൧൦൭. വസ്സൂപനായികാനുജാനനകഥാ
൧൮൪. വസ്സൂപനായികക്ഖന്ധകേ ‘‘അനനുഞ്ഞാതോ’’തി ഇമിനാ അപഞ്ഞത്തോതി ഏത്ഥ ഞാധാതുയാ അനുജാനനത്ഥം ദസ്സേതി, ‘‘അസംവിഹിതോ’’തി ഇമിനാ ഞാധാതുയാ ഠപനത്ഥം. തേധാതി തേ ഇധ. ഇധസദ്ദോ സാസനഞ്ച ലോകഞ്ച ദേസഞ്ച പദപൂരണഞ്ച ഉപാദായ വത്തതി, ഇധ പന പദപൂരണേതി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ഇധസദ്ദോ നിപാതമത്തോ’’തി. സംഹനനം സങ്ഘാതോ, വിനാസോതി അത്ഥോ. ഇതി ഇമമത്ഥം ദസ്സേതി ‘‘വിനാസ’’ന്തി ഇമിനാ. സകുന്തകസദ്ദോ സകുണപരിയായോതി ആഹ ‘‘സകുണാ’’തി. സകുണാതി ച വിഹങ്ഗമാ. തേ ഹി ആകാസേ ഗന്തും സക്കോന്തീതി സകുണാതി വുച്ചന്തി. സംകസായിസ്സന്തീതി ഏത്ഥ ‘‘സം കസേ അച്ഛനേ’’തി ധാതുപാഠേസു (സദ്ദനീതിധാതുമാലായം ൧൬ സകാരന്തധാതു) വുത്തത്താ സംപുബ്ബോ കസേധാതു അച്ഛനത്ഥോതി ആഹ ‘‘വസിസ്സന്തീ’’തി. ഏകാരന്തോയം ധാതു. നിബദ്ധവാസന്തി നിച്ചവാസം. വസ്സാനനാമകേതി വസ്സാനഉതുനാമകേ. വസ്സാനസ്സ ചതുമാസത്താ ‘‘തേമാസേ’’തി വുത്തം. വസ്സൂപനായികാതി ഏത്ഥ നീധാതു ഗമനത്ഥോതി ആഹ ‘‘വസ്സൂപഗമനാനീ’’തി. അപരജ്ജൂതി പുണ്ണമിതോ അപരം അഹന്തി അപരജ്ജു, അഹത്ഥേ ജ്ജുപച്ചയോ, അത്ഥതോ പാടിപദദിവസോ. അയം അപരജ്ജുസദ്ദോ പഠമന്തനിപാതോ. അസ്സാതി ആസള്ഹീപുണ്ണമിയാ. അസമാനാധികരണവിസയോ ബാഹിരത്ഥസമാസോയം, അതിക്കന്തായ സതിയാതി യോജനാ. അപരസ്മിം ദിവസേതി പാടിപദദിവസേ. അസ്സാതി സാവണമാസപുണ്ണമിയാ. തസ്മാതി യസ്മാ ച അപരജ്ജുഗതാ, യസ്മാ ച മാസഗതാ, തസ്മാ. ‘‘അനന്തരേ പാടിപദദിവസേ’’തി ഇമിനാ പാളിയം അപരജ്ജുഗതായ ആസള്ഹിയാ അനന്തരേ പാടിപദദിവസേ പുരിമികാ ഉപഗന്തബ്ബാതി അത്ഥം ദസ്സേതി. ആസള്ഹിയാതി ആസള്ഹീപുണ്ണമിയാ. പച്ഛിമനയേപി മാസഗതായ ആസള്ഹിയാ അനന്തരേ പാടിപദദിവസേ പച്ഛിമികാ ഉപഗന്തബ്ബാതി അത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ. ആസള്ഹിയാതി ആസള്ഹീപുണ്ണമിയാ സമീപേ പവത്തത്താ ആസള്ഹീസങ്ഖാതായ സാവണപുണ്ണമിയാതി അത്ഥോ. പാടിപദദിവസേയേവ വസ്സം ഉപഗന്തബ്ബന്തി സമ്ബന്ധോ. സകിം വാതിആദീസു വാസദ്ദോ അനിയമവികപ്പത്ഥോ. നിച്ഛാരേത്വാതി നിച്ചാരേത്വാ, ഉച്ചാരേത്വാതി അത്ഥോ. അഫുട്ഠക്ഖരസഞ്ഞോഗേഹി പരോ ക്വചി ഫുട്ഠത്തമാപജ്ജതി ‘‘നിക്ഖമതീ’’തിആദീസു വിയ. തസ്മാ പരസ്സ ചകാരസ്സ ഛകാരം കത്വാ ‘‘നിച്ഛാരേത്വാ’’തി വുത്തം.