൯. മഹല്ലകവിഹാരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ

നവമേ മഹല്ലകന്തി സസ്സാമികം. വിഹാരന്തി ഉല്ലിത്താവല്ലിത്തം. യാവ ദ്വാരകോസാതിഏത്ഥ ദ്വാരകോസോ നാമ ഉക്കട്ഠപരിച്ഛേദേന പിട്ഠസങ്ഘാടസ്സ സാമന്താ അഡ്ഢതേയ്യഹത്ഥോ പദേസോ. അഗ്ഗളട്ഠപനായാതി സകവാടകസ്സ ദ്വാരബന്ധസ്സ നിച്ചലഭാവത്ഥായ. കവാടഞ്ഹി ലഹുപരിവത്തകം വിവരണകാലേ ഭിത്തിം ആഹനതി, പിദഹനകാലേ ദ്വാരബന്ധം. തേന ആഹനേന ഭിത്തി കമ്പതി, തതോ മത്തികാ ചലതി, ചലിത്വാ സിഥിലാ വാ ഹോതി പതതി വാ, തേനാഹ ഭഗവാ ‘‘യാവ ദ്വാരകോസാ അഗ്ഗളട്ഠപനായാ’’തി. തത്ഥ കിഞ്ചാപി ‘‘ഇദം നാമ കത്തബ്ബ’’ന്തി നേവ മാതികായം, ന പദഭാജനേ വുത്തം, അട്ഠുപ്പത്തിയം പന ‘‘പുനപ്പുനം ഛാദാപേസി, പുനപ്പുനം ലേപാപേസീ’’തി (പാചി. ൧൩൪) അധികാരതോ യാവ ദ്വാരകോസാ അഗ്ഗളട്ഠപനായ പുനപ്പുനം ലിമ്പിതബ്ബോ വാ ലേപാപേതബ്ബോ വാതി ഏവമത്ഥോ ദട്ഠബ്ബോ. ആലോകസന്ധിപരികമ്മായാതിഏത്ഥ ആലോകസന്ധീതി വാതപാനകവാടകാ വുച്ചന്തി. തേ വിവരണകാലേ വിദത്ഥിമത്തമ്പി അതിരേകമ്പി ഭിത്തിപ്പദേസം പഹരന്തി, ഉപചാരോ പനേത്ഥ സബ്ബദിസാസു ലബ്ഭതി, തസ്മാ സബ്ബദിസാസു കവാടവിത്ഥാരപ്പമാണോ ഓകാസോ ആലോകസന്ധിപരികമ്മത്ഥായ ലിമ്പിതബ്ബോ വാ ലേപാപേതബ്ബോ വാതി അയമേത്ഥ അധിപ്പായോ.

ഏവം ലേപകമ്മേ യം കത്തബ്ബം, തം ദസ്സേത്വാ ഇദാനി ഛദനേ കത്തബ്ബം ദസ്സേതും ദ്വത്തിച്ഛദനസ്സാതിആദിമാഹ. തത്ഥ ദ്വത്തിച്ഛദനസ്സ പരിയായന്തി ഛദനസ്സ ദ്വത്തിപരിയായം, പരിയായം വുച്ചതി പരിക്ഖേപോ, പരിക്ഖേപദ്വയം വാ പരിക്ഖേപത്തയം വാ അധിട്ഠാതബ്ബന്തി അത്ഥോ. അപ്പഹരിതേ ഠിതേനാതി അഹരിതേ ഠിതേന. ഹരിതന്തി ചേത്ഥ സത്തധഞ്ഞാദിഭേദം പുബ്ബണ്ണം, മുഗ്ഗമാസതിലകുലത്ഥഅലാബുകുമ്ഭണ്ഡാദിഭേദഞ്ച അപരണ്ണം അധിപ്പേതം. യം തസ്മിം ഖേത്തേ വുത്തം ന താവ സമ്പജ്ജതി, വസ്സേ പന പതിതേ സമ്പജ്ജിസ്സതി, തമ്പി ഹരിതസങ്ഖമേവ ഗച്ഛതി. തസ്മാ തസ്മിം ഠത്വാ അധിട്ഠഹന്തോ ദുക്കടം ആപജ്ജതി. അപ്പഹരിതേ ഠത്വാ അധിട്ഠഹന്തസ്സാപി അയം പരിച്ഛേദോ, പിട്ഠിവംസസ്സ വാ കൂടാഗാരഥൂപികായ വാ പസ്സേ നിസിന്നോ പുരിസോ ഛദനമുഖവട്ടിഅന്തേന ഓലോകേന്തോ യസ്മിം ഭൂമിഭാഗേ ഠിതം ഭിക്ഖും പസ്സതി, യസ്മിഞ്ച ഠിതോ തം ഉപരി നിസിന്നകം തഥേവ ഉല്ലോകേന്തോ പസ്സതി, തസ്മിം ഠാതബ്ബം, തസ്സ അന്തോ അഹരിതേപി ഠാതും ന ലഭതി. തതോ ചേ ഉത്തരീതി മഗ്ഗേന ഛാദിയമാനേ തിണ്ണം മഗ്ഗാനം, പരിയായേന ഛാദിയമാനേ തിണ്ണം പരിയായാനം ഉപരി ഇട്ഠകസിലാസുധാഹി ഛാദിയമാനേ ഇട്ഠകസിലാസുധാപിണ്ഡഗണനായ, തിണപണ്ണേഹി ഛാദിയമാനേ പണ്ണഗണനായ ചേവ തിണമുട്ഠിഗണനായ ച പാചിത്തിയം.

കോസമ്ബിയം ഛന്നത്ഥേരം ആരബ്ഭ പുനപ്പുനം ഛാദാപനലേപാപനവത്ഥുസ്മിം പഞ്ഞത്തം, സാധാരണപഞ്ഞത്തി, അനാണത്തികം, തികപാചിത്തിയം, ഊനദ്വത്തിപരിയായേ അതിരേകസഞ്ഞിനോ വേമതികസ്സ വാ ദുക്കടം. സേതവണ്ണാദികരണേ, ദ്വത്തിപരിയായേ വാ ഊനകദ്വത്തിപരിയായേ വാ, ലേണഗുഹാതിണകുടികാദീസു, അഞ്ഞസ്സത്ഥായ, അത്തനോ ധനേന കാരേന്തസ്സ, വാസാഗാരം ഠപേത്വാ സേസാനി അധിട്ഠഹന്തസ്സ, ഉമ്മത്തകാദീനഞ്ച അനാപത്തി. മഹല്ലകവിഹാരതാ, അത്തനോ വാസാഗാരതാ, ഉത്തരി അധിട്ഠാനന്തി ഇമാനേത്ഥ തീണി അങ്ഗാനി. സമുട്ഠാനാദീനി സഞ്ചരിത്തേ വുത്തനയാനേവാതി.

മഹല്ലകവിഹാരസിക്ഖാപദവണ്ണനാ നിട്ഠിതാ.