൮. ഉപസ്സുതിസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
അട്ഠമേ വിവാദാപന്നാനന്തി ഭണ്ഡനകലഹേഹി വിവഡ്ഢിതം വിവാദാധികരണം ആപന്നാനം. ഉപസ്സുതിന്തി സുതിസമീപം, യത്ഥ ഠത്വാ സക്കാ ഹോതി തേസം വചനം സോതും, തത്ഥ തിട്ഠേയ്യാതി അത്ഥോ. ‘‘തത്ഥ സോസ്സാമീ’’തി ചോദേതുകാമതായ ഗച്ഛതോ പദേ പദേ ദുക്കടം, തുരിതഗമനേപി ഓഹീയമാനേപി ഏസേവ നയോ. യത്ഥ പന ഠിതോ സുണാതി, തത്ഥ ഠിതസ്സ പാചിത്തിയം, അത്തനോ ഠിതോകാസം ആഗന്ത്വാ തേസു മന്തയമാനേസുപി ഉക്കാസിത്വാ, ‘‘അഹം ഏത്ഥാ’’തി വാ വത്വാ ജാനാപേതബ്ബം, ഏവം അകരോന്തസ്സാപി സവനേ പാചിത്തിയമേവ.
സാവത്ഥിയം ഛബ്ബഗ്ഗിയേ ആരബ്ഭ ഉപസ്സുതിട്ഠാനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സാധാരണപഞ്ഞത്തി, അനാണത്തികം, തികപാചിത്തിയം, അനുപസമ്പന്നേ തികദുക്കടം, ‘‘ഇമേസം സുത്വാ ഓരമിസ്സാമി വിരമിസ്സാമി വൂപസമിസ്സാമി അത്താനം പരിമോചേസ്സാമീ’’തി (പാചി. ൪൭൩) ഗച്ഛതോ, ഉമ്മത്തകാദീനഞ്ച അനാപത്തി. ഉപസമ്പന്നതാ, ചോദനാധിപ്പായോ, സവനന്തി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. ഥേയ്യസത്ഥസമുട്ഠാനം ഇദം പന സിയാ കിരിയം, സിയാ അകിരിയം, സഞ്ഞാവിമോക്ഖം, സചിത്തകം, ലോകവജ്ജം, കായകമ്മം, വചീകമ്മം, അകുസലചിത്തം, ദുക്ഖവേദനന്തി.
ഉപസ്സുതിസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.