൪. പഠമമാരപാസസുത്തവണ്ണനാ

൧൪൦. ഉപായമനസികാരേനാതി അനിച്ചാദീസു അനിച്ചാദിതോ മനസികരണേന. ഉപായവീരിയേനാതി അനുപ്പന്നാകുസലാനം അനുപ്പാദനായ വിധിനാ പവത്തവീരിയേന. കാരണവീരിയേനാതി അനുപ്പന്നാനുപ്പാദനാദിഅത്ഥസ്സ കാരണഭൂതേന വീരിയേന. അനുപ്പന്നപാപകാനുപ്പാദനാദിഅത്ഥാനി ഹി വീരിയാനി യദത്ഥം ഹോന്തി, തം അത്ഥം സാധേന്തിയേവാതി ഏതസ്സ അത്ഥസ്സ ദീപകോ സമ്മാ-സദ്ദോ. യോനിസോസമ്മാസദ്ദേന ഹി ഉപായകാരണത്ഥദീപകതം സന്ധായ ‘‘ഉപായവീരിയേന കാരണവീരിയേനാ’’തി വുത്തം. അരഹത്തഫലവിമുത്തി ഉക്കട്ഠനിദ്ദേസേന. മാരേന ‘‘മയ്ഹം ഖോ, ഭിക്ഖവേ’’തിആദികം ഭഗവതോ വചനം സുത്വാ വുത്തം ‘‘അരഹത്തം പത്വാപി ന തുസ്സതീ’’തിആദി.

കിലേസപാസേനാതി കിലേസമാരസ്സ ഉപായഭൂതേന. കിലേസമാരോ ഹി സത്തേ കാമഗുണപാസേഹി നിബന്ധതി, ന പന സയമേവ. തേനാഹ ‘‘യേ ദിബ്ബാ കാമഗുണസങ്ഖാതാ’’തിആദി. മാരബന്ധനേതി കിലേസമാരസ്സ ബന്ധനട്ഠാനേ, ഭവചാരകേതി അത്ഥോ. ന മേ സമണ മോക്ഖസീതി ഇദം മാരോ ‘‘അനുത്തരാ വിമുത്തി അനുപ്പത്താ, വിമുത്താ സബ്ബപാസേഹീ’’തി ച ഭഗവതോ വചനം അസദ്ദഹന്തോ വദതി സദ്ദഹന്തോപി വാ ‘‘ഏവമയം പരേസം സത്താനം മോക്ഖായ ഉസ്സാഹം ന കരേയ്യാ’’തി അത്തനോ കോഹഞ്ഞേ ഠത്വാ വദതി.

പഠമമാരപാസസുത്തവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.