൬൪. ചത്താരോനിസ്സയാദികഥാ

൧൨൮. ഉപസമ്പന്നസമനന്തരമേവാതി ഉപസമ്പന്നോ ഹുത്വാ സമനന്തരമേവ, ന കാലന്തരേതി അത്ഥോ. ഏകപോരിസാതി ഏത്ഥ പോരിസസദ്ദോ ഉപരി വിത്ഥതേ ഭുജപമാണേ ച പോസപമാണേ ച വത്തതി. പുരിസസ്സ പമാണാ പോരിസാ, പമാണത്ഥേ ണപച്ചയോ. ഛായാതി ആതപാഭാവോ. മേതബ്ബാതി പമേതബ്ബാ. ‘‘വസ്സാനോ’’തിആദി ‘‘ഉതുപമാണം ആചിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി ഏത്ഥ ആചിക്ഖണാകാരദസ്സനം. ഉതുനോ പമാണന്തി അത്ഥം നിവാരേന്തോ ആഹ ‘‘ഏത്ഥ ചാ’’തിആദി. അരതി പുനപ്പുനം ഗച്ഛതീതി ഉതു, പമിയതി സംവച്ഛരോ പരിച്ഛിജ്ജിയതി അനേനാതി പമാണം. യത്തകേഹി ദിവസേഹി അപരിപുണ്ണോതി സമ്ബന്ധോ. യസ്സാതി ദിവസഭാഗസ്സ. യോ ഉതു അപരിപുണ്ണോ, തസ്സ ഉതുനോതി പാഠസേസോ യോജേതബ്ബോ. ‘‘ഉതുപമാണം ആചിക്ഖിതബ്ബം, ദിവസഭാഗോ ആചിക്ഖിതബ്ബോ’’തി പദാനം അപരമ്പി അത്ഥവികപ്പം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘അഥ വാ’’തിആദി. തത്ഥ അയം നാമ ഉതൂതി അയം ഉതു വസ്സാനോ നാമാതി വാ ഹേമന്തോ നാമാതി വാ ഗിമ്ഹോ നാമാതി വാ. പുബ്ബന്ഹോതി അഹസ്സ പുബ്ബോ പുബ്ബന്ഹോ. തത്ഥ പച്ഛിമനയോവ പാസംസതരോ. കസ്മാ? പുരിമനയേ ഉതുപരിപുണ്ണേ ദിവസഭാഗാചിക്ഖണസ്സ അഭാവാ, പച്ഛിമനയേ പന പരിപുണ്ണം വാ അപരിപുണ്ണം വാ ഉതുപമാണം ആചിക്ഖിതബ്ബം. ഉപസമ്പന്നദിവസഭാഗോവ ‘‘പുബ്ബന്ഹോ’’തി വാ ‘‘സായന്ഹോ’’തി വാ ആചിക്ഖിതബ്ബോ. സംഗീതീതി ഏത്ഥ സം ഏകതോ കത്വാ ഗായിതബ്ബാ കഥേതബ്ബാതി സംഗീതീതി വചനത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ഇദമേവ സബ്ബം ഏകതോ കത്വാ’’തിആദി. തത്ഥ കിന്തി കിം ഉതും. ഇദം നാമാതി ഇദം നാമ ഉതും. വദേയ്യാസീതി ആഗന്തുകാനം വുഡ്ഢനവകഭാവാദിഞാപനത്ഥം കഥേയ്യാസി.

൧൨൯. ദുതിയന്തി സഹായം ഭിക്ഖും വാ സാമണേരം വാ പുരിസം വാ. അകരണീയാനീതി ഉപസമ്പന്നേഹി അകത്തബ്ബാനി. പണ്ഡുപലാസോതി ഏത്ഥ പണ്ഡൂതി സേതപീതമിസ്സോ വണ്ണോ, പലാസസദ്ദോ പണ്ണവാചകോ, ന ഹരിതവാചകോ, നാപി കിംസുകദുമവാചകോതി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘പണ്ഡുവണ്ണോ പണ്ണോ’’തി. പണ്ഡുപലാസോതി സമാസോപി ബ്യാസോപി യുത്തോയേവ. സമാസകാലേ പണ്ഡു യസ്സത്ഥീതി പണ്ഡു, സോയേവ പലാസോ പണ്ഡുപലാസോതി കാതബ്ബോ. പുപ്ഫഫലാദിം ബന്ധതീതി ബന്ധനന്തി വചനത്ഥേന ബന്ധനസദ്ദോ വണ്ടപരിയായോതി ആഹ ‘‘വണ്ടതോ’’തി. പുഥുസിലാതി (മ. നി. അട്ഠ. ൩.൬൦) ഏത്ഥ പുഥുസദ്ദോ മഹന്തപരിയായോതി ആഹ ‘‘മഹാസിലാ’’തി.

൧൩൦. തസ്സാതി ഉക്ഖേപനീയകമ്മാരഹസ്സ ഭിക്ഖുനോ. സാമഗ്ഗീതി സങ്ഘസാമഗ്ഗീ. തേനാതി ഉക്ഖേപനീയകമ്മാരഹേന ഭിക്ഖുനാ. സമ്ഭോഗേതി ആമിസേന ച ധമ്മേന ച സമ്ഭോഗഹേതു. ഏത്ഥ സഹസേയ്യാപി സങ്ഗഹിതാ ആപത്തിഭാവതോ. അനാപത്തീതി അനുക്ഖിത്തകഭാവതോ പാചിത്തിയാപത്തിയാ അനാപത്തി, അലജ്ജിലക്ഖണാഭാവതോ ദുക്കടേന അനാപത്തീതി ദട്ഠബ്ബം.

ഇതി സമന്തപാസാദികായ വിനയസംവണ്ണനായ

ദ്വാസത്തതിഅധികവത്ഥുസതപടിമണ്ഡിതസ്സ മഹാഖന്ധകസ്സ

അത്ഥവണ്ണനായ യോജനാ സമത്താ.