൨. രതനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

മുത്താദിദസവിധന്തി ‘‘മുത്താ മണി വേളുരിയോ സങ്ഖോ സിലാ പവാളം രജതം ജാതരൂപം ലോഹിതങ്കോ മസാരഗല്ല’’ന്തി (പാചി. ൫൦൬) ദസവിധം രതനം. അജ്ഝാവസഥേതി ഗേഹേ. തേനാഹ ‘‘പരിക്ഖിത്തസ്സാ’’തിആദി, പരിക്ഖിത്തസ്സ ആവസഥസ്സാതി അത്ഥോ. ആവസഥോതി ചേത്ഥ അന്തോഗാമേ നിവിട്ഠഗേഹം അധിപ്പേതം. ആരാമേ നിവിട്ഠഗേഹം പന അജ്ഝാരാമഗ്ഗഹണേനേവ ഗഹിതം. ‘‘ആവസഥോതി ചേത്ഥ അന്തോആരാമേ വാ ഹോതു, അഞ്ഞത്ഥ വാ, അത്തനോ വസനട്ഠാനം വുച്ചതീ’’തി (സാരത്ഥ. ടീ. പാചിത്തിയ ൩.൫൦൬) കേചി. സബ്ബേസമ്പി അത്ഥായ ദുക്കടമേവാതി അത്തനോ വാ തേസം സങ്ഘാദീനം വാ അത്ഥായ ഉഗ്ഗണ്ഹന്തസ്സ വാ ഉഗ്ഗണ്ഹാപേന്തസ്സ വാ ദുക്കടമേവ. സചേ പന മാതാപിതൂനം സന്തകം അവസ്സം പടിസാമേതബ്ബം കപ്പിയഭണ്ഡം ഹോതി, അത്തനോ അത്ഥായ ഗഹേത്വാ പടിസാമേതബ്ബന്തി ആഹ ‘‘താദിസം പനാ’’തിആദി. താദിസന്തി യം മാതാപിതൂനം സന്തകം അവസ്സം പടിസാമേതബ്ബം കപ്പിയഭണ്ഡം, താദിസം. ഛന്ദേനപി ഭയേനപീതി വഡ്ഢകിആദീസു ഛന്ദേനപി, രാജവല്ലഭേസു ഭയേനപി.

താദിസേ ഠാനേതി മഹാവിഹാരസദിസസ്സ മഹാരാമസ്സ പാകാരപരിക്ഖിത്തേ പരിവേണേ. സഞ്ഞാണം കത്വാതി ‘‘ഏത്തകാ കഹാപണാ’’തിആദിനാ രൂപേന വാ ലഞ്ഛനാദിനിമിത്തേന വാ സഞ്ഞാണം കത്വാ, സല്ലക്ഖേത്വാതി അത്ഥോ. പതിരൂപാനം ഭിക്ഖൂനം ഹത്ഥേതി ലജ്ജീനം കുക്കുച്ചകാനം ഭിക്ഖൂനം ഹത്ഥേ. ലോലജാതികാനഞ്ഹി ഹത്ഥേ ഠപേതും ന ലബ്ഭതി. നേവ പക്കമതീതി നേവ തമ്ഹാ ആവാസാ പക്കമതി. ‘‘ഥാവരം സേനാസനം വാ’’തിആദിനാ അത്തനോ ചീവരാദിമൂലം ന കാതബ്ബന്തി (പാചി. അട്ഠ. ൫൦൬) ദസ്സേതി. തം ദസ്സേത്വാതി യം ഥാവരസേനാസനാദി കതം, തം ഉപാസക തവ സന്തകേന ഇദം നാമ കതന്തി ഏവം ദസ്സേത്വാ. സമാദപേത്വാതി അഞ്ഞം സമാദപേത്വാ, ‘‘ഉദ്ദിസ്സ അരിയാ തിട്ഠന്തി, ഏസാ അരിയാന യാചനാ’’തി വുത്തനയേന യാചിത്വാതി അത്ഥോ.

അനുഞ്ഞാതട്ഠാനേതി അജ്ഝാരാമഅജ്ഝാവസഥേ. ആമാസന്തി ആമസിതബ്ബഞ്ചേവ പടിസാമേതബ്ബഞ്ച വത്ഥാദി.

രതനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.