൮. സന്നിധികാരകസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

അട്ഠമേ സന്നിധികാരകന്തി കാരോ കരണം കിരിയാതി അത്ഥതോ ഏകം, സന്നിധി കാരോ അസ്സാതി സന്നിധികാരം, സന്നിധികാരമേവ സന്നിധികാരകം, പടിഗ്ഗഹേത്വാ ഏകരത്തിം വീതിനാമിതസ്സേതം നാമം. തസ്മാ ഏവം സന്നിധികതം യംകിഞ്ചി യാവകാലികം വാ യാമകാലികം വാ ‘അജ്ഝോഹരിസ്സാമീ’തി ഗണ്ഹന്തസ്സ പടിഗ്ഗഹണേ ദുക്കടം, അജ്ഝോഹാരേ അജ്ഝോഹാരേ പാചിത്തിയം. സചേപി പത്തോ ദുദ്ധോതോ ഹോതി, യം അങ്ഗുലിയാ ഘംസന്തസ്സ ലേഖാ പഞ്ഞായതി, ഗണ്ഠികപത്തസ്സ വാ ഗണ്ഠികന്തരേ സ്നേഹോ പവിട്ഠോ ഹോതി, യോ ഉണ്ഹേ ഓതാപേന്തസ്സ പഗ്ഘരതി, ഉണ്ഹയാഗുയാ വാ ഗഹിതായ സന്ദിസ്സതി, താദിസേ പത്തേപി പുനദിവസേ ഭുഞ്ജന്തസ്സ പാചിത്തിയം. യം പന ഭിക്ഖു നിരപേക്ഖോ സാമണേരാനം പരിച്ചജിത്വാ തേഹി നിഹിതം ലഭിത്വാ ഭുഞ്ജതി, തം വട്ടതി. സയം പടിഗ്ഗഹേത്വാ അപരിച്ചത്തമേവ ഹി ദുതിയദിവസേ കപ്പിയഭോജനം ഭുഞ്ജന്തസ്സ പാചിത്തിയം. അകപ്പിയേസു പന മനുസ്സമംസേ ഥുല്ലച്ചയേന സദ്ധിം പാചിത്തിയം, സേസേസു പന ദുക്കടേന സദ്ധിം. യാമകാലികം സതി പച്ചയേ അജ്ഝോഹരതോ പാചിത്തിയം, ആഹാരത്ഥായ അജ്ഝോഹരതോ ദുക്കടേന സദ്ധിം. യോ പന പവാരിതോ ഹുത്വാ അനതിരിത്തകതം അജ്ഝോഹരതി, തസ്സ സബ്ബവികപ്പേസു അപരമ്പി പാചിത്തിയം വഡ്ഢതി. സചേ വികാലേ അജ്ഝോഹരതി, അനതിരിത്തപച്ചയാ സബ്ബവികപ്പേസു അനാപത്തി, സതി പച്ചയേ വികാലപച്ചയാ യാമകാലികാദീസു ച അനാപത്തി. അവസേസേസു വികാലപച്ചയാ പാചിത്തിയം വഡ്ഢതിയേവ. ഭിക്ഖുസ്സ പന സന്നിധി ഭിക്ഖുനിയാ വട്ടതി, ഭിക്ഖുനിയാ ച സന്നിധി ഭിക്ഖുസ്സ വട്ടതി, ഭിക്ഖുനിക്ഖന്ധകേ (ചൂളവ. ൪൨൧-൪൨൨) അനുഞ്ഞാതത്താ വട്ടതീതി.

സാവത്ഥിയം ആയസ്മന്തം ബേലട്ഠസീസം ആരബ്ഭ സന്നിധികാരകഭോജനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സാധാരണപഞ്ഞത്തി, അനാണത്തികം, തികപാചിത്തിയം, സത്താഹകാലിക യാവജീവികാനം പന ആഹാരത്ഥായ പടിഗ്ഗഹണേ അജ്ഝോഹാരേ ച ദുക്കടം. യഥാ ചേതാനി ആഹാരത്ഥായ ന കപ്പന്തി, ഏവം യാവകാലികാദീഹി സംസട്ഠാനിപി, വുത്തഞ്ഹേതം ‘‘യാവകാലികേന, ഭിക്ഖവേ, യാമകാലികം തദഹുപടിഗ്ഗഹിതം കാലേ കപ്പതി, വികാലേ ന കപ്പതീ’’തിആദി (മഹാവ. ൩൦൫). തസ്മാ സചേപി തം തം തേന തേന സദ്ധിം സംസട്ഠം ലഭതി, സചേ അസമ്ഭിന്നരസം വാ ഹോതി സുധോതം വാ, യഥാ ഇതരേന സംസഗ്ഗോ ന പഞ്ഞായതി, അത്തനോ കാലാനുരൂപേന പരിഭുഞ്ജിതും വട്ടതി.

