൧൬. സമാരോപനഹാരവിഭങ്ഗവണ്ണനാ

൫൦. സുത്തേന ഗഹിതേതി സുത്തേ വുത്തേ. പദട്ഠാനഗ്ഗഹണം അധിട്ഠാനവിസയദസ്സനത്ഥം, വേവചനഗ്ഗഹണം അധിവചനവിഭാഗദസ്സനത്ഥന്തി യോജനാ. വിസയാധിട്ഠാനഭാവതോതി വിസയസങ്ഖാതപവത്തിട്ഠാനഭാവതോ. വനീയതീതി ഭജീയതി. വനതീതി ഭജതി സേവതി. വനുതേതി യാചതി, പത്ഥേതീതി അത്ഥോ. പഞ്ച കാമഗുണാ കാമതണ്ഹായ കാരണം ഹോതി ആരമ്മണപച്ചയതായ. നിമിത്തഗ്ഗാഹോ അനുബ്യഞ്ജനഗ്ഗാഹസ്സ കാരണം ഹോതി ഉപനിസ്സയതായാതി ഏവം സേസേസുപി യഥാരഹം കാരണതാ വത്തബ്ബാ.

൫൧. ‘‘കായേ കായാനുപസ്സീ വിഹരാഹീ’’തിആദീസു യം വത്തബ്ബം, തം ഹേട്ഠാ ലക്ഖണഹാരവിഭങ്ഗവണ്ണനായം (നേത്തി. അട്ഠ. ൨൩) വുത്തനയേനേവ വേദിതബ്ബം. അയം പന വിസേസോ – രൂപധമ്മപരിഞ്ഞായാതി രൂപൂപികവിഞ്ഞാണട്ഠിതിപരിഞ്ഞായ.

‘‘ദുക്ഖ’’ന്തി പസ്സന്തീ സാ വേദനാനുപസ്സനാതി യോജേതബ്ബം. വേദനാഹേതുപരിഞ്ഞായാതി ഫസ്സപരിഞ്ഞായ. ‘‘വേദനാവസേനാ’’തി പദേന അത്തനാ ഉപ്പാദിതദുക്ഖവസേന. വേദനാപരിഞ്ഞായാതി വേദനൂപികവിഞ്ഞാണട്ഠിതിപരിഞ്ഞായ. നിച്ചാഭിനിവേസപടിപക്ഖതോ അനിച്ചാനുപസ്സനായാതി അധിപ്പായോ. നിച്ചസഞ്ഞാനിമിത്തസ്സാതി നിച്ചസഞ്ഞാഹേതുകസ്സ. സഞ്ഞാപരിഞ്ഞായാതി സഞ്ഞൂപികവിഞ്ഞാണട്ഠിതിപരിഞ്ഞായ. പഠമമഗ്ഗവജ്ഝത്താ അഗതിഗമനസ്സ വുത്തം ‘‘ദിട്ഠാഭിനിവേസസ്സ…പേ… അഗതിഗമനസ്സ ചാ’’തി.

സങ്ഖാരപരിഞ്ഞായാതി സങ്ഖാരൂപികവിഞ്ഞാണട്ഠിതിപരിഞ്ഞായ.

സമാരോപനഹാരവിഭങ്ഗവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

നിട്ഠിതാ ച ഹാരവിഭങ്ഗവണ്ണനാ.