൮. നാവാഭിരുഹനസിക്ഖാപദം

൧൮൮. അട്ഠമേ സഹ അഞ്ഞമഞ്ഞം ഥവനം അഭിത്ഥവനം സന്ഥവോ, സങ്ഗമോതി വുത്തം ഹോതി. മിത്തഭാവേന സന്ഥവോ മിത്തസന്ഥവോ, ലോകേഹി അസ്സാദേതബ്ബോ ച സോ മിത്തസന്ഥവോ ചേതി ലോകസ്സാദമിത്തസന്ഥവോ, തസ്സ വസോ പഭൂ, തേന വാ ആയത്തോതി ലോകസ്സാദമിത്തസന്ഥവവസോ, തേന. ഉദ്ധം ഗച്ഛതീതി ഉദ്ധംഗാമിനീതി ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ഉദ്ധ’’ന്തിആദി. ഉദ്ധന്തി ച ഇധ പടിസോതോ. തേനാഹ ‘‘നദിയാ പടിസോത’’ന്തി. ‘‘ഉദ്ധംഗാമിനി’’ന്തിമാതികാപദം ‘‘ഉജ്ജവനികായാ’’തിപദഭാജനിയാ സംസന്ദേന്തോ ആഹ ‘‘യസ്മാ പനാ’’തിആദി. യോതി ഭിക്ഖു. ഉദ്ധം ജവനതോതി പടിസോതം ഗമനതോ. തേനാതി തേന ഹേതുനാ. അസ്സാതി ‘‘ഉദ്ധംഗാമിനി’’ന്തിപദസ്സ. അനുസോതം ഇധ അധോ നാമാതി ആഹ ‘‘അനുസോത’’ന്തി. അസ്സപീതി പിസദ്ദോ പുരിമാപേക്ഖോ. തത്ഥാതി ‘‘ഉദ്ധംഗാമിനിം വാ അധോഗാമിനിം വാ’’തിവചനേ. യന്തി നാവം ഹരന്തീതി സമ്ബന്ധോ. സമ്പടിപാദനത്ഥന്തി സമ്മാ പടിമുഖം പാദനത്ഥം, ഉജുപജ്ജാപനത്ഥന്തി അത്ഥോ. ഏത്ഥാതി നാവായം. ‘‘ഠപേത്വാ’’തിപദഭാജനിമപേക്ഖിത്വാ ‘‘ഉപയോഗത്ഥേ നിസ്സക്കവചന’’ന്തി ആഹ. ‘‘അഞ്ഞത്രാ’’തി മാതികാപദേ അപേക്ഖിതേ നിസ്സക്കത്ഥേ നിസ്സക്കവചനമ്പി യുജ്ജതേവ.

൧൮൯. ഏകം തീരം അഗാമകം അരഞ്ഞം ഹോതീതി യോജനാ. അദ്ധയോജനഗണനായ പാചിത്തിയാനി ഹോന്തീതി സമ്ബന്ധോ. മജ്ഝേന ഗമനേപീതി പിസദ്ദോ അഗാമകഅരഞ്ഞതീരപസ്സേന ഗമനേ കാ നാമ കഥാതി ദസ്സേതി. ന കേവലം നദിയാതി കേവലം നദിയാ ഏവ അനാപത്തി നാതി യോജനാ, അഞ്ഞേസുപി സമുദ്ദാദീസു അനാപത്തീതി അധിപ്പായോ. യോപി ഭിക്ഖു ഗച്ഛതീതി സമ്ബന്ധോ. ഹീതി സച്ചം, യസ്മാ വാ.

൧൯൧. കാലവിസങ്കേതോ, തിത്ഥവിസങ്കേതോ, നാവാവിസങ്കേതോതി തിവിധോ വിസങ്കേതോ. തത്ഥ കാലവിസങ്കേതേന അനാപത്തിം സന്ധായ ‘‘വിസങ്കേതേന അഭിരുഹന്തീ’’തി വുത്തം. അഞ്ഞേന വിസങ്കേതേന ആപത്തിയേവ, തമത്ഥം ദസ്സേന്തോ ആഹ ‘‘ഇധാപീ’’തിആദീതി. അട്ഠമം.