൯൧. സങ്ഘുപോസഥാദികഥാ
൧൬൮. ‘‘സമ്മജ്ജിത്വാ’’തി പദമപേക്ഖിത്വാ സോ ദേസോതി ഏത്ഥ ‘‘ഉപയോഗത്ഥേ പച്ചത്തവചന’’ന്തി വുത്തം. ഏതന്തി ‘‘സോ ദേസോ സമ്മജ്ജിതബ്ബോ’’തിആദിവചനം. തേനാതി തേന ഹേതുനാ. അട്ഠകഥാചരിയാ ‘‘സമ്മജ്ജനീ…പേ… വുച്ചതി’’ ഇതി ആഹൂതി യോജനാ.
സമ്മജ്ജനീതി സമ്മജ്ജനകരണം. പദീപോതി പദീപുജ്ജലനം. ഉദകന്തി ഉദകട്ഠപനം. ആസനേനാതി ആസനപഞ്ഞാപനേന. ‘‘ഇതീ’’തി അജ്ഝാഹരിതബ്ബം. ഉപോസഥസ്സാതി നവവിധസ്സ ഉപോസഥസ്സ പുബ്ബകരണന്തി സമ്ബന്ധോ. ഏതാനീതി ചത്താരി കമ്മാനി. വുച്ചതീതി കഥിയതി. ഇദം ‘‘ഏതാനീ’’തി കമ്മസ്സ ച ‘‘പുബ്ബകരണ’’ന്തി ആകാരസ്സ ച അഭേദത്താ ആസന്നം ആകാരമപേക്ഖിത്വാ ഏകവചനവസേന വുത്തം. ‘‘അക്ഖാതാനീ’’തി ഇദം പന ‘‘ഇമാനി ചത്താരീ’’തി കമ്മമപേക്ഖിത്വാ ബഹുവചനവസേന വുത്തന്തി ദട്ഠബ്ബം.
ഛന്ദപാരിസുദ്ധിഉതുക്ഖാനന്തി ഛന്ദക്ഖാനഞ്ച പാരിസുദ്ധിക്ഖാനഞ്ച ഉതുക്ഖാനഞ്ച. ഭിക്ഖുഗണനാതി ഭിക്ഖൂ ഗണേത്വാ അക്ഖാനം. ഓവാദോതി ഭിക്ഖുനീഹി യാചിതസ്സ ഓവാദസ്സ അക്ഖാനം. ഏതാനീതി ഏതാനി പഞ്ച. പുബ്ബകരണതോ പച്ഛാതി പുബ്ബകരണസ്സ കരണതോ പച്ഛാ. ഏത്ഥ ച ‘‘പുബ്ബകരണതോ പച്ഛാ കത്തബ്ബാനീ’’തി ഇദം കത്തബ്ബാകാരസ്സേവ വിസേസനം, ന അത്ഥസ്സ. അയം പന വിസേസോ – സങ്ഘസന്നിപാതതോ പുബ്ബഭാഗേ കത്തബ്ബത്താ പുബ്ബകരണം നാമ, ഉപോസഥകരണതോ പുബ്ബഭാഗേ കത്തബ്ബത്താ പുബ്ബകിച്ചം നാമാതി.
ഉപോസഥോതി ഉപോസഥദിവസോ. യാവതികാ ച ഭിക്ഖൂതി യത്തകാ ഭിക്ഖൂ. കമ്മപത്താതി ഉപോസഥകമ്മസ്സ പത്താ യുത്താ അനുരൂപാ. താവതികാ ഭിക്ഖൂ ഹത്ഥപാസം അവിജഹിത്വാ ഏകസീമായം ഠിതാ ച ഹോന്തീതി യോജനാ. സഭാഗാപത്തിയോതി വത്ഥുസഭാഗാ ആപത്തിയോ. വജ്ജനീയാതി വജ്ജേതബ്ബാ. പുഗ്ഗലാതി ഗഹട്ഠാദിപുഗ്ഗലാ. തസ്മിന്തി തസ്മിം ഉപോസഥസീമമാളകേ. ഏതാനി ചത്താരീതി പാഠസേസോ.
ആഗതേഹി തേഹി ഭിക്ഖൂഹീതി യോജനാ. പന്നരസോപീതി പിസദ്ദേന ന കേവലം പാളിയം ആഗതനയേനേവ അധിട്ഠാതും വട്ടതി, അഥ ഖോ ‘‘അജ്ജ മേ ഉപോസഥോ പന്നരസോ’’തിപീതി ദസ്സേതി.