നിസ്സഗ്ഗിയകണ്ഡം

൧. പത്തവഗ്ഗോ

൧. പത്തസന്നിചയസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

പഠമം ഉത്താനത്ഥമേവ.

പത്തസന്നിചയസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൨. അകാലചീവരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

യം അത്തനാ ലദ്ധം, തം നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതീതി യം ചീവരം ഭാജാപിതായ അത്തനാ ലദ്ധം, തമേവ നിസ്സഗ്ഗിയം ഹോതി, തം വിനയകമ്മം കത്വാപി അത്തനാ ന ലബ്ഭതി. തേനാഹ ‘‘നിസ്സട്ഠ’’ന്തിആദി. തത്ഥ നിസ്സട്ഠം പടിലഭിത്വാപീതി ‘‘അയ്യായ, ദമ്മീ’’തി ഏവം നിസ്സട്ഠം പടിലഭിത്വാപി. യഥാദാനേയേവ ഉപനേതബ്ബന്തി യഥാ ദായകേഹി ദിന്നം, തഥേവ ഉപനേതബ്ബം, അകാലചീവരപക്ഖേയേവ ഠപേതബ്ബന്തി വുത്തം ഹോതി.

അകാലചീവരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൩. ചീവരപരിവത്തനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

മേതന്തി മേ ഏതം. സകസഞ്ഞായ ഗഹിതത്താ പാചിത്തിയഞ്ചേവ ദുക്കടഞ്ച വുത്തം, ഇതരഥാ ഭണ്ഡഗ്ഘേന കാരേതബ്ബം.

ചീവരപരിവത്തനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൪. അഞ്ഞവിഞ്ഞാപനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

പടിലാഭേനാതി പഠമവിഞ്ഞത്തിതോ ഊനതരസ്സാപി അഞ്ഞസ്സ പടിലാഭേന.

തസ്മിം അപ്പഹോന്തേ പുന തഞ്ഞേവാതി യം പഠമം വിഞ്ഞത്തം, ഥോകത്താ തസ്മിം അപ്പഹോന്തേ പുന തഞ്ഞേവ വിഞ്ഞാപേന്തിയാതി അത്ഥോ. അഞ്ഞേനപി അത്ഥേ സതീ തി പഠമം വിഞ്ഞത്തിതോ അഞ്ഞേനപി അത്ഥേ സതി. തേന സദ്ധിം അഞ്ഞഞ്ചാതി യം പഠമം വിഞ്ഞത്തം, തേന സദ്ധിം അഞ്ഞഞ്ച. കിം വുത്തം ഹോതി? സചേ പഠമം സപ്പി വിഞ്ഞത്തം, ‘‘യമകം പചിതബ്ബ’’ന്തി ച വേജ്ജേന വുത്തത്താ തേലേനാപി അത്ഥോ ഹോതി. തതോ ‘‘തേലേനാപി മേ അത്ഥോ’’തി ഏവമാദിനാ അഞ്ഞഞ്ച വിഞ്ഞാപേന്തിയാതി വുത്തം ഹോതി. ആനിസംസം ദസ്സേത്വാതി ‘‘സചേ കഹാപണസ്സ സപ്പി ആഭതം ഹോതി, ഇമിനാ മൂലേന ദ്വിഗുണം തേലം ലബ്ഭതി, തേലേനാപി ച ഇദം കിച്ചം നിപ്പജ്ജതി, തസ്മാ തേലം ആഹരാ’’തി ഏവം ആനിസംസം ദസ്സേത്വാ.

അഞ്ഞവിഞ്ഞാപനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൫. അഞ്ഞചേതാപനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

തതോ അഞ്ഞം ചേതാപേയ്യാതി പഠമം ചേതാപിതതോ യം കിഞ്ചി അഞ്ഞം ചേതാപേയ്യ.

