൨൮. ചോരവത്ഥുകഥാ

൯൧. ദിട്ഠപുബ്ബോതി അങ്ഗുലിമാലോ പുബ്ബേ ദിട്ഠോ. അയന്തി ചോരോ. സോതി അങ്ഗുലിമാലോ. അഞ്ഞേസം സന്തികാ വചനം സുണന്തീതി യോജനാ. തേതി മനുസ്സാ. ഉബ്ബിജ്ജന്തിപീതി കായേന ഉബ്ബിജ്ജന്തിപി. ഉത്തസന്തിപീതി ചിത്തേന ഉത്തസന്തിപി. അങ്ഗുലിമാലോ ഭിക്ഖൂഹി ന പബ്ബാജിതോ, നനു ഭഗവതാ പന സയം പബ്ബാജിതോ, അഥ കസ്മാ ‘‘ന ഭിക്ഖവേ’’തി വുത്തന്തി ആഹ ‘‘ഭഗവാ സയം ധമ്മസ്സാമീ’’തി. ധമ്മസ്സാമീതി ച ധമ്മസ്സ ഇസ്സരോ, ധമ്മേന വാ ദേവമനുസ്സാനം ഇസ്സരോ, അധിപതീതി അത്ഥോ. ഭിക്ഖൂനം അകരണത്ഥായ ഭിക്ഖൂനം സിക്ഖാപദന്തി യോജനാ. തത്ഥാതി ‘‘ന ഭിക്ഖവേ’’തിആദിവചനേ. ‘‘ധജം ബന്ധിത്വാ’’തിആദിനാ ധജസ്സ ബന്ധനം ധജബന്ധോ, ധജബന്ധോ വിയാതി ധജബന്ധോ, ധജബന്ധോ ഹുത്വാ ചരതീതി ധജബന്ധോതി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. തസ്മാതി യസ്മാ ധജബന്ധോ, തസ്മാ. യോതി ചോരോ. പന്ഥദുഹനം വാതി പന്ഥേ ദുഹനം വാ. പഞ്ഞായതി ചാതി ഏത്ഥ ചസദ്ദോ വാക്യസമ്പിണ്ഡനത്ഥോ. ന കേവലഞ്ഹി വിചരതിയേവ, അഥ ഖോ പഞ്ഞായതി ചാതി അത്ഥോ. ഇദന്തി ചോരകമ്മം. രജ്ജന്തി രാജഭാവം. സോതി രാജപുത്തോ. ഹീതി സച്ചം, യസ്മാ വാ. തസ്മിന്തി രാജപുത്തേ. പുബ്ബേതി പുബ്ബകാലേ. തന്തി ചോരം. ഏവന്തി ഇമിനാകാരേന, ജാനന്തി ചേതി യോജനാ. അദിസ്സമാനാതി അത്താനം അപഞ്ഞായമാനാ. ഇദം സന്ധിച്ഛേദാദിചോരേ സന്ധായ വുത്തം, ന അമ്ബലബുജാദിചോരേ. പച്ഛാപീതി ഥേയ്യകരണതോ പച്ഛാപി. തേപീതി ചോരേപി.

൯൨. ഭയേനാതി ഭയതോ. ഏതേ പനാതി ഭിക്ഖൂ പന. ലദ്ധാഭയത്താതി രാജതോ ലദ്ധോ അഭയോ ഇമേഹീതി ലദ്ധാഭയാ, തേസം ഭാവോ ലദ്ധാഭയത്തം, തസ്മാ. കാരഭേദകോതി ഏത്ഥ കാരസദ്ദോ രുക്ഖവിസേസേ =൦൯ ച സക്കാരേ ച ബന്ധനാലയേ ച പവത്തതി, ഇധ പന ബന്ധനാലയേതി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘കാരം വുച്ചതി ബന്ധനാഗാര’’ന്തി. ബന്ധനാഗാരഞ്ഹി കരോന്തി തം പവേസിതേ ജനേ ഹിംസന്തി ഏത്ഥാതി ‘‘കാരാ’’തി വുച്ചതി. ഇധാതി ‘‘കാരഭേദകോ’’തിപദേ. ദീപബന്ധനം വാ ഹോതൂതി യോജനാ. ഇമേഹി പദേഹി ന കേവലം ബന്ധനാഗാരംയേവ കാരാ നാമ ഹോതി, അഥ ഖോ അന്ദുബന്ധനാദീനിപി കാരായേവ നാമാതി ദസ്സേതി. യോതി ചോരോ. ഏതേസൂതി ബന്ധനേസു. മുഞ്ചിത്വാ വാതി രജ്ജുബന്ധനം നിബ്ബേഠേത്വാ വാ. ഇമേഹി പദേഹി ന കേവലം കാരായ ഭിന്ദനതോ ഏവ കാരഭേദകോ നാമ ഹോതി, അഥ ഖോ ഛിന്ദനമുഞ്ചനവിവരണേഹിപി കാരഭേദകോയേവ നാമാതി ദസ്സേതി. ദീപന്തരന്തി ബന്ധനദീപതോ അന്തരം അഞ്ഞം ദീപന്തി അത്ഥോ. ചക്കവാളബന്ധനം ഭിന്ദിത്വാ ചക്കവാളന്തരം ഗതോ അട്ഠകഥായം ന വുത്തോ. സോതി നചോരകോ. ഗാമനിഗമപട്ടനാദീനീതി ഏത്ഥ പട്ടനന്തി നാവാപട്ടനം, സകടപട്ടനഞ്ച. കേണിയാതി രഞ്ഞോ ദാതബ്ബആയേന. തന്തി കേണിം. നിധാനന്തി നിക്ഖണിത്വാ ഠപിതം ധനം. ഉപസംഹരിത്വാതി രാജാദീനം സന്തികം ഹരിത്വാ. തന്തി കസികമ്മാദീഹി സമ്പാദേത്വാ ജീവന്തം. തത്ഥേവാതി ബന്ധാപിതട്ഠാനേയേവ.

൯൩. യത്ഥാതി യസ്മിം ഠാനേ. യോ കോചി പലാതോതി സമ്ബന്ധോ. നന്തി യം കിഞ്ചി ജനം, ലിഖാപേതീതി യോജനാ. പണ്ണേ വാതി കുസേ വാ. അസ്സാതി ജനസ്സ. ദണ്ഡന്തി ധനദണ്ഡം. ലിഖിതകോതി ലിഖിതബ്ബോതി ലിഖിതോ, സോയേവ ലിഖിതകോ.

൯൪. യോ പന കസാഹി ഹഞ്ഞതീതി സമ്ബന്ധോ. ഇമിനാ അഞ്ഞേഹി കസാഹി ഹഞ്ഞതീതി കസാഹതോതി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. ‘‘അയമേവ തേ ദണ്ഡോ ഹോതൂ’’തി ഇമിനാ കതം ദണ്ഡകമ്മം ഇമസ്സാതി കതദണ്ഡകമ്മോതി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. അല്ലവണോതി തിന്തവണോ. ഘാതേത്വാതി ഹനിത്വാ പഹരിത്വാതി അത്ഥോ. ഗണ്ഡിഗണ്ഡിയോതി ഫോടഫോടാ. സന്നിസിന്നാസൂതി ഗണ്ഡീസു പകതിസരീരേന സമം നിസിന്നാസു.

൯൫. കതദണ്ഡകമ്മഭാവോ താവ പുരിമനയേനേവ വേദിതബ്ബോ ഹോതു, കഥം പന ലക്ഖണാഹതഭാവോ വേദിതബ്ബോതി ആഹ ‘‘യസ്സ പനാ’’തിആദി. തത്ഥ തത്തേനാതി താപേന. ലക്ഖണന്തി സഞ്ഞാണം. സോതി ജനോ. ഭുജിസ്സോതി ഭുജോ ഏതസ്സത്ഥീതി ഭുജിസ്സോ (മ. നി. ടീ. ൨.൪൨൬). പരേഹി അപാലിതോ ച അനജ്ഝോഹരാപിതോ ച ഹുത്വാ സയമേവ അത്താനം പാലനേന ച ഭോജനം അജ്ഝോഹരണേന ച സമന്നാഗതോതി വുത്തം ഹോതി. അസ്സാതി ലക്ഖണാഹതസ്സ. വണാതി അരൂനി. താനി ഹി യസ്മാ വണന്തി ഗത്താനി വിചുണ്ണാനി കരോന്തി, തസ്മാ വണാതി വുച്ചന്തി. രൂള്ഹാതി തരുണമംസേന രുഹാ. തിമണ്ഡലവത്ഥസ്സ ലക്ഖണാഹതസ്സ ജനസ്സാതി സമ്ബന്ധോ.