൯. പണീതഭോജനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ
നവമേ പണീതഭോജനാനീതി പണീതസംസട്ഠാനി സത്തധഞ്ഞനിബ്ബത്താനി ഭോജനാനി. യഥാ ഹി ആജഞ്ഞയുത്തോ രഥോ ‘ആജഞ്ഞരഥോ’തി വുച്ചതി, ഏവമിധാപി പണീതസംസട്ഠാനി ഭോജനാനി പണീതഭോജനാനീതി. യേഹി പന പണീതേഹി സംസട്ഠാനി, താനി ‘പണീതഭോജനാനീ’തി വുച്ചന്തി, തേസം പഭേദദസ്സനത്ഥം സേയ്യഥിദം സപ്പി നവനീതന്തിആദിമാഹ, തത്ഥ സപ്പിആദീനി ഭേസജ്ജസിക്ഖാപദേ (കങ്ഖാ. അട്ഠ. ഭേസജ്ജസിക്ഖാപദവണ്ണനാ) വുത്തലക്ഖണേനേവ വേദിതബ്ബാനി. മച്ഛാദീസു പന സബ്ബോപി ‘ഓദകോ’തി (പാചി. ൨൬൦) വുത്തലക്ഖണോ മച്ഛോ മച്ഛോയേവ. യേസം പന മംസം കപ്പതി, തേസം മംസഞ്ച ഖീരദധീനി ച ഇധാധിപ്പേതാനി. ഏവരൂപാനി പണീതഭോജനാനീതി യാനി ഏതേഹി സപ്പിആദീഹി സംസട്ഠത്താ ‘പണീതഭോജനാനീ’തി വുച്ചന്തി, തഥാരൂപാനി പണീതഭോജനാനി. അഗിലാനോതി യസ്സ തേഹി വിനാപി ഫാസു ഹോതി. അത്തനോ അത്ഥായ വിഞ്ഞാപേത്വാതി ഏത്ഥ പന യോ അഗിലാനോ സുദ്ധാനി സപ്പിആദീനി ഭേസജ്ജത്ഥായ വിഞ്ഞാപേതി, സോ മഹാനാമസിക്ഖാപദേന (പാചി. ൩൦൩) കാരേതബ്ബോ, മച്ഛാദീനി ചത്താരി വിഞ്ഞാപേന്തോ സൂപോദനവിഞ്ഞത്തിയാ (പാചി. ൬൧൨-൬൧൩) കാരേതബ്ബോ, സപ്പിആദീഹി സംസട്ഠഭോജനാനി വിഞ്ഞാപേന്തോ ഇമിനാ കാരേതബ്ബോ. തത്രായം വിനിച്ഛയോ – ‘‘സപ്പിനാ ഭത്തം ദേഹി, സപ്പിം ആകിരിത്വാ ദേഹി, സപ്പിമിസ്സകം കത്വാ ദേഹി, സഹ സപ്പിനാ ദേഹി, സപ്പിഞ്ച ഭത്തഞ്ച ദേഹീ’’തി ഏവം വിഞ്ഞാപേന്തസ്സ താവ വിഞ്ഞത്തിയാ ദുക്കടം, പടിഗ്ഗഹണേ ദുക്കടം, അജ്ഝോഹരണേ അജ്ഝോഹരണേ പാചിത്തിയം. ‘‘സപ്പിഭത്തം ദേഹീ’’തി വുത്തേ പന യസ്മാ സാലിഭത്തം വിയ സപ്പിഭത്തം നാമ നത്ഥി, തസ്മാ സൂപോദനവിഞ്ഞത്തിയാ ദുക്കടമേവ ഹോതി. സചേ പന ‘‘സപ്പിനാ ഭത്തം ദേഹീ’’തി വുത്തേ ഭത്തം ദത്വാ ‘‘സപ്പിം കത്വാ ഭുഞ്ജാഹീ’’തി നവനീതഖീരാദീനി