൪൧. രാഹുലവത്ഥുകഥാ

൧൦൫. കപിലവത്ഥൂതി ഏത്ഥ കപിലോതി കളാരവണ്ണോ ഇസി വുച്ചതി, സോ വസതി ഏത്ഥാതി കപിലവത്ഥു, അസ്സമോ. തസ്മിം ഠാനേ മാപിതത്താ നഗരമ്പി കപിലവത്ഥൂതി (ദീ. നി. അട്ഠ. ൧.൨൬൭; സു. നി. അട്ഠ. ൨.൩൬൨) വുച്ചതി. അയന്തി വക്ഖമാനകഥാ. സുദ്ധോദനമഹാരാജാതി ഏത്ഥ സുദ്ധോദനോതി തസ്സ രഞ്ഞോ നാമം. അഥ വാ സുദ്ധം ഓദനം ഇമസ്സാതി സുദ്ധോദനോ, സോയേവ മഹാരാജാ സുദ്ധോദനമഹാരാജാ. വിഹരതി കിരാതി സമ്ബന്ധോ. സോതി സുദ്ധോദനമഹാരാജാ. രാജഗഹന്തി രാജഗഹനഗരം. സാധൂതി ആയാചനത്ഥേ നിപാതോ. ആയാചാമീതി ഹി അത്ഥോ. മേതി മമ, പുത്തന്തി സമ്ബന്ധോ, അനാദരേ വാ സാമിവചനം. സോതി അമച്ചോ. സാധൂതി സമ്പടിച്ഛനത്ഥേ നിപാതോ. ഏവന്തി ഹി അത്ഥോ. അഥാതി തസ്മിം നിസീദനകാലേ. അസ്സാതി പുരിസസഹസ്സപരിവാരസ്സ അമച്ചസ്സ. തതോതി യാചനകാരണാ. നന്തി പുരിസസഹസ്സപരിവാരം അമച്ചം. തത്ഥേവാതി രാജഗഹേയേവ. തേപീതി അട്ഠ ദൂതാപി. തേതി നവ ദൂതാ.

അഥാതി തതോ പച്ഛാ. ഏകദിവസജാതകന്തി ഏകസ്മിം ദിവസേ ജാതകം. സോതി കാളുദായീഅമച്ചോ. പബ്ബജിത്വാപീതി പിസദ്ദേന ‘‘അപബ്ബജിത്വാപീ’’തി അത്ഥം സമ്പിണ്ഡേതി. തഥേവാതി യഥാ നവ ദൂതാ സപരിവാരാ അരഹത്തം പാപുണിംസു, തഥേവാതി അത്ഥോ. സോതി കാളുദായീ. സമ്ഭതേസൂതി സമ്ഭരിതേസു ഗഹേത്വാ നിട്ഠാപിതേസൂതി അത്ഥോ. വിസ്സട്ഠകമ്മേസൂതി വിസ്സട്ഠാ കമ്മന്താ ഏതേസന്തി വിസ്സട്ഠകമ്മന്താ, തേസു. സുപുപ്ഫിതേസൂതി സുന്ദരപുപ്ഫസഞ്ജാതേസു. പടിപജ്ജനക്ഖമേതി പടിപജ്ജനത്ഥായ ഖമേ യോഗ്യേ. ഗമനവണ്ണം സംവണ്ണേസീതി സമ്ബന്ധോ. സട്ഠിമത്താഹീതി (ബു. വം. അട്ഠ. നിദാനകഥാ ൨) സട്ഠിപമാണാഹി. ഏതന്തി ഏതം സംവണ്ണസ്സ കാരണം കിന്തി പുച്ഛി. ചാരികം പക്കമിതും കാലോതി യോജനാ. തേന ഹീതി ഉയ്യോജനത്ഥേ നിപാതോ. ഭഗവാ പക്കാമീതി സമ്ബന്ധോ. പരിവുതോതി പരിസമന്തതോ വുതോ ആവുതോ നിവുതോ ഹുത്വാതി സമ്ബന്ധോ. അതുരിതചാരികന്തി അജവനചാരികം.