അഞ്ഞചേതാപനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൬. പഠമസങ്ഘികചേതാപനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

അഞ്ഞസ്സത്ഥായ ദിന്നേനാതി യം ചേതാപേതി, തതോ അഞ്ഞസ്സത്ഥായ ദിന്നേന. അഞ്ഞുദ്ദിസികേനാതി പുരിമസ്സേവത്ഥദീപനം.

സേസകം ഉപനേന്തിയാതി യദത്ഥായ ദിന്നോ, തം ചേതാപേത്വാ അവസേസം അഞ്ഞസ്സത്ഥായ ഉപനേന്തിയാ. സാമികേ അപലോകേത്വാതി ദായകേ ആപുച്ഛിത്വാ. ഏവരൂപാസൂ ആപദാസു ഉപനേന്തീനന്തി ഏവരൂപേസു ഉപദ്ദവേസു അഞ്ഞസ്സ യസ്സ കസ്സചി അത്ഥായ ഉപനേന്തീനം.

പഠമസങ്ഘികചേതാപനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൭. ദുതിയസങ്ഘികചേതാപനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ന കേവലം തേനേവ പരിക്ഖാരേനാതി ആഹ ‘‘സയം യാചിതകേനാപീ’’തി. വുത്തഞ്ഹേതം പാളിയം ‘‘ഭിക്ഖുനിയോ തേന ച പരിക്ഖാരേന സയമ്പി യാചിത്വാ ഭേസജ്ജം ചേതാപേത്വാ പരിഭുഞ്ജിംസൂ’’തി (പാചി. ൭൬൩). മാതികായം പന ഗമ്യമാനത്താ പി-സദ്ദോ നപ്പയുത്തോ. ഗമ്യമാനത്ഥസ്സ ഹി സദ്ദസ്സ പയോഗം പതി കാമചാരോതി യുത്തി.

ദുതിയസങ്ഘികചേതാപനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൮-൯-൧൦. പഠമഗണികചേതാപനാദിസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

അട്ഠമനവമദസമാനി ഉത്താനത്ഥാനേവ.

പഠമഗണികചേതാപനാദിസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

പത്തവഗ്ഗോ പഠമോ.

൨. ചീവരവഗ്ഗോ

൧൧. ഗരുപാവുരണസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

യസ്മാ പവാരിതട്ഠാനേ വിഞ്ഞത്തി നാമ ന പടിസേധേതബ്ബാ, തസ്മാ ഭഗവാ ധമ്മനിമന്തനവസേന പവാരിതട്ഠാനേ ‘‘വദേഥായ്യേ, യേനത്ഥോ’’തി (സാരത്ഥ. ടീ. പാചിത്തിയ ൩.൭൮൪) വുത്തായ ചതുക്കംസപരമം വിഞ്ഞാപേതബ്ബന്തി പരിച്ഛേദം ദസ്സേതീതി വേദിതബ്ബം. തേനേവ ‘‘ചേതാപേതബ്ബന്തി ഠപേത്വാ സഹധമ്മികേ ച ഞാതകപ്പവാരിതേ ച അഞ്ഞേന കിസ്മിഞ്ചിദേവ ഗുണേ പരിതുട്ഠേന ‘വദേഥായ്യേ, യേനത്ഥോ’തി വുത്തായ വിഞ്ഞാപേതബ്ബ’’ന്തി വുത്തം. രാജാനന്തി പസേനദികോസലരാജാനം.

ഗരുപാവുരണസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

൧൨. ലഹുപാവുരണസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

ദുതിയം ഉത്താനത്ഥമേവ.

ലഹുപാവുരണസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.

ചീവരവഗ്ഗോ ദുതിയോ.

ഇതി കങ്ഖാവിതരണിയാ പാതിമോക്ഖവണ്ണനായ

വിനയത്ഥമഞ്ജൂസായം ലീനത്ഥപ്പകാസനിയം

ഭിക്ഖുനിപാതിമോക്ഖേ നിസ്സഗ്ഗിയവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.