൮. കുമാരിഭൂതവഗ്ഗോ

൧-൨-൩. പഠമ-ദുതിയ-തതിയസിക്ഖാപദ-അത്ഥയോജനാ

൧൧൧൯. കുമാരിഭൂതവഗ്ഗസ്സ പഠമദുതിയതതിയേസു യാ പന താ മഹാസിക്ഖമാനാതി സമ്ബന്ധോ. സബ്ബപഠമാ ദ്വേ മഹാസിക്ഖമാനാതി ഗബ്ഭിനിവഗ്ഗേ സബ്ബാസം സിക്ഖമാനാനം പഠമം വുത്താ ദ്വേ മഹാസിക്ഖമാനാ. താ പനാതി മഹാസിക്ഖമാനാ പന. സിക്ഖമാനാഇച്ചേവ വത്തബ്ബാതി സമ്മുതികമ്മേസു സാമഞ്ഞതോ വത്തബ്ബാ. ‘‘ഗിഹിഗതാ’’തി വാ ‘‘കുമാരിഭൂതാ’’തി വാ ന വത്തബ്ബാ, വദന്തി ചേ, സമ്മുതികമ്മം കുപ്പതീതി അധിപ്പായോ. ഗിഹിഗതായാതി ഏത്ഥ ഗിഹിഗതാ നാമ പുരിസന്തരഗതാ വുച്ചതി. സാ ഹി യസ്മാ പുരിസസങ്ഖാതേന ഗിഹിനാ ഗമിയിത്ഥ, അജ്ഝാചാരവസേന, ഗിഹിം വാ ഗമിത്ഥ, തസ്മാ ഗിഹിഗതാതി വുച്ചതി. അയം സിക്ഖമാനാതി സമ്ബന്ധോ. കുമാരിഭൂതാ നാമ സാമണേരാ വുച്ചതി. സാ ഹി യസ്മാ അഗിഹിഗതത്താ കുമാരീ ഹുത്വാ ഭൂതാ, കുമാരിഭാവം വാ ഭൂതാ ഗതാ, തസ്മാ കുമാരിഭൂതാതി വുച്ചതി. തിസ്സോപീതി ഗിഹിഗതാ കുമാരിഭൂതാ മഹാസിക്ഖമാനാതി തിസ്സോപി. സിക്ഖമാനാതി സിക്ഖം മാനേതീതി സിക്ഖമാനാതി. പഠമ ദുതിയ തതിയാനി.

൪. ചതുത്ഥസിക്ഖാപദം

൧൧൩൬. ചതുത്ഥേ അനുത്താനവചനം നത്ഥീതി. ചതുത്ഥം.

൫. പഞ്ചമസിക്ഖാപദം

പഞ്ചമേ ഏത്ഥ സിക്ഖാപദേ ‘‘സങ്ഘേന പരിച്ഛിന്ദിതബ്ബാ’’തി യം വചനം വുത്തം, തസ്സാതി യോജനാതി. പഞ്ചമം.

൬-൭-൮. ഛട്ഠ-സത്തമ-അട്ഠമസിക്ഖാപദം

ഛട്ഠസത്തമട്ഠമേസു അനുത്താനട്ഠാനം നത്ഥീതി. ഛട്ഠസത്തമട്ഠമാനി.

൯. നവമസിക്ഖാപദം

൧൧൫൮. നവമേ അന്തോതി അബ്ഭന്തരേ. ഇമിനാ ആത്യൂപസഗ്ഗസ്സത്ഥം ദസ്സേതി. ‘‘സോക’’ന്തിആദിനാ അന്തോ വാസേതി പവേസേതീതി ആവാസാ. സോകം ആവാസാ സോകാവാസാതി വചനത്ഥം ദസ്സേതി. ഘരം ഘരസാമികാ ആവിസന്തി വിയ, ഏവം അയമ്പി സോകം ആവിസതീതി യോജനാ. ഇതീതി ഏവം. യന്തി സോകം. സ്വാസ്സാതി സോ അസ്സാ. സോതി സോകോ. അസ്സാതി സിക്ഖമാനായ. ആവാസോതി ആവാസോകാസോ. ‘‘ഏദിസാ അയ’’ന്തി ഇമിനാ ‘‘അജാനന്തീ’’തി ഏത്ഥ അജാനനാകാരം ദസ്സേതീതി. നവമം.

൧൦. ദസമസിക്ഖാപദം

൧൧൬൨. ദസമേ അനാപുച്ഛാതി ഏത്ഥ ത്വാപച്ചയോ ലോപോതി ആഹ ‘‘അനാപുച്ഛിത്വാ’’തി. ദ്വിക്ഖത്തുന്തി ദ്വേ വാരേ. സകിന്തി ഏകവാരം.

൧൧൬൩. അപുബ്ബം സമുട്ഠാനസീസം ഇമസ്സാതി അപുബ്ബസമുട്ഠാനസീസം. ദ്വീസുപി ഠാനേസൂതി വാചാതോ ച കായവാചാതോ ചാതി ദ്വീസു ഠാനേസുപി. അനനുജാനാപേത്വാതി മാതാപിതൂഹി ച സാമികേന ച ന അനുജാനാപേത്വാതി. ദസമം.

൧൧. ഏകാദസമസിക്ഖാപദം

൧൧൬൭. ഏകാദസമേ തത്ഥാതി ‘‘പാരിവാസിയഛന്ദദാനേനാ’’തി വചനേ. അഞ്ഞത്രാതി അഞ്ഞം ഠാനം.

ഏകം അജ്ഝേസന്തീതി ഏകം ഭിക്ഖും ധമ്മകഥനത്ഥായ നിയ്യോജേന്തി. അഞ്ഞം പനാതി ഉപോസഥികതോ അഞ്ഞം പന.

തത്രാതി തേസു ഭിക്ഖൂസു. സുഭാസുഭം നക്ഖത്തം പഠതീതി നക്ഖത്തപാഠകോ. ദാരുണന്തി കക്ഖളം. തേതി ഭിക്ഖൂ. തസ്സാതി നക്ഖത്തപാഠകസ്സ ഭിക്ഖുസ്സ. ‘‘നക്ഖത്തം പടിമാനേന്തം, അത്ഥോ ബാലം ഉപച്ചഗാ’’തിജാതകപാളി (ജാ. ൧.൧.൪൯). അയം പനേത്ഥ യോജനാ – നക്ഖത്തം പടിമാനേന്തം ബാലം അത്ഥോ ഹിതം ഉപച്ചഗാ ഉപസമീപേ അതിക്കമിത്വാ അഗാതി. ഏകാദസമം.

൧൨. ദ്വാദസമസിക്ഖാപദം

൧൧൭൦. ദ്വാദസമേ നപ്പഹോതീതി ഭിക്ഖുനിയോ നിവാസാപേതും ന സക്കോതീതി. ദ്വാദസമം.

൧൩. തേരസമസിക്ഖാപദം

൧൧൭൫. തേരസമേ ഏകം വസ്സന്തി ഏത്ഥ വസ്സസദ്ദോ സംവച്ഛരപരിയായോ, ഉപയോഗവചനഞ്ച ഭുമ്മത്ഥേ ഹോതീതി ആഹ ‘‘ഏകസ്മിം സംവച്ഛരേ’’തി. തേരസമം.

കുമാരിഭൂതവഗ്ഗോ അട്ഠമോ.