ഏവന്തി ഇമിനാ നയേന. ഭഗവതി പക്കന്തേ ച സതീതി യോജനാ. നിക്ഖന്തദിവസതോതി ഫഗ്ഗുണപുണ്ണമിയാ പാടിപദദിവസതോ. ഉത്തമഭോജനരസസ്സാതി ഉത്തമഭോജനരസേന. ദസ്സഥാതി ദദേയ്യാഥ. തേനേവാതി സദ്ധായ ഉപ്പാദനകാരണേനേവ. നന്തി കാളുദായിം. ഭഗവാ ഠപേസീതി സമ്ബന്ധോ. ഏതദഗ്ഗന്തി ഏസോ അഗ്ഗോ. യദിദന്തി യോ അയം. ഏതദഗ്ഗേതി ഏതദഗ്ഗട്ഠാനേ.

സാകിയാപി ഖോ പഹിണിംസൂതി സമ്ബന്ധോ. ഞാതിസേട്ഠന്തി ഞാതീനം സേട്ഠം, ഞാതിയേവ വാ സേട്ഠം, ഭഗവന്തന്തി യോജനാ. നിഗ്രോധസക്കസ്സാതി നിഗ്രോധനാമകസ്സ സക്കസ്സ. തത്ഥാതി നിഗ്രോധസക്കസ്സ ആരാമേ. പച്ചുഗ്ഗമനന്തി പടിമുഖം ഉട്ഠഹിത്വാ ഗമനം. തതോതി പഹിണതോ, പരന്തി സമ്ബന്ധോ. രാജകുമാരേ ച രാജകുമാരികായോ ച പഹിണിംസൂതി യോജനാ. തേസന്തി രാജകുമാരരാജകുമാരികാനം. തത്രാതി നിഗ്രോധാരാമേ. മാനോ ജാതി സഭാവോ ഏതേസന്തി മാനജാതികാ, മാനേന, മാനോ വാ ഥദ്ധോ ഏതേസന്തി മാനഥദ്ധാ. തേതി സാകിയാ, ആഹംസൂതി സമ്ബന്ധോ.

തേസൂതി സാകിയേസു. നേതി ഞാതയോ. വുട്ഠായാതി ചതുത്ഥജ്ഝാനതോ വുട്ഠഹിത്വാ. തേസന്തി ഞാതീനം. കണ്ഡമ്ബരുക്ഖമൂലേതി കണ്ഡനാമകേന ഉയ്യാനപാലേന രോപിമസ്സ അമ്ബരുക്ഖസ്സ ആസന്നേ. രാജാതി സുദ്ധോദനമഹാരാജാ. വോതി തുമ്ഹാകം, പാദേതി സമ്ബന്ധോ. അയന്തി വന്ദനാ. ജമ്ബുച്ഛായായാതി ജമ്ബുരുക്ഖസ്സ ഛായായ. ഇതി ആഹാതി യോജനാ.

സിഖാപ്പത്തോതി അഗ്ഗപ്പത്തോ, കോടിപ്പത്തോതി അത്ഥോ. തതോതി നിസീദനതോ, പരന്തി സമ്ബന്ധോ. പോക്ഖരവസ്സന്തി പദുമവനേ വുട്ഠവസ്സസദിസം. തമ്ബവണ്ണന്തി ലോഹിതവണ്ണം. തന്തി അപതനം ഭഗവാ കഥേസീതി സമ്ബന്ധോ.

