൧. ഖുദ്ദാനുഖുദ്ദകസിക്ഖാപദകഥാ

൪൪൧. പഞ്ചസതികക്ഖന്ധകേ ‘‘ചത്താരി…പേ… ഖുദ്ദകാനീ’’തി ഏവമാദി വുത്തന്തി സമ്ബന്ധോ. പരിയായേനാതി കാരണേന. ധൂമകാലികന്തി ഏത്ഥ ധൂമസ്സ കാലോ ധൂമകാലോ, ധൂമസ്സ ഉട്ഠിതകാലോതി അത്ഥോ. സോ ഏതസ്സത്ഥീതി ധൂമകാലികം, സിക്ഖാപദപഞ്ഞത്തം. ഇതി ഇമമത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘യാവാ’’തിആദി.

൪൪൩. ഇദന്തി ‘‘കതമാനി പന ഭന്തേ ഖുദ്ദാനുഖുദ്ദകാനി സിക്ഖാപദാനീ’’തി അപുച്ഛനം. ‘‘തയാ’’തി ഇമിനാ ഇദം തേതി ഏത്ഥ തേസദ്ദസ്സ ‘‘തുയ്ഹം, തവാ’’തി അത്ഥേ പടിക്ഖിപതി. ആപത്തിന്തി ദുക്കടാപത്തിം. ഹീതി സച്ചം, യസ്മാ വാ. തേതി ഥേരാ. ‘‘സങ്ഘോ…പേ… ന സമുച്ഛിന്ദതീ’’തി ഏതം വചനം അനുസ്സാവിതന്തി യോജനാ. ‘‘ദേസേഹി തം ആവുസോ ദുക്കട’’ന്തി ഇദമ്പി ച വുത്തന്തി സമ്ബന്ധോ. ഥേരോ പനാതി ആനന്ദത്ഥേരോ പന ആഹാതി സമ്ബന്ധോ. തത്ഥാതി അപുച്ഛനേ. യഥാതി യേനാകാരേന. ചതൂസു ഠാനേസൂതി ‘‘ഭഗവതോ വസ്സികസാടികം അക്കമിത്വാ സിബ്ബേസീ’’തിആദീസു ചതൂസു ഠാനേസു. ഏത്ഥാതി പഞ്ചസതികക്ഖന്ധകേ.

ഇതി പഞ്ചസതികക്ഖന്ധകവണ്ണനായ യോജനാ സമത്താ.