഞ്ഞം.

രൂപനിമിത്തസ്സാതി കസിണരൂപനിമിത്തസ്സ. ന ഗഹിതാതി സരൂപതോ ന ഗഹിതാ, അത്ഥതോ പന ഗഹിതാ ഏവ. തേനാഹ – ‘‘സാ സുഞ്ഞാ രാഗേനാതിആദിവചനതോ സബ്ബത്ഥ അനുപവിത്ഥാവാ’’തി.

നാനാതി സദ്ദവസേന. ഏകത്ഥാതി ആരമ്മണവസേന ആരമ്മണഭാവേന ഏകസഭാവാ. തേനാഹ ‘‘അപ്പമാണം…പേ… ഏകത്ഥാ’’തി. ആരമ്മണവസേനാതി ആരമ്മണസ്സ വസേന. ചത്താരോ ഹി മഗ്ഗാ, ചത്താരി ഫലാനി ആരമ്മണവസേന നിബ്ബാനപവിട്ഠതായ ഏകത്ഥാ ഏകാരമ്മണാ. അഞ്ഞസ്മിം പന ഠാനേതി ഇദം വിസും വിസും ഗഹേത്വാ വുത്തം അപ്പമാണാദി പരിയായവുത്തം, നിബ്ബാനം ആരബ്ഭ പവത്തനതോ. തസ്മാ ‘‘അഞ്ഞസ്മി’’ന്തി ഇദം തേന തേന പരിയായേന തത്ഥ തത്ഥ ആഗതഭാവം സന്ധായ വുത്തം.

ഗോദത്തസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.