ദുതിയദിവസേതി കപിലവത്ഥും പത്തദിവസതോ ദുതിയേ ദിവസേ. ഇന്ദഖീലേതി നഗരസ്സ ഉമ്മാരേ. കഥന്തി കേനാകാരേന ചരിംസു നു ഖോതി യോജനാ. അഗമംസു കിം ചരിംസു കിന്തി യോജനാ. സപദാനചാരന്തി ഘരപടിപാടിഖണ്ഡനവിരഹിതേന സഹ പവത്തം ചാരം. തതോതി ആവജ്ജനതോ, പരന്തി സമ്ബന്ധോ. അയമേവ വംസോതി പുബ്ബബുദ്ധാനം അയമേവ വംസോ. അയം പവേണീതി തസ്സേവ വേവചനം. അനുസിക്ഖന്താതി അനു പടിഭാഗം സിക്ഖന്താ. നിവിട്ഠഗേഹതോതി നിവാസനത്ഥായ വിസിതഗേഹതോ. അയ്യോതി അധിപോ സാമീതി അത്ഥോ. സിദ്ധത്ഥകുമാരോതി സബ്ബലോകസ്സ സിദ്ധോ അത്ഥോ അസ്മിം അത്ഥീതി സിദ്ധത്ഥോ, സോയേവ കുമാരോ സിദ്ധത്ഥകുമാരോ. സീഹപഞ്ജരന്തി വാതപാനം. തഞ്ഹി സീഹരൂപം ദസ്സേത്വാ കതപഞ്ജരത്താ സീഹപഞ്ജരന്തി വുച്ചതി. ദസ്സനബ്യാവടോതി ദസ്സനേ, ദസ്സനത്ഥായ വാ ബ്യാവടോ. രാഹുലമാതാപി ദേവീ ആരോചേസീതി സമ്ബന്ധോ. കപാലഹത്ഥോതി കപാലോ ഹത്ഥേസു അസ്സ ഭഗവതോതി കപാലഹത്ഥോ, ഹുത്വാതി സമ്ബന്ധോ. നാനാവിരാഗസമുജ്ജലായാതി നാനാഠാനേസു വിരാഗായ സമുജ്ജലായ. വിരോചമാനം ഭഗവന്തന്തി സമ്ബന്ധോ.

ഉണ്ഹീസതോതി സിരോവേഠനതോ. തഞ്ഹി ഉപരിസീസേ നഹതി ബന്ധതി, നഹീയതി ബന്ധീയതീതി വാ ഉണ്ഹീസോതി വുച്ചതി. നരസീഹഗാഥാഹി നാമാതി നരസീഹഗാഥാനാമകാഹി. താ ഹി യസ്മാ നരോയേവ സബ്ബസത്താനം സീഹോ സേട്ഠോ, നരാനം, നരേസു വാ സീഹോ സേട്ഠോതി നരസീഹോ, തസ്സ പകാസകാ ഗാഥാ ഹോന്തി, തസ്മാ നരസീഹഗാഥാതി വുച്ചന്തി. രഞ്ഞോതി സസ്സുരരഞ്ഞോ, മാതുലരഞ്ഞോ വാ. സംവിഗ്ഗഹദയോതി ചലനചിത്തോ. സണ്ഠാപയമാനോതി സുട്ഠു ഠാപയമാനോ. തുരിതതുരിതന്തി തുരിതതോ തുരിതം, അതിസീഘന്തി അത്ഥോ. കിം ഭന്തേതി കിം കാരണാ ഭന്തേ. അഹുവത്ഥാതി ഹിയ്യത്തനീമജ്ഝിമപുരിസസങ്ഖാതായ ത്ഥവിഭത്തിയാ ഹൂധാതുസ്സ ഊകാരസ്സ ഉവാദേസോ ഹോതി, തസ്മാ തുമ്ഹേ ഏവംസഞ്ഞിനോ അഹുവത്ഥാതി യോജനാ. വംസചാരിത്തമേതന്തി ഏതം പിണ്ഡായ ചരണം വംസതോ പവേണിതോ ചാരിത്തം. തത്ഥ ചാതി മഹാസമ്മതഖത്തിയവംസേ ച. അയന്തി മഹാസമ്മതഖത്തിയവംസോ. അന്തരവീഥിയന്തി വീഥിയാ മജ്ഝേ. ഠിതോവ ആഹാതി സമ്ബന്ധോ.

