൨. കായസംസഗ്ഗസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
‘‘ഓതിണ്ണോ’’തി (സാരത്ഥ. ടീ. ൨.൨൭൦) ഇദം കമ്മസാധനം, കത്തുസാധനം വാ ഹോതീതി തദുഭയവസേന അത്ഥം ദസ്സേന്തോ ‘‘യക്ഖാദീഹി വിയ സത്താ’’തിആദിമാഹ. അസമപേക്ഖിത്വാതി യഥാസഭാവം അനുപപരിക്ഖിത്വാ, യഥാ തേ രതിജനകാ രൂപാദയോ വിസയാ അനിച്ചദുക്ഖാസുഭാനത്താകാരേന അവട്ഠിതാ, തഥാ അപസ്സിത്വാതി വുത്തം ഹോതി. പരിണതേനാതി പരിവത്തേന. തേനാഹ ‘‘യഥാ പരിവത്തമാന’’ന്തിആദി. വുത്തരാഗവസേനാതി കായസംസഗ്ഗരാഗവസേന. തദഹുജാതായപീതി തസ്മിം അഹനി ജാതം ജനനം ഏതിസ്സാതി തദഹുജാതാ, തസ്മിം അഹനി ജാതാതി വാ തദഹുജാതാ, തായ, തം ദിവസം ജാതായപീതി അത്ഥോ, ജാതമത്തായ അല്ലമംസപേസിവണ്ണായപീതി വുത്തം ഹോതി.
അസ്സാതി ‘‘കായസംസഗ്ഗം സമാപജ്ജേയ്യാ’’തി പദസ്സ. ഇദാനി ഹത്ഥാദീനം വിഭാഗദസ്സനത്ഥം ‘‘തത്ഥ ഹത്ഥോ നാമ കപ്പരതോ പട്ഠായാ’’തിആദിമാഹ. കപ്പരതോ പട്ഠായാതി ദുതിയമഹാസന്ധിം ഉപാദായ. അഞ്ഞത്ഥ പന മണിബന്ധതോ പട്ഠായ യാവ അഗ്ഗനഖാ ഹത്ഥോ. വിനന്ധിത്വാ വാ അവിനന്ധിത്വാ വാ കതകേസകലാപസ്സേതം അധിവചനന്തി സമ്ബന്ധോ. തത്ഥ വിനന്ധിത്വാതി തീഹി കേസവട്ടീഹി ഗന്ഥിത്വാ. സുവണ്ണചീരകന്തി സുവണ്ണപാളിം. ഹത്ഥഞ്ച വേണിഞ്ച ഠപേത്വാ അവസേസസരീരം അങ്ഗന്തി ആഹ ‘‘അവസേസസ്സ സരീരസ്സാ’’തിആദി.
യോ ഹി സേവനാധിപ്പായോപി നിച്ചലേന കായേന കേവലം ഫസ്സം പടിവിജാനാതി സാദിയതി അനുഭോതി, തസ്സ ചിത്തുപ്പാദമത്തേ ആപത്തിയാ അഭാവതോ അനാപത്തീതി ആഹ ‘‘കായേന അവായമിത്വാ’’തിആദി. മോക്ഖാധിപ്പായേനാതി ഇത്ഥിതോ മുച്ചിതുകാമതാധിപ്പായേന. അസഞ്ചിച്ചാതി ‘‘ഇമിനാ ഉപായേന ഇമം ഫുസിസ്സാമീ’’തി അചേതേത്വാ. ഏവഞ്ഹി അചേതേത്വാ പത്തപ്പടിഗ്ഗഹണാദീസു മാതുഗാമസ്സ അങ്ഗേ ഫുട്ഠേപി അനാപത്തി. അസതിയാതി അഞ്ഞവിഹിതോ ഹോതി, ‘‘മാതുഗാമം ഫുസിസ്സാമീ’’തി സതി നത്ഥി, ഏവം അസതിയാ ഹത്ഥപാദപസാരണാദികാലേ ഫുസന്തസ്സ അനാപത്തി. അജാനന്തസ്സാതി ദാരകവേസേന ഠിതം ദാരികം ‘‘ഇത്ഥീ’’തി അജാനന്തോ കേനചിദേവ കരണീയേന ഫുസതി, ഏവം ‘‘ഇത്ഥീ’’തി അജാനന്തസ്സ ഫുസതോ അനാപത്തി. അസാദിയന്തസ്സാതി കായസംസഗ്ഗം അസാദിയന്തസ്സ ബാഹാപരമ്പരായ നീതഭിക്ഖുസ്സ വിയ അനാപത്തി. ഇധ പന ഉദായിത്ഥേരോ ആദികമ്മികോ. തസ്സ അനാപത്തി ആദികമ്മികസ്സാതി.
കായസംസഗ്ഗസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.