൮. അഗ്ഗികസുത്തവണ്ണനാ

൧൯൪. അഗ്ഗിപരിചരണവസേനാതി അഗ്ഗിഹുത്തജുഹനവസേന. സന്നിഹിതോതി മിസ്സീഭാവം സമ്പാപിതോ. തഥാഭൂതോ ച സോ സപ്പിനാ സദ്ധിം യോജിതോ നാമ ഹോതീതി ആഹ ‘‘സംയോജിതോ’’തി. അപായമഗ്ഗം ഓക്കമതി മിച്ഛാദിട്ഠിമിച്ഛാസങ്കപ്പാദീനം അത്തനോ സന്താനേ സമുപ്പാദനതോ. തേനാഹ ‘‘ഇമം ലദ്ധി’’ന്തിആദി.

ജാതിയാതി സദോസകിരിയാപരാധസ്സ അസമ്ഭവേന പരിസുദ്ധായ ജാതിയാ. നാനപ്പകാരേ അട്ഠാരസവിജ്ജാട്ഠാനസഞ്ഞിതേ ഗന്ഥേ. സുതവാതി സുത്വാ നിട്ഠം പത്തോ അഗ്ഗദക്ഖിണേയ്യത്താതി അധിപ്പായോ.

പുബ്ബേനിവാസഞാണേനാതി ഇദം ലോകേ സാസനേ ച നിരുള്ഹതാവസേന വുത്തം. അഞ്ഞേ ഹി പുബ്ബേനിവാസം ജാനന്താ പുബ്ബേനിവാസഞാണേനേവ ജാനന്തി, ഭഗവാ പന സബ്ബഞ്ഞുതഞ്ഞാണേനപി ജാനാതി. ദിബ്ബേന ചക്ഖുനാതി ഏത്ഥാപി ഏസേവ നയോ. സബ്ബസോ ജാതി ഖീയതി ഏതേനാതി ജാതിക്ഖയോ, അഗ്ഗമഗ്ഗോ, തേന പത്തബ്ബത്താ ആപന്നത്താ ച ജാതിക്ഖയോ അരഹത്തം. ജാനിത്വാ വോസിതവോസാനോതി വിജാനിതബ്ബം ചതുസച്ചധമ്മം മഗ്ഗഞാണേന ജാനിത്വാ സോളസന്നമ്പി കിച്ചാനം വോസിതവോസാനോ.

ഉപ്പത്തിം ദീപേത്വാതി പായസദാനസ്സ ആഗമനം പകാസേത്വാ. ഗാഥാഹി അഭിഗീതന്തി ദ്വീഹി ഗാഥാഹി മയാ അഭിഗീതം. അഭുഞ്ജിതബ്ബന്തി ഭുഞ്ജിതും ന യുത്തം. ‘‘അഭോജനേയ്യ’’ന്തി കസ്മാ വുത്തം, നനു ഭഗവതോ അജ്ഝാസയോ അച്ചന്തമേവ സുദ്ധോതി? സച്ചമേതം, ബ്രാഹ്മണോ പന പുബ്ബേ അദാതുകാമോ പച്ഛാ ഗാഥാ സുത്വാ ധമ്മദേസനായ മുദുഹദയോ ഹുത്വാ ദാതുകാമോ അഹോസി, തസ്മാ തം ഭിക്ഖൂനം അനാഗതേ ദിട്ഠാനുഗതിആപജ്ജനത്ഥം പടിക്ഖിപി. തഥാ ഹി അനന്തരസുത്തേ കസിഭാരദ്വാജസുത്തേ ച ഏവമേവ പടിപജ്ജി. തേനാഹ ‘‘ത്വം ബ്രാഹ്മണാ’’തിആദി. കിലഞ്ജമ്ഹി…പേ… പകാസിതാതി ഏതേന ഗാഥം ഉദ്ദേസട്ഠാനേവ ഠപേത്വാ ഭഗവാ ബ്രാഹ്മണസ്സ വിത്ഥാരേന ധമ്മം ദേസേസീതി ദസ്സേതി. ഗായനേനാതി ഗായനകേന, ഗാനേന വാ. അത്ഥഞ്ച ധമ്മഞ്ചാതി സദേവകസ്സ ലോകസ്സ ഹിതഞ്ചേവ തസ്സ കാരണഞ്ച. സമ്പസ്സന്താനന്തി സമ്മദേവ പസ്സന്താനം. ധമ്മോതി പവേണിആഗതോ ചാരിത്തധമ്മോ ന ഹോതി. ഭോജനേസു ഉക്കംസഗതം ദസ്സേതും ‘‘സുധാഭോജന’’ന്തി ആഹ. ധമ്മേ സതീതി അരിയാനം ആചാരധമ്മേ സതി തം ആലമ്ബിത്വാ ജീവന്താനം ഏതദേവ സേട്ഠന്തി ‘‘സോമം ഭുഞ്ജേയ്യ പായസ’’ന്തി തം ആരബ്ഭ കഥായ ഉപ്പന്നത്താ.

സല്ലക്ഖേതി അയം ബ്രാഹ്മണോ. സേസാ പച്ചയാ നിദ്ദോസാ തേ ആരബ്ഭ കഥായ അപ്പവത്തിതത്താ. കുക്കുച്ചവൂപസന്തന്തി അഗ്ഗിആഹിതപദസ്സ വിയ സദ്ദസിദ്ധി വേദിതബ്ബാ. അന്നേന പാനേനാതി ലക്ഖണവചനമേതം യഥാ ‘‘കാകേഹി സപ്പി രക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. തേനാഹ ‘‘ദേസനാമത്തമേത’’ന്തി. ബഹുസസ്സഫലദായകം സുഖേത്തം വിയ പടിയത്തന്തി സമ്മാ കസനബീജനഉദകാനയനാപനയനാദിനാ സുസജ്ജിതം ഖേത്തം വിയ സീലാദിഗുണവിസേസസമ്പാദനേന പടിയത്തം പുഞ്ഞക്ഖേത്തം ഏതം.

അഗ്ഗികസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.