ഉത്തിട്ഠേതി ഉദ്ദിസ്സ, ഉട്ഠഹിത്വാ വാ പിണ്ഡായ തിട്ഠനേ. ധമ്മം സുചരിതന്തി സുട്ഠു ചരിതബ്ബം ഭിക്ഖാചരിയസങ്ഖാതം ധമ്മം. ചരേതി ചരേയ്യ. ധമ്മചാരീതി ഭിക്ഖാചരിയസങ്ഖാതം ധമ്മം ചരണസീലോ സമണോ. സുഖം സേതീതി ഉപലക്ഖണവസേന വുത്തം. സേസഇരിയാപഥാപി ലക്ഖണഹാരവസേന ഗഹേതബ്ബാ സമാനകിച്ചത്താ. അസ്മിഞ്ച ലോകേ പരമ്ഹി ച ലോകേതി യോജനാ.

ന തം ദുച്ചരിതം ചരേതി വേസിയാദിഗോചരസങ്ഖാതം ദുട്ഠു ചരിതബ്ബം തം ധമ്മം ന ചരേയ്യ.

ഏത്ഥ ച പഠമഗാഥം അന്തരവീഥിയം കഥേത്വാ രാജാനം സോതാപത്തിഫലേ പതിട്ഠാപേസി, ദുതിയഗാഥം പിതുനിവേസനേ കഥേത്വാ മഹാപജാപതിം സോതാപത്തിഫലേ, രാജാനം സകദാഗാമിഫലേ പതിട്ഠാപേസീതി ദട്ഠബ്ബം. ധമ്മപാലജാതകം സുത്വാതി പുന അപരസ്മിം ദിവസേ (ജാ. അട്ഠ. ൪.൯൮ ആദയോ; ധ. പ. അട്ഠ. ൧.നന്ദത്ഥേരവത്ഥു) ധമ്മപാലജാതകം (ജാ. അട്ഠ. ൪.മഹാധമ്മപാലജാതകവണ്ണനാ) സുത്വാ. മരണസമയേതി മരണാസന്നകാലേ, മരണസമയസമീപേ വാ, സമീപത്ഥേ ചേതം ഭുമ്മവചനം.

സോതാപത്തിഫലം സച്ഛികത്വാ പരിവിസീതി സമ്ബന്ധോ. സബ്ബം ഇത്ഥാഗാരന്തി സബ്ബോ ഓരോധോ. സോ ഹി ഇത്ഥീനം അഗാരന്തി ഇത്ഥാഗാരന്തി വുച്ചതി. ഇമിനാ വചനത്ഥേന അഗാരമേവ മുഖ്യതോ ലബ്ഭതി, രാജിത്ഥിയോ പന ഉപചാരേനാതി ദട്ഠബ്ബം. സാ പനാതി രാഹുലമാതാ പന. പരിജനേനാതി പരിവാരേന. നന്തി അയ്യപുത്തം. ‘‘രാജാന’’ന്തിപദം ‘‘ഗാഹാപേത്വാ’’തിപദേ കാരിതകമ്മം, ‘‘പത്ത’’ന്തിപദം തത്ഥേവ ധാതുകമ്മം. രാജധീതായാതി സുപ്പബുദ്ധരഞ്ഞോ ധീതായ. സാതി രാജധീതാ. ഗോപ്ഫകേസൂതി ചരണഗണ്ഠീസു ഭഗവന്തം ഗഹേത്വാതി യോജനാ. അഥ വാ ഭഗവതോ ഗോപ്ഫകേ ഗഹേത്വാതി യോജനാ. ഏവഞ്ഹി സതി ഉപയോഗത്ഥേ ഭുമ്മവചനന്തി ദട്ഠബ്ബം.

രാജാ കഥേസീതി സമ്ബന്ധോ. അനച്ഛരിയന്തി ന അച്ഛരിയം, അച്ഛരം പഹരിതും ന യോഗ്യന്തി അത്ഥോ. രാജധീതാ യം അത്താനം രക്ഖി, ഇദം അനച്ഛരിയന്തി യോജനാ.