സചേ പന സമ്ഭിന്നരസം വാ ഹോതി ദുദ്ധോതം വാ, ന വട്ടതി. യാവകാലികഞ്ഹി അത്തനാ സദ്ധിം സമ്ഭിന്നരസാനി തീണിപി യാമകാലികാദീനി അത്തനോ സഭാവം ഉപനേതി, യാമകാലികം ദ്വേപി സത്താഹകാലികാദീനി അത്തനോ സഭാവം ഉപനേതി, സത്താഹകാലികം യാവജീവികമേവ അത്തനോ സഭാവം ഉപനേതി. തസ്മാ തേന തദഹുപടിഗ്ഗഹിതേന സദ്ധിം തദഹുപടിഗ്ഗഹിതം വാ പുരേ പടിഗ്ഗഹിതം വാ യാവജീവികം സത്താഹം കപ്പതി, ദ്വീഹപ്പടിഗ്ഗഹിതേന ഛാഹം, തീഹപ്പടിഗ്ഗഹിതേന പഞ്ചാഹം…പേ… സത്താഹപ്പടിഗ്ഗഹിതേന തദഹേവ കപ്പതീതി വേദിതബ്ബം. തസ്മായേവ ഹി ‘‘സത്താഹകാലികേന, ഭിക്ഖവേ, യാവജീവികം തദഹുപടിഗ്ഗഹിത’’ന്തി അവത്വാ ‘‘പടിഗ്ഗഹിതം സത്താഹം കപ്പതീ’’തി വുത്തം. കാലയാമസത്താഹാതിക്കമേസു ചേത്ഥ വികാലഭോജന സന്നിധിഭേസജ്ജസിക്ഖാപദാനം വസേന ആപത്തിയോ വേദിതബ്ബാ, ഇമേസു പന ചതൂസു കാലികേസു യാവകാലികം യാമകാലികന്തി ഇമമേവ ദ്വയം അന്തോവുട്ഠഞ്ചേവ സന്നിധികാരകഞ്ച, സത്താഹകാലികം യാവജീവികഞ്ച അകപ്പിയകുടിയം നിക്ഖിപിതുമ്പി വട്ടതി, സന്നിധിമ്പി ന ജനേതി. അകപ്പിയകുടിയം അന്തോവുട്ഠേന പന തേന സദ്ധിം ഇതരദ്വയം തദഹുപടിഗ്ഗഹിതമ്പി ന വട്ടതി, മുഖസന്നിധി നാമ ഹോതി, മഹാപച്ചരിയം പന അന്തോവുട്ഠം ഹോതീതി വുത്തം. തത്ഥ നാമമത്തമേവ നാനാകരണം, ആപത്തി പന ദുക്കടമേവ. തത്ഥ അകപ്പിയകുടി നാമ സങ്ഘസ്സ വാ ഉപസമ്പന്നപുഗ്ഗലസ്സ വാ സന്തകം വസനത്ഥായ കതഗേഹം, തത്ഥ സഹസേയ്യപ്പഹോനകേ പദേസേ വുട്ഠം യാവകാലികഞ്ച യാമകാലികഞ്ച സങ്ഘികം വാ ഉപസമ്പന്നപുഗ്ഗലസ്സ വാ സന്തകം അന്തോവുട്ഠം നാമ ഹോതി, തത്ഥ പക്കം അന്തോപക്കം നാമ, യത്ഥ കത്ഥചി പന സയം പക്കം സാമം പക്കം നാമ, തം സബ്ബം അനജ്ഝോഹരണീയം. തേന തേന സദ്ധിം സംസട്ഠമ്പി തംഗതികമേവ, സബ്ബം അജ്ഝോഹരന്തസ്സ ദുക്കടം. തസ്മാ അന്തോവുട്ഠഅന്തോപക്കമോചനത്ഥം ഭഗവതാ ചതസ്സോ കപ്പിയഭൂമിയോ (മഹാവ. ൨൯൫) അനുഞ്ഞാതാ, താസം വിനിച്ഛയോ സമന്തപാസാദികായം (മഹാവ. അട്ഠ. ൨൯൫) വുത്തോ. യത്ഥ പനേതാ ന സന്തി, തത്ഥ അനുപസമ്പന്നസ്സ സന്തകം കത്വാ പരിഭുഞ്ജിതും വട്ടതി. സാമം പാകമ്പി പുനപാകം വട്ടതി, അസന്നിധികാരകേ സന്നിധികാരകസഞ്ഞിനോ, വേമതികസ്സ വാ ദുക്കടം. അസന്നിധികാരകസഞ്ഞിനോ, യാവകാലികാദീനി തീണി നിദഹിത്വാ സകം സകം കാലം അനതിക്കമിത്വാ, യാവജീവികം സദാപി സതി പച്ചയേ പരിഭുഞ്ജന്തസ്സ, ഉമ്മത്തകാദീനഞ്ച അനാപത്തി. ആമിസം, സന്നിധിഭാവോ, തസ്സ അജ്ഝോഹരണന്തി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി ഏളകലോമസദിസാനേവാതി.

സന്നിധികാരകസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.