൧൨൧. പവാരണാഭേദകഥാ

൨൧൨. ചാതുദ്ദസികായാതി ഭണ്ഡനകാരകേഹി ഉപദ്ദുതത്താ പച്ചുക്കഡ്ഢിതായ പുബ്ബകത്തികമാസസ്സ കാളപക്ഖചാതുദ്ദസികായ. ‘‘അജ്ജ പവാരണാ പന്നരസീ’’തി പുബ്ബകിച്ചം കാതബ്ബന്തി യോജനാ.

പവാരണാകമ്മേസൂതി നിദ്ധാരണേ ഭുമ്മം, ‘‘അധമ്മേന വഗ്ഗം പവാരണാകമ്മ’’ന്തിആദീസു സമ്ബന്ധിതബ്ബം. അധമ്മേന വഗ്ഗന്തി ഏത്ഥ അധമ്മം നാമ സങ്ഘോ ഹുത്വാപി സങ്ഘപവാരണമകത്വാ ഗണപവാരണായ കരണം, ഗണോ ഹുത്വാപി ഗണപവാരണമകത്വാ സങ്ഘപവാരണായ കരണഞ്ച. വഗ്ഗം നാമ ഏകസീമായം വസന്താനമ്പി സബ്ബേസം ഏകതോ അസന്നിപതനം.

അധമ്മേന സമഗ്ഗന്തി ഏത്ഥ അധമ്മം വുത്തനയമേവ. സമഗ്ഗം നാമ സബ്ബേസം ഏകതോ സന്നിപതനം.

ധമ്മേന വഗ്ഗന്തി ഏത്ഥ ധമ്മം നാമ സങ്ഘോ ഹുത്വാ സങ്ഘപവാരണായ കരണം, ഗണോ ഹുത്വാ ഗണപവാരണായ കരണഞ്ച. വഗ്ഗം വുത്തനയമേവ. ധമ്മേന സമഗ്ഗം സുവിഞ്ഞേയ്യമേവ. ഇതിസദ്ദോ പരിസമാപനത്ഥോ.

൨൧൩. ഏവം ദിന്നായാതി ഏവം പാളിയം വുത്തനയേനേവ ദിന്നായ. പവാരേതബ്ബന്തി വസ്സംവുത്ഥപവാരണായ പവാരേതബ്ബം. തിസ്സോതി തിസ്സനാമകോ. ദിട്ഠേന വാ വദതൂതി സമ്ബന്ധോ. തന്തി തിസ്സനാമകം ഭിക്ഖും. സങ്ഘോ അനുകമ്പം ഉപാദായ വദതൂതി യോജനാ. വുഡ്ഢതരോതി പവാരണാദായകോ തംഹാരകതോ വുഡ്ഢതരോ. ഹീതി ലദ്ധഗുണോ. തേനാതി പവാരണാഹാരകേന. തസ്സാതി പവാരണാദായകസ്സ.

ഇധാപി ചാതി ഇമസ്മിം പവാരണാക്ഖന്ധകേപി ച. അപിസദ്ദോ ഉപോസഥക്ഖന്ധകം അപേക്ഖതി. അവസേസകമ്മത്ഥായാതി പവാരണാകമ്മതോ അവസേസാനം കമ്മാനമത്ഥായ ഹോതീതി സമ്ബന്ധോ. പവാരണായ ആഹടായ സതിയാതി യോജനാ. തസ്സ ചാതി പവാരണാദായകസ്സ ച. സബ്ബേസന്തി പവാരണാദായകസ്സ ച സങ്ഘസ്സ ചാതി സബ്ബേസം. അഞ്ഞം പന കമ്മന്തി പവാരണാകമ്മതോ അഞ്ഞം കമ്മം പന. തേന പന ഭിക്ഖുനാതി പവാരണാദായകേന ഭിക്ഖുനാ പന. ഏത്ഥ ച തദഹുപവാരണായ അത്തനോ ച സങ്ഘസ്സ ച സചേ പവാരണാകമ്മമേവ ഹോതി, പവാരണായേവ ദാതബ്ബാ. അഥ അഞ്ഞമേവ കമ്മം ഹോതി, ഛന്ദോയേവ ദാതബ്ബോ. യദി പവാരണാകമ്മഞ്ച അഞ്ഞകമ്മഞ്ച ഹോതി, പവാരണാ ച ഛന്ദോ ച ദാതബ്ബോ. തം സന്ധായ വുത്തം ‘‘തദഹു പവാരണായ പവാരണം ദേന്തേന ഛന്ദമ്പി ദാതു’’ന്തി (മഹാവ. ൨൧൩). തേനാതി ദാനഹേതുനാ.

൨൧൮. അജ്ജ മേ പവാരണാതി ഏത്ഥ പാളിനയതോ അഞ്ഞം അട്ഠകഥാനയം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘സചേ’’തിആദി.

൨൧൯. വുത്തനയമേവാതി ഉപോസഥക്ഖന്ധകേ (മഹാവ. അട്ഠ. ൧൬൯) വുത്തനയമേവ.