തംദിവസമേവാതി തസ്മിം ദുതിയദിവസേയേവ. കേസവിസജ്ജനന്തി രാജചൂളാമണിബന്ധനത്ഥം കുമാരകാലേ ബന്ധിതസിഖാവേണിസങ്ഖാതസ്സ കേസസ്സ വിസജ്ജനം, മോചനന്തി അത്ഥോ. പട്ടബന്ധോതി അസുകോ നാമ രാജാതി നലാടേ സുവണ്ണമയസ്സ പട്ടസ്സ ബന്ധനം. ഘരമങ്ഗലന്തി അഭിനവഘരം പവേസനമങ്ഗലം. ആവാഹമങ്ഗലന്തി ആവാഹേ പവത്തം മങ്ഗലം. ഛത്തമങ്ഗലന്തി രാജഛത്തുസ്സാപനകാലേ പവത്തം മങ്ഗലം. മങ്ഗലം വത്വാതി മങ്ഗലസംയുത്തം ധമ്മകഥം കഥേത്വാ. ജനപദകല്യാണീതി ജനപദമ്ഹി കല്യാണസമന്നാഗതാ. തുവട്ടം ഖോതി ഖിപ്പമേവ. സോപീതി നന്ദരാജകുമാരോപി. ഇതീതിആദി നിഗമനം. ദുതിയദിവസേതി കപിലവത്ഥുപത്തദിവസതോ ദുതിയേ ദിവസേ. ധമ്മപദഅട്ഠകഥായം (ധ. പ. അട്ഠ. ൧.നന്ദത്ഥേരവത്ഥു; ഥേരഗാ. അട്ഠ. ൧.നന്ദത്ഥേരഗാഥാവണ്ണനാ) പന ‘‘തതിയദിവസേ നന്ദം പബ്ബാജേസീ’’തി വുത്തം.

സത്തമേ ദിവസേതി കപിലവത്ഥുപത്തദിവസതോയേവ സത്തമേ ദിവസേ. ഏതം സമണം പസ്സാതി യോജനാ. ബ്രഹ്മരൂപവണ്ണന്തി ബ്രഹ്മുനോ രൂപസങ്ഖാതോ വണ്ണോ വിയ വണ്ണോ ഇമസ്സാതി ബ്രഹ്മരൂപവണ്ണോ, തം. അയന്തി അയം സമണോ. ത്യസ്സാതി തേ അസ്സ. തേതി നിധയോ. അസ്സാതി സമണസ്സ. നന്തി സമണം. യാചാതി യാചാഹി. അയം ദ്വികമ്മികധാതു. ഹീതി സച്ചം, യസ്മാ വാ. പുത്തോ പിതുസന്തകസ്സ സാമികോ, ഇതി തസ്മാ മേ ദേഹീതി യോജനാ. അനുരൂപം വചനന്തി സമ്ബന്ധോ. ഭഗവന്തം അനുബന്ധീതി ഭഗവതോ പിട്ഠിതോ പിട്ഠിതോ അനുബന്ധി.

ന വിസഹതീതി ന സമത്ഥേതി. അയം കുമാരോ പിതുസന്തകം യം ധനം ഇച്ഛതി, തന്തി യോജനാ. വട്ടാനുഗതന്തി വട്ടദുക്ഖം അനുഗതം. സവിഘാതകന്തി വിഘാതകേഹി പഞ്ചഹി വേരേഹി സഹിതം. അസ്സാതി കുമാരസ്സ. നന്തി കുമാരം. അയന്തി കുമാരോ. ദായജ്ജന്തി ദായസങ്ഖാതം മാതാപിതൂനം ധനം ആദദാതീതി ദായാദോ, പുത്തോ, തസ്സ ഇദന്തി ദായജ്ജം, മാതാപിതൂനം ധനം.

‘‘കഥാഹം ഭന്തേ രാഹുലകുമാരം പബ്ബാജേമീ’’തി കസ്മാ ആഹ, നനു ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ ബാരാണസിയം തീഹി സരണഗമനേഹി അനുഞ്ഞാതം പബ്ബജ്ജം ന ജാനാതീതി ആഹ ‘‘ഇദാനീ’’തിആദി. യാ സാ പബ്ബജ്ജാ ച ഉപസമ്പദാ ച അനുഞ്ഞാതാതി യോജനാ. തതോതി പബ്ബജ്ജാഉപസമ്പദതോ. ഉപസമ്പദം പടിക്ഖിപിത്വാതി സമ്ബന്ധോ. വിമതീതി വിവിധാ ഇച്ഛാ. ഇമഞ്ച പനത്ഥന്തി ഇമമേവ വിമതിസങ്ഖാതമത്ഥം. ധമ്മസേനാപതി ആഹാതി സമ്ബന്ധോ. ഭഗവതോ തം അജ്ഝാസയന്തി യോജനാ.

‘‘അഥ ഖോ…പേ… പബ്ബാജേസീ’’തി ഏത്ഥ കിം കുമാരസ്സ കേസച്ഛേദനാദീനി സബ്ബകിച്ചാനി ആയസ്മാ സാരിപുത്തോയേവ കരോതീതി ആഹ ‘‘മഹാമോഗ്ഗല്ലാനത്ഥേരോ’’തിആദി. ഓവാദാചരിയോതി നിവാസനപാരുപനാദീസു സേഖിയവത്തേസു, ആഭിസമാചാരികേസു ച ഓവാദകോ ആചരിയോ. അഥ കസ്മാ ‘‘ആയസ്മാ സാരിപുത്തോ രാഹുലകുമാരം പബ്ബാജേസീ’’തി വുത്തന്തി ആഹ ‘‘യസ്മാ പനാ’’തിആദി. തത്ഥാതി തസ്സം പബ്ബജ്ജാഉപസമ്പദായം. ന ആചരിയോതി പബ്ബജ്ജാചരിയോ ച ഓവാദാചരിയോ ച ന ഇസ്സരോ.

ഉപ്പന്നസംവേഗേന ഹദയേനാതി ഏത്ഥ ഇത്ഥമ്ഭൂതലക്ഖണേ കരണവചനം. ഉപ്പന്നസംവേഗോ ഹദയോ ഹുത്വാതി ഹി യോജനാ. സബ്ബന്തി സബ്ബം വചനം.

തത്ഥാതി പുരിമവചനാപേക്ഖം. അവിസേസേനാതി ‘‘ധന’’ന്തി വാ ‘‘അഞ്ഞ’’ന്തി വാ ‘‘സാവജ്ജ’’ന്തി വാ ‘‘അനവജ്ജ’’ന്തി വാ വിസേസമകത്വാ സാമഞ്ഞേന. ന ച ബുദ്ധാനന്തി ഏത്ഥ ചസദ്ദേന ന കേവലം അപടിരൂപമേവ, അഥ ഖോ ബുദ്ധാനഞ്ച ന ആചിണ്ണന്തി അത്ഥം ദസ്സേതി. യന്തി യം വരം. തഥാ നന്ദേതി ഏത്ഥ തഥാസദ്ദസ്സ ഉപമേയ്യത്ഥജോതകഭാവം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘യഥേവ കിരാ’’തിആദി. യഥേവ ബോധിസത്തം ബ്യാകരിംസു, ഏവം നന്ദമ്പി രാഹുലമ്പി ബ്യാകരിംസു കിരാതി യോജനാ. പാളിയം പന യഥാ ഭഗവതി മേ ഭന്തേ പബ്ബജിതേ അനപ്പകം ദുക്ഖം അഹോസി, തഥാ നന്ദേ പബ്ബജിതേ അനപ്പകം ദുക്ഖം അഹോസി, തഥാ രാഹുലേ പബ്ബജിതേ അധിമത്തം ദുക്ഖം അഹോസീതി യോജനാ. നേമിത്തകാതി സുഭാസുഭനിമിത്തം കഥേന്തീതി നേമിത്തകാ. പുത്തസ്സാതി ജേട്ഠപുത്തസ്സ സിദ്ധത്ഥകുമാരസ്സ. പബ്ബജ്ജായാതി പബ്ബജ്ജാഹേതു പബ്ബജ്ജാകാരണാ, പബ്ബജ്ജാനിമിത്തം വാ. തതോതി ഭഗവതോ പബ്ബജ്ജതോ. തമ്പീതി നന്ദമ്പി. ഇതീതി ഈദിസം. ഭഗവതോ പബ്ബജ്ജായ മഹന്തം ഇച്ഛാവിഘാതസദിസന്തി അത്ഥോ. തമ്പീതി രാഹുലമ്പി. തേനാതി പബ്ബജ്ജാഹേതുനാ. അസ്സാതി രഞ്ഞോ. ഉപ്പജ്ജീതി സമ്ബന്ധോ. ഇതോതി സോകുപ്പത്തിതോ വരയാചനതോ വാ.

സോതി രാജാ. യത്ര ഹി നാമാതി യോ നാമ. അഹമ്പി നാമ യോ യാദിസോ ബുദ്ധമാമകോ ധമ്മമാമകോ സങ്ഘമാമകോ സമാനോ, സോ താദിസോ അഹമ്പി ന സക്കോമീതി യോജനാ. അഞ്ഞേതി മയാ അപരേ. ദുക്ഖന്തി ഞാതിവിയോഗദുക്ഖം. നിയ്യാനികകാരണന്തി മനുസ്സാനം ഗരഹഉപവാദഅക്കോസതോ നിയ്യാനികം കാരണം.

തത്ഥാതി ‘‘അനനുഞ്ഞാതോ’’തിആദിവചനേ. ജനേതീതി ജനനീ, മാതാ. ജനേതീതി ജനകോ, പിതാ. ഇമിനാ പോസാവനികമാതാപിതരോ നിവത്തേതി. മാതാ വാ മതാ ഹോതീതി യോജനാ. സോ ഏവ വാതി പുത്തോ ഏവ വാ. അനുഞ്ഞാതോമ്ഹീതി വദതീതി സച്ചേന വാ അലികേന വാ ‘‘അനുഞ്ഞാതോമ്ഹീ’’തി വദതി. മാതാ വാ സയം പബ്ബജിതാതി യോജനാ. പിതസ്സാതി പിതാ അസ്സ. അസ്സാതി പുത്തസ്സ. വിപ്പവുത്ഥോതി മാതുയാ കേനചി കാരണേന പവാസോ.

ചൂളമാതാദീനന്തിആദിസദ്ദേന മഹാമാതാദീനി സങ്ഗണ്ഹാതി. പോസനകാതി വഡ്ഢനകാ. തേസുപീതി പോസനകമാതാപിതരേസുപി.

യം പന പുത്തം നാനുജാനന്തീതി സമ്ബന്ധോ. ജീവസ്സേവാതി തസ്സ ജീവസ്സ ഏവ, പബ്ബാജേന്തസ്സ വാ ഭിക്ഖുസ്സ, ന ദേസന്തരഗമനാദീനമത്ഥായാതി അത്ഥോ. തേസന്തി മാതാപിതൂനം.

മഹാകന്താരോതി കേന ഉദകേന തരിതബ്ബോതി കന്താരോ, നിരുദകകന്താരോവ മുഖ്യതോ ലബ്ഭതി, വാളകന്താരോ ചോരകന്താരോ അമനുസ്സകന്താരോ ദുബ്ഭിക്ഖകന്താരോ മരുകന്താരോതി ഇമേ പഞ്ച കന്താരാ രൂള്ഹീവസേന. മഹന്തോ കന്താരോ മഹാകന്താരോ.

യാവതകേതി ഏത്ഥ യാവസദ്ദോ പമാണത്ഥോതി ആഹ ‘‘യത്തകേ’’തി.