൧൪-൧൭. സങ്ഘഭേദകാദിസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘം ന ഭിന്ദതീതി കമ്മം, ഉദ്ദേസോ ചാതി ദ്വീഹി ഭേദോ, സോ തായ സദ്ധിം നത്ഥീതി ഭിക്ഖുനീ സങ്ഘം ന ഭിന്ദതി. ന കേവലം പരിവാസാഭാവോയേവാതി ആഹ ‘‘ഛാദനപച്ചയാപീ’’തിആദി. ഏത്ഥ ച ‘‘ഛാദനപച്ചയാപി ന ദുക്കടം ആപജ്ജതീ’’തി പാഠോ ദട്ഠബ്ബോ, ഛാദനപച്ചയാപി ദുക്കടം ന ആപജ്ജതീതി അത്ഥോ. ഏവഞ്ച കത്വാ –

‘‘ആപജ്ജതി ഗരുകം സാവസേസം;

ഛാദേതി അനാദരിയം പടിച്ച;

ന ഭിക്ഖുനീ നോ ച ഫുസേയ്യ വജ്ജം;

പഞ്ഹാമേസാ കുസലേഹി ചിന്തിതാ’’തി. (പരി. ൪൮൧) –

ഏത്ഥ ഭിക്ഖുനിനിസേധോ ഉപപന്നോ ഹോതി. യേസു പന പോത്ഥകേസു ‘‘ഛാദനപച്ചയാ പന ദുക്കടം ആപജ്ജതീ’’തി വിനാ ന-കാരം പാഠോ ദിസ്സതി, സോ പമാദലേഖോതി ദട്ഠബ്ബം. തസ്മാതി യസ്മാ പരിവാസോ നാമ നത്ഥി, തസ്മാ. അത്തനോ സീമം സോധേത്വാ വിഹാരസീമായ വാതി വിഹാരേ ബദ്ധസീമമേവ സന്ധായ വുത്തം. സോധേതും അസക്കോന്തീഹീതി വിഹാരസീമം സോധേതും അസക്കോന്തീഹി.

മുഖമത്തനിദസ്സനന്തി പവേസോപായമത്തനിദസ്സനം. ഏത്ഥാഹ – അഥ കസ്മാ യഥാ ഭിക്ഖുമാനത്തകഥായ ‘‘പരിക്ഖിത്തസ്സ വിഹാരസ്സ പരിക്ഖേപതോ, അപരിക്ഖിത്തസ്സ വിഹാരസ്സ പരിക്ഖേപാരഹട്ഠാനതോ ദ്വേ ലേഡ്ഡുപാതേ അതിക്കമ്മാ’’തി (കങ്ഖാ. അട്ഠ. നിഗമനവണ്ണനാ) വുത്തം, ഏവമവത്വാ ‘‘ഗാമൂപചാരതോ ച ഭിക്ഖൂനം വിഹാരൂപചാരതോ ച ദ്വേ ലേഡ്ഡുപാതേ അതിക്കമിത്വാ’’തി ഇധ വുത്തന്തി? തത്ര ചേകേ വദന്തി ‘‘ഭിക്ഖൂനം വുത്തപ്പകാരം പദേസം അതിക്കമിത്വാ ഗാമേപി തം കമ്മം കാതും വട്ടതി, ഭിക്ഖുനീനം പന ഗാമേ ന വട്ടതി, തസ്മാ ഏവം വുത്ത’’ന്തി. അപരേ പന ഭണന്തി ‘‘ഭിക്ഖൂനമ്പി ഗാമേ ന വട്ടതി, ഭിക്ഖുവിഹാരോ നാമ പുബ്ബേയേവ ഗാമൂപചാരം അതിക്കമിത്വാ തിട്ഠതി, തസ്മാ ഗാമം അവത്വാ വിഹാരൂപചാരമേവ ഹേട്ഠാ വുത്തം. ഭിക്ഖുനീനം പന വിഹാരോ ഗാമേയേവ, ന ബഹി, തസ്മാ ഗാമൂപചാരഞ്ച വിഹാരൂപചാരഞ്ച ഉഭയമേവേത്ഥ ദസ്സിതം. തസ്മാ ഉഭയത്ഥാപി അത്ഥതോ നാനാത്ഥം നത്ഥീ’’തി. വീമംസിത്വാ യഞ്ചേത്ഥ യുജ്ജതി, തം ഗഹേതബ്ബം.

തതോ പട്ഠായാതി ആരോചിതകാലതോ പട്ഠായ.

സങ്ഘഭേദകാദിസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ഇതി കങ്ഖാവിതരണിയാ പാതിമോക്ഖവണ്ണനായ

വിനയത്ഥമഞ്ജൂസായം ലീനത്ഥപ്പകാസനിയം

ഭിക്ഖുനിപാതിമോക്ഖേ സങ്ഘാദിസേസവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.