വാ കപ്പിയഭണ്ഡം വാ ദേതി ‘‘ഇമിനാ സപ്പിം ഗഹേത്വാ ഭുഞ്ജാഹീ’’തി, യഥാവത്ഥുകമേവ. ‘‘ഗോസപ്പിനാ ഭത്തം ദേഹീ’’തി വുത്തേ പന ഗോസപ്പിം വാ ദേതു, തസ്മിം അസതി പുരിമനയേന നവനീതാദീനി വാ, ഗാവിംയേവ വാ ദേതു ‘‘ഇതോ സപ്പിനാ ഭുഞ്ജാഹീ’’തി, യഥാവത്ഥുകമേവ. സചേ പന ‘‘ഗോസപ്പിനാ ദേഹീ’’തി യാചിതോ അജികാസപ്പിആദീഹി ദേതി, വിസങ്കേതം. ഏവഞ്ഹി സതി അഞ്ഞം യാചിതേന അഞ്ഞം ദിന്നം നാമ ഹോതി, തസ്മാ അനാപത്തി, ഏസ നയോ ‘‘അജികാസപ്പിനാ ദേഹീ’’തിആദീസുപി. ‘‘കപ്പിയസപ്പിനാ ദേഹീ’’തി വുത്തേ അകപ്പിയസപ്പിനാ ദേതി, വിസങ്കേതമേവ. ‘‘അകപ്പിയസപ്പിനാ ദേഹീ’’തി വുത്തേ അകപ്പിയസപ്പിനാവ ദേതി, പടിഗ്ഗഹണേപി പരിഭോഗേപി ദുക്കടമേവ. ഇമിനാ നയേന സബ്ബപദേസു വിനിച്ഛയോ വേദിതബ്ബോ. സചേ പന സബ്ബേഹിപി സപ്പിആദീഹി ഏകട്ഠാനേ വാ നാനാട്ഠാനേ വാ വിഞ്ഞാപേത്വാ പടിലദ്ധം ഏകതോ സമ്ഭിന്നരസം കത്വാ തതോ കുസഗ്ഗേന ഏകബിന്ദുമ്പി അജ്ഝോഹരതി, നവ പാചിത്തിയാനി.
സാവത്ഥിയം ഛബ്ബഗ്ഗിയേ ഭിക്ഖൂ ആരബ്ഭ പണീതഭോജനവിഞ്ഞത്തിവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, ‘‘അഗിലാനോ’’തി അയമേത്ഥ അനുപഞ്ഞത്തി, അസാധാരണപഞ്ഞത്തി, അനാണത്തികം, തികപാചിത്തിയം, ഗിലാനസ്സ അഗിലാനസഞ്ഞിനോ, വേമതികസ്സ വാ ദുക്കടം. ഗിലാനസഞ്ഞിസ്സ, ഗിലാനകാലേ വിഞ്ഞാപേത്വാ അഗിലാനസ്സ ഭുഞ്ജതോ, ഗിലാനസ്സ സേസകേ, ഞാതകപ്പവാരിതട്ഠാനതോ, അഞ്ഞസ്സത്ഥായ വിഞ്ഞത്തേ, അത്തനോ ധനേന ഗഹിതേ, ഉമ്മത്തകാദീനഞ്ച അനാപത്തി. പണീതഭോജനതാ, അഗിലാനതാ, കതവിഞ്ഞത്തിയാ പടിലാഭോ, അജ്ഝോഹരണന്തി ഇമാനേത്ഥ ചത്താരി അങ്ഗാനി. അദ്ധാനസമുട്ഠാനം, കിരിയം, നോസഞ്ഞാവിമോക്ഖം, അചിത്തകം, പണ്ണത്തിവജ്ജം, കായകമ്മം, വചീകമ്മം, തിചിത്തം, തിവേദനന്തി.
പണീതഭോജനസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.