൭. നളകലാപീസുത്തവണ്ണനാ

൬൭. സത്തമേ കസ്മാ പുച്ഛതീതി മഹാകോട്ഠികത്ഥേരോ സയം തത്ഥ നിക്കങ്ഖോ സമാനോ കസ്മാ പുച്ഛതീതി അധിപ്പായോ. അജ്ഝാസയജാനനത്ഥന്തി ഇദമ്പി തസ്സ മഹാസാവകസ്സ പരചിത്തജാനനേന അപ്പാടിഹീരം സിയാ, തേന തം അപരിതുസ്സന്തോ ‘‘അപിചാ’’തിആദിമാഹ. തത്ഥ ദ്വേ അഗ്ഗസാവകാതി സീലാദിഗുണേഹി ഉത്തമസാവകാതി അത്ഥോ, ന ഹി മഹാകോട്ഠികത്ഥേരോ അഗ്ഗസാവകലക്ഖണപ്പത്തോ, അഥ ഖോ മഹാസാവകലക്ഖണപ്പത്തോ. ഇദാനേവ ഖോ മയന്തിആദി ഹേട്ഠാ പച്ചയുപ്പന്നം അനാലോളേന്തേന ദസ്സേത്വാ ദേസനാ ആഹടാ, ന അഞ്ഞമഞ്ഞപച്ചയതാവസേന, ഇധ പന യേനാധിപ്പായേന തം ആലോളേത്വാ നിവത്തേത്വാ കഥിതം മഹാഥേരേന, തമേവസ്സ അധിപ്പായം തേനേവ പകാസേതുകാമോ മഹാകോട്ഠികത്ഥേരോ ആഹ ‘‘ഇദാനേവ ഖോ മയ’’ന്തിആദി. തേനാഹ ‘‘ഇദം ഥേരോ’’തിആദി.

ഏത്തകേ ഠാനേതി ‘‘കിം നു ഖോ ആവുസോ’’തിആദിനാ പഠമാരമ്ഭതോ പട്ഠായ യാവ ‘‘നിരോധോ ഹോതീ’’തി പദം, ഏത്തകേ ഠാനേ. അവിജ്ജാസങ്ഖാരേ അഗ്ഗഹേത്വാ ‘‘നാമരൂപപച്ചയാ വിഞ്ഞാണ’’ന്തി ദേസനായ പവത്തത്താ ‘‘പച്ചയുപ്പന്നപഞ്ചവോകാരഭവവസേന ദേസനാ കഥിതാ’’തി വുത്തം. ‘‘ഫലേ ഗഹിതേ കാരണം ഗഹിതമേവാ’’തി വിഞ്ഞാണേ ഗഹിതേ സങ്ഖാരാ, തേസഞ്ച കാരണഭൂതാ അവിജ്ജാ ഗഹിതാ ഏവ ഹോതീതി വുത്തം ‘‘ഹേട്ഠാ വിസ്സജ്ജിതേസു ദ്വാദസസു പദേസൂ’’തി. ഏകേകസ്മിന്തി ഏകേകസ്മിം പദേ. തിണ്ണം തിണ്ണം വസേനാതി ‘‘നിരോധായ ധമ്മം ദേസേസി, നിരോധായ പടിപന്നോ ഹോതി, നിരോധാ അനുപാദാവിനിമുത്തോ ഹോതീ’’തി ഏവമാഗതാനം തിണ്ണം തിണ്ണം വാരാനം വസേന. ‘‘അട്ഠാരസഹി വത്ഥൂഹീ’’തിആദീസു (മഹാവ. ൪൬൮) വിയ ഇധ വത്ഥുസദ്ദോ കാരണപരിയായോതി ആഹ ‘‘ഛത്തിംസായ കാരണേഹീ’’തി. പഠമോ അനുമോദനാവിധി. ധമ്മകഥികഗുണോതി വിപസ്സനാവിസയോ അഭേദോപചാരേന വുത്തോ. സേസദ്വയേസുപി ഏസേവ നയോ. ദുതിയോ അനുമോദനാ, തതിയം അനുമോദനന്തി അഭിധേയ്യാനുരൂപം വത്തബ്ബം. ദേസനാസമ്പത്തി കഥിതാ ‘‘നിബ്ബിദായ…പേ… ധമ്മം ദേസേതീ’’തി വുത്തത്താ. സേക്ഖഭൂമി കഥിതാ ‘‘നിബ്ബിദായ…പേ… പടിപന്നോ ഹോതീ’’തി വുത്തത്താ. അസേക്ഖഭൂമി കഥിതാ ‘‘നിബ്ബിദാ …പേ… അനുപാദാവിമുത്തോ ഹോതീ’’തി വുത്തത്താ.

നളകലാപീസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.