൧. രഹോഗതസുത്തവണ്ണനാ

൨൫൯. യംകിഞ്ചി വേദയിതന്തി ‘‘സുഖം ദുക്ഖം അദുക്ഖമസുഖ’’ന്തി വുത്തം വേദയിതം ദുക്ഖസ്മിം അന്തോഗധം, ദുക്ഖന്തി വത്തബ്ബതം ലഭതി പരിയായേനാതി അത്ഥോ. തേനാഹ ‘‘തം സബ്ബം ദുക്ഖന്തി അത്ഥോ’’തി. യാ ഏസാതിആദീസു യോ സങ്ഖാരാനം അനിച്ചതാസങ്ഖാതോ ഹുത്വാ അഭാവാകാരോ, യാ ഖയസഭാവതാ വിനസ്സനസഭാവതാ ജരായ മരണേന ചാതി ദ്വിധാ വിപരിണാമനസഭാവതാ, ഏതം സന്ധായ ഉദ്ദിസ്സ സബ്ബം വേദയിതം ദുക്ഖന്തി മയാ വുത്തന്തി അയം സങ്ഖേപത്ഥോ. സാതി സങ്ഖാരാനം അനിച്ചതാ. വേദനാനമ്പി അനിച്ചതാ ഏവ സങ്ഖാരസഭാവത്താ. താസം അനിച്ചതാ ച നാമ മരണം ഭങ്ഗോതി കത്വാ തതോ ഉത്തരി ദുക്ഖം നാമ നത്ഥീതി സബ്ബാ വേദനാ ‘‘ദുക്ഖാ’’തി വുത്താ, യഥാ ‘‘യദനിച്ചം തം ദുക്ഖ’’ന്തി ച, ‘‘പഞ്ചുപാദാനക്ഖന്ധാ ദുക്ഖാ’’തി ച വുത്തം. ഇദം സുത്തപദം. ചത്താരോ ആരുപ്പാതി ചതസ്സോ അരൂപസമാപത്തിയോ. ഏത്ഥാതി ച ഏതസ്മിം പടിപ്പസ്സദ്ധിവാരേ.

രഹോഗതസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.