൨൨൨. പുന പവാരേതബ്ബന്തി ഏത്ഥ ന കേവലം പവാരണായേവ പുന കാതബ്ബാ, പുബ്ബകിച്ചാദീനിപി പുന കാതബ്ബാനീതി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘പുന പുബ്ബകിച്ച’’ന്തിആദി.

൨൨൮. ഏസേവ നയോതി ‘‘അജ്ജ പവാരണാ പന്നരസീ’’തി പുബ്ബകിച്ചം അതിദിസതി. അസ്സാതി വചനസ്സ. ഞത്തിന്തി ‘‘സുണാതു മേ ഭന്തേ സങ്ഘോ അജ്ജ പവാരണാ’’തി ഞത്തിം. പച്ഛിമേഹീതി പച്ഛിമവസ്സം ഉപഗതേഹി ഭിക്ഖൂഹി. ഉപോസഥഗ്ഗേതി ഉപോസഥസ്സ ഗണ്ഹനട്ഠാനേ ഗേഹേ. ദ്വേ ഞത്തിയോതി പവാരണാഞത്തി ച ഉപോസഥഞത്തി ചാതി ദ്വേ ഞത്തിയോ. ഇദഞ്ചാതി ഇദം വക്ഖമാനം പന. ഏത്ഥാതി പുരിമികപച്ഛിമികഭിക്ഖൂനം സംസഗ്ഗട്ഠാനേ. പുരിമികായ ഉപഗതേഹീതി വിഭത്തഅപാദാനം അനുമേയ്യവിസയഅപാദാനം, ഥോകതരാതി സമ്ബന്ധോ, സഹാദിയോഗോ വാ, സമസമാതി സമ്ബന്ധോ. സമസമാതി സമേന, സമതോ വാ സമാ സമസമാ, അതിരേകസമാതി അത്ഥോ. കിഞ്ചി ഊനം വാ അധികം വാ നത്ഥീതി അധിപ്പായോ. ഇതീതി ഇദം ലക്ഖണം.

സോതി പച്ഛിമികോ ഭിക്ഖു. ഇതരേനാതി പച്ഛിമികേന. തേസന്തി പുരിമികാനം. ഏകേനാതി പുരിമികേന. ഏകസ്സാതി പച്ഛിമികസ്സ. പുന ഏകേനാതി പച്ഛിമികേന. ‘‘ഏകസ്സാ’’തി അനുവത്തേതബ്ബോ, പുരിമികസ്സാതി അത്ഥോ. പുരിമവസ്സൂപഗതേഹി അധികതരാതി സമ്ബന്ധോ. ഥോകതരേഹീതി പച്ഛിമവസ്സൂപഗതേഹി ഥോകതരേഹി പുരിമവസ്സൂപഗതേഹീതി യോജനാ.

കത്തികായാതി പച്ഛിമകത്തികായ. ചാതുമാസിനിയാ പവാരണായാതി ചതുന്നം മാസാനം പൂരണിയാ പവാരണായ. പവാരണാഞത്തിം ഠപേത്വാതി സമസമാ ഹുത്വാപി പവാരണാദിവസത്താ പവാരണാഞത്തിം ഠപേത്വാ. തേഹീതി പച്ഛിമികേഹി. ഇതരേഹീതി പുരിമികേഹി. തേസന്തി പച്ഛിമികാനം. ഥോകതരാ വാതി ഏകാദിനാ ഥോകതരാ വാ. തേസന്തി പുരിമികാനം. തേഹീതി പച്ഛിമികേഹി.

൨൩൩. സങ്ഘസാമഗ്ഗിയാതി ഏത്ഥ കീദിസീ സങ്ഘസാമഗ്ഗീ വേദിതബ്ബാതി ആഹ ‘‘കോസമ്ബകസാമഗ്ഗീസദിസാവ വേദിതബ്ബാ’’തി. ഏത്ഥാതി സാമഗ്ഗീപവാരണായം. അപ്പമത്തകേതി പത്തചീവരാദിം പടിച്ച ഉപ്പന്നേ അപ്പമത്തകേ വിവാദേ. പവാരണായമേവാതി പവാരണാദിവസേയേവ. കസ്മിം ദിവസേ സാമഗ്ഗീപവാരണാ കാതബ്ബാതി ആഹ ‘‘സാമഗ്ഗീപവാരണ’’ന്തിആദി. പഠമപവാരണന്തി പുബ്ബകത്തികപുണ്ണമിം. യാവ കത്തികചാതുമാസിനീ പുണ്ണമാതി അയം അവധി അനഭിവിധിഅവധി നാമ. കസ്മാ? കത്തികചാതുമാസിനിപുണ്ണമിം ഠപേത്വാ അന്തോയേവ ഗഹേതബ്ബത്താ. ഏത്ഥന്തരേതി ഏതസ്മിം ദ്വിന്നം പുണ്ണമിനമന്തരേ അട്ഠവീസതിപമാണേ ദിവസേ കാതബ്ബാ. തതോതി ഏത്ഥന്തരസങ്ഖാതാ അട്ഠവീസദിവസതോ.