൭. സംവിധാനസിക്ഖാപദം

൧൮൧. സത്തമേ ‘‘താസം ഭിക്ഖുനീനം പച്ഛാ ഗച്ഛന്തീന’’ന്തി പദാനി ‘‘പത്തചീവര’’ന്തി പാഠസേസേന യോജേതബ്ബാനീതി ആഹ ‘‘പച്ഛാ ഗച്ഛന്തീനം പത്തചീവര’’ന്തി. താ ഭിക്ഖുനിയോ പച്ഛാ ഗച്ഛന്തിയോതി വിഭത്തിവിപല്ലാസം കത്വാ ‘‘ദൂസേസു’’ന്തിപദേന യോജേതബ്ബാനീതി ആഹ ‘‘താ ഭിക്ഖുനിയോ ചോരാ ദൂസയിംസൂ’’തി. അഥ വാ വിഭത്തിവിപല്ലാസമകത്വാ ‘‘അച്ഛിന്ദിംസൂ’’തി പദേ ‘‘പത്തചീവര’’ന്തിപദം അജ്ഝാഹരിത്വാ ‘‘ദൂസേസു’’ന്തിപദേ ‘‘സീല’’ന്തി പാഠം അജ്ഝാഹരിത്വാ യോജേതബ്ബന്തി ദട്ഠബ്ബം.

൧൮൨-൩. സംപുബ്ബോ, വിപുബ്ബോ ച ധാധാതു ത്വാപച്ചയോ ഹോതീതി ആഹ ‘‘സംവിദഹിത്വാ’’തി. കുക്കുടോതി തമ്ബചൂളോ. സോ ഹി കുകതി ആഹാരത്ഥം പാണകാദയോ ആദദാതീതി കുക്കുടോ. അയന്തി ഗാമോ. അധികരണേ ണോതി ആഹ ‘‘സമ്പദന്തി ഏത്ഥാ’’തി. ഏത്ഥാതി ച ഏതസ്മിം ഗാമേ. ഉത്തരപദസ്സ അധികരണത്ഥത്താ പുബ്ബപദേന ഛട്ഠീസമാസോതി ആഹ ‘‘കുക്കുടാന’’ന്തിആദി. ഏവം ണസദ്ദസ്സ അധികരണത്ഥം, പുബ്ബപദേന ഛട്ഠീസമാസഞ്ച ദസ്സേത്വാ ഇദാനി ണസദ്ദസ്സ ഭാവത്ഥം, പുബ്ബപദേന ബാഹിരത്ഥസമാസഞ്ച ദസ്സേതും വുത്തം ‘‘അഥ വാ’’തി. തത്ഥാതി പച്ഛിമപാഠേ. ഉപ്പതിത്വാതി ഉഡ്ഡിത്വാ ഉദ്ധം ആകാസം ലങ്ഗിത്വാതി അത്ഥോ. ഏത്ഥാതി പച്ഛിമപാഠേ. ദ്വിധാതി പദഗമനപക്ഖഗമനവസേന ദ്വിപകാരേന. ‘‘ഉപചാരോ ന ലബ്ഭതീ’’തിഇമിനാ ഗാമന്തരോ ന ഹോതി, ഏകഗാമോയേവ പന ഹോതി, തസ്മാ ആപത്തിപി ഏകായേവ ഹോതീതി ദസ്സേതി. പച്ചൂസേതി പഭാതേ. സോ ഹി പടിവിരുദ്ധം തിമിരം ഉസേതി നാസേതീതി പച്ചൂസോതി വുച്ചതി. വസ്സന്തസ്സാതി രവന്തസ്സ. ‘‘വചനതോ’’തിപദം ‘‘ആപത്തിയേവാ’’തിപദേ ഞാപകഹേതു. രതനമത്തന്തരോതി കുക്കുപമാണേന ബ്യവധാനോ.

തത്രാതി ‘‘ഗാമന്തരേ ഗാമന്തരേ’’തി വചനേ. ഹീതി വിത്ഥാരോ. ഉഭോപീതി ഭിക്ഖുഭിക്ഖുനിയോപി സംവിദഹന്തീതി സമ്ബന്ധോ. ന വദന്തീതി അട്ഠകഥാചരിയാ ന കഥയന്തി. ചതുന്നം മഗ്ഗാനം സമാഗമട്ഠാനം ചതുക്കം, ദ്വിന്നം, തിണ്ണം, ചതുക്കതോ അതിരേകാനം വാ മഗ്ഗാനം സമ്ബദ്ധട്ഠാനം സിങ്ഘാടകം. തത്രാപീതി ഉപചാരോക്കമനേപി. ഗാമതോതി അത്തനോ ഗാമതോ. യാവ ന ഓക്കമന്തി, താവാതി യോജനാ. സന്ധായാതി ആരബ്ഭ. അഥാതി തസ്മിം നിക്ഖമനകാലേ. ദ്വേപീതി ഭിക്ഖുഭിക്ഖുനിയോപി ഗച്ഛന്തീതി സമ്ബന്ധോ. തന്തി വചനം.

ഹീതി വിസേസോ. ‘‘ഗാമന്തരേ ഗാമന്തരേ’’തി പുരിമസ്മിം നയേ അതിക്കമേ അനാപത്തി, ഓക്കമനേ ആപത്തീതി അയം വിസേസോ.

൧൮൪. ഗതപുബ്ബത്ഥാതി ഗതപുബ്ബാ അത്ഥ ഭവഥാതി അത്ഥോ. ഏഹി ഗച്ഛാമാതി വാ ആഗച്ഛേയ്യാസീതി വാ വദതീതി യോജനാ. ചേതിയവന്ദനത്ഥന്തി ഥൂപസ്സ വന്ദിതും.

൧൮൫. വിസങ്കേതേനാതി ഏത്ഥ കാലവിസങ്കേതോ, ദ്വാരവിസങ്കേതോ, മഗ്ഗവിസങ്കേതോതി തിവിധോ. തത്ഥ കാലവിസങ്കേതേനേവ അനാപത്തിം സന്ധായ ‘‘വിസങ്കേതേന ഗച്ഛന്തി, അനാപത്തീ’’തി ആഹ. ദ്വാരവിസങ്കേതേന വാ മഗ്ഗവിസങ്കേതേന വാ ആപത്തിമോക്ഖോ നത്ഥി. തമത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘പുരേഭത്ത’’ന്തിആദി. ചക്കസമാരുള്ഹാതി ഇരിയാപഥചക്കം വാ സകടചക്കം വാ സമ്മാ ആരുള്ഹാ. ജനപദാതി ജനകോട്ഠാസാ. പരിയായന്തീതി പരി പുനപ്പുനം യന്തി ച ആയന്തി ചാതി. സത